1)explain the Kyphosis( hunchback). કાઈફોસીસને વર્ણવો .

• Kyphosis એ spine ની એબનોર્માલીટી છે કે જેમાં સ્પાઇનલ કોડ નું આઉટવર્ડ તરફ કર્વેચર થાય છે.
• સ્પાઇનલ કોડૅ એ rounding or hunchback થાય છે.
• Kyphosis માં સ્પાઇનલ ની convexity એ આઉટવર્ડ તરફ increase થાય છે.

explain the type of kyphosis.(કાઈફોસીસ ના ટાઈપ ને વર્ણવો)

1) angular ( એનગ્યુલર)

• knuckle ( નકલ)
• gibbus ( ગીબસ)

2)Round ( રાઉન્ડ)

other type:=

• 1)postural kyphosis ( પોસ્ચુરલ કાઈફોસીસ)
• 2)scheuermann’s kyphosis ( સ્યુએરમનસ કાઇફોફિસ)
• 3)congenial Kyphosis ( કંજીનાઈટલ કાઈફોસીસ)

1) angular ( એન્ગ્યુંલર)

કાયપોસીસમાં સ્પાઇનલ કોડ ના વર્ટેબરા એ શાપૅ કર્વેચર બનાવે છે.

અને એંગલની રચના કરે છે.

knuckle ( નકલ)

આમાં spinal cord મા માત્ર એક જ vertebra નું કર્વેચર થયેલું હોય છે.

gibbus ( ગીબસ)

આમાં સ્પાઇનલ કોડ ના કરવેચરમાં બેથી વધારે vertebra નુ ઇન્વોલમેન્ટ હોય છે.

2) Round ( રાઉન્ડ)

આમાં સ્પાઇનલ કોડ ના કરવેચરમાં ત્રણ કરતા વધુ વર્ટેબરાનું ઇનવોલ્વમેન્ટ હોય છે.

આમાં ઘણા બધા vertebra ભેગા મળી અને રાઉન્ડ શેપ કરવેચર બનાવે છે.

Other type of kyphosis:=

1)postural kyphosis ( પોસ્ચુરલ કાઇફોસિસ)

• પોસ્ચ્યુરલ કાયફોસીસ એ કાઈફોસીસ નો મોસ્ટ કોમન ટાઈપ છે.
• Postural kyphosis એ મુખ્યત્વે એબનોર્મલ.posture હોવાના કારણે હોય છે.

2)scheuermann’s kyphosis ( શયુએરમાંન કાઇફોસિસ)

• કાઈપોસીસ એ મુખ્યત્વે દાનિશ રેડિયોલોજિસ્ટ ના નામ ઉપરથી આપવામાં આવેલું છે.
• Sheuersmann kyphosis એ મુખ્યત્વે થોરાસિક સ્પાઇનને અફેક્ટ કરે છે.
• આ મુખ્યત્વે( lower ) lumber back એરિયામાં જોવા મળે છે.

3)congenital kyphosis ( કંજીનાઈટલ કાઇફોસિસ)

• અમુક infant માં સ્પાઇનલ કોડ નુ પ્રોપર રીતે intrauterine life દરમિયાન ડેવલોપ થયેલું ન હોતું નથી.

2)explain the Etiology.કારણ વર્ણવો .

• સ્પાઈનની ડીજનરેટિવ ડીઝીઝ ના કારણે.
• ઇન્જરી થવાના કારણે.
• trauma થવાના કારણે.
• સ્કોલીઓસીસ.
• એક વરટીબ્રા એ બીજા ઉપર ફોરવર્ડ થવાના કારણે.
• મારફાન સિન્ડ્રોમ.
• ઇન્ફેક્શન થવાના કારણે.
• મસ્ક્યુલર ડિસ્ટ્રોફી.
• ન્યુરો ફાઈબ્રોમાટોસીસ.
• પેગેટ ડિસિસ.
• પોલિયો.
• poor posture.
• Age.
• osteoporosis ( weakening of bone).
• સ્પાઇનલ કોડ માં ઇન્જરી થવાના કારણે.
• કંજીનાઈટલ એબનોર્માંલીટી ના કારણે.
• Ankylosis spondylysis.
• spina bifida.
• tumor and endocrine disease.

explain the Clinical manifestation/sign and symptoms .(કાઈફોસીસ ના લક્ષણો તથા ચિનહો વર્ણવો)

• poor posture.
• “hunchback ” .
• Round back appearance.
• માઈલ્ડ બેક પેઇન થવું.
• શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી.
• અપર બેક તથા નેક એરિયામાં બર્નિંગ sensation થવું.
• મસલ્સ fatigue થવું.
• Pulmonary and heart failure.
• સ્પાઈનમાં સ્ટીફનેસ આવવી.
• બોવેલ તથા બ્લેડર કંટ્રોલ એ લોસ થવું.

explain the diagnostic evaluation.(ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.)

• history tacking and physical examination.
• Neurological examination.
• X Ray.
• ct scan .
• MRI.
• Pulmonary function test.

મેનેજમેન્ટ (Management) :

explain the medical management.

• બોન સ્ટ્રેંધનીંગ drug provide કરવી સ્પાઇનલ કોડ નાં બોનને સ્ટ્રેન્થેન કરવા માટે તથા ફ્રેક્ચર ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• જે બાળકને scheuermann’s disease હોય તેવા બાળકમાં kyphosis ને પ્રોગ્રેસ ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે body braces wear કરવા માટે કહેવું બોન ગ્રોથ ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• સ્ટ્રેચિંગ એક્સરસાઇઝ કરવી કે જે સ્પાઇનલ કોડ ની ફ્લેક્સિબિલિટીને ઇન્ક્રીઝ કરે છે.
• એક્સરસાઇઝ મશલ્સને strengthen કરે છે તથા બોડી posture ને ઈમ્પ્રુવ કરે છે.
• એક્સરસાઇઝ abdominal muscles ને strengthen કરે છે તથા બોડી posture ને improve કરવામાં મદદ કરે છે તેથી પેસન્ટને એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું જોઈએ.
• જો કાઈફોસીસ એ વધુ severe પ્રમાણમાં હોય તો સર્જરી કરવાની જરૂર પડે છે સ્પાઇનલ કર્વેચર ને ઓછું કરવા માટે.
• સર્જરીમાં “spinal fusion”કરવામા આવે છે.
• પેશન્ટને એનાલજેસિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

explain the nursing management of Kyphosis.(કાઈફોસીસ નું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.)

• જે અફેક્ટેડ લેગ હોય તેને એલીવેટ કરવો.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને મેક્સિમમ એક્ટિવિટી કરવા મા ઇન્વોલમેન્ટ કરવા કહેવું.
• પેશન્ટને રિલેક્સેશન ટેકનીક અપનાવવા માટે કહેવું.
• મસલ્સ ટેન્શનને reduce કરવું.
• સ્કીનને ડેઇલી ઇન્સ્પેક્ટ કરવી અને કોઈ પણ રેડનેસ , warmthness પ્રેશર sore છે કે નહીં તે ઇન્સ્પેક્ટ કરવું.
• પેશન્ટનું સર્ક્યુલેશન assess કરવું.
• પેશન્ટને રેગ્યુલરલી એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટ ને રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને થોડા થોડા અમાઉન્ટમાં ડેઇલી રૂટીન એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટ ને ટ્રીટમેન્ટ તથા ડીઝીઝ વિશે બધી જ માહિતી પ્રોપર રીતે પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટ તથા તેના ફેમિલી મેમ્બર્સ ના બધા જ ડાઉટસ એ ક્લિયર કરવા.
• પેશન્ટની કોપીંગ એબિલિટી provide કરવા માટે તેને કાઉન્સેલિંગ પ્રોવાઇડ કરવું.

1)explain the Lordosis.(લોરડોસીસને વ્યાખ્યાયિત કરો.)

• Lordosis મા lumber સ્પાઇનનું કર્વેચર એ inward curvature increase થાય છે.
• તેથી Lordosis મા ” sway back “(સ્વેબેક:= સ્વેબેક એટલે પેલ્વિક એ આગળની તરફ tilt( ઝૂકવું) થાય છે તથા એબડોમન એ બહાર( protrude) નીકળી જાય છે)જોવા મળે છે.

explain the type of Lordosis (લોરડોસીસ ના ટાઇપ લખો.)

1) cervical Lordosis .( સર્વાઇકલ લોરડોસીસ.)

• આ Lordosis એ cervical region માં જોવા મળે છે.

2)lumber Lordosis ( લંબર લોરડોસીસ)

• આ લોરડોસીસ લંબર region મા જોવા મળે છે.

3)hyper Lordosis ( હાઇપર લોરડોસીસ)

• આમાં lumber region માં ખૂબ જ વધુ inward કર્વેચર થાય છે.

4)hypolordosis ( હાઇપો લોરડોસીસ)

• આમાં ઓછા પ્રમાણમાં lumber region મા inward curvature થાય છે.

explain the Etiology (કારણ વર્ણવો)

• મેદસ્વિતા ના કારણે.
• કાઈફોસીસ.
• રિકેત્શ( rickets).
• પ્રેગનેન્સી.
• ખૂબ વધુ પડતા ફેટના કારણે.
• ઇન્ટરવર્ટીબ્રલ ડિસ્કમાં ઇન્ફ્લામેશન( dicities) ના કારણે.
• at બર્થ ડેવલોપમેન્ટલ એબનોર્માલીટી ના કારણે.
• spondylolithiasis( આમાં lumber region મા રહેલા વર્ટેબરા એ આગળ તરફ ફોરવર્ડ થાય છે)
• osteoporosis ( આમાં બોન એ ફ્રેજાયલ થાય છે).
• achondroplacia( આમાં બોન એ નોર્મલી ગ્રો થતા નથી અને તેના બદલે શોર્ટ રહી જાય છે.)
• એબનોર્મલ પોસ્ચર ના કારણે.
• Muscular imbalance.

ક્લિનિકલ મેનીફેસ્ટેશન (Clinical manifestations):

• લોરડોસીસ માં સિમટોમ્સ એ તેની સીવીઆરીટી ઉપર આધાર રાખે છે.
• બેક પેઇન.
• મસલ્સ પેઇન.
• “sway back “appearance.
• લોવર બેક માં ડીસ કમ્ફર્ટ થવું.
• મુવમેન્ટમાં પ્રોબ્લેમ થવી.
• numbness, tingling sensation.
• bowel બ્લેડર કંટ્રોલ લોસ થવું.
• ઉભવામાં તકલીફ પડવી.
• સ્પાઇનલ નવૅમાં કમ્પ્રેશન થવું.
• પગમાં વીકનેસ આવવી.

explain Diagnostic evaluation(ડાયનોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.)

• history tacking and physical examination.
• X Ray.
• ct scan.
• MRI.
• neurological examination.

explain the management of Lordosis.(લોરડોસીસ નું મેનેજમેન્ટ લખો.)

લોરડોસીસના ટ્રીટમેન્ટ એ તેની સીવીયારીટી ઉપર આધાર રાખે છે.

if mild cases

• પેશન્ટને યોગા કરવા માટે કહેવું તેનાથી બોડી સ્ટ્રેન્થ, ફ્લેક્સિબિલિટી તથા રેન્જ ઓફ મોશન increase થાય છે.
• પેશન્ટને ફિઝિકલ થેરાપી કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને પૂરતી એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• use braces in children and teens.
• પેશન્ટને Analgesic મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી તથા સ્વેલિંગને રીડયુઝ કરવા માટેના મેઝર્સ લેવા.

explain surgery:=

1)spinal fusion( સ્પાઇનલ ફ્યુઝન)

• આમાં સ્પાઇનલ કોડના બે કરતાં વધુ vertebrae ને એકબીજા સાથે જોઈન્ટ કરવામાં આવે છે અને મુમેન્ટ ને પ્રિવેન્ટ કરવામાં આવે છે.

2)Discectomy ( ડિસેકટોમી)

• આમાં સ્પાઇનલ કોડમાં આવેલી ડિસ્ક કે જે ડેમેજ હોય તેને રીમુવ કરવામાં આવે છે.

3)laminectomy ( લેમીનેકટોમી)

• આમાં વર્ટીબ્રામા રહેલા લેમીના ( lamina)ને રીમુવ કરવામાં આવે છે.

explain the prevention of Lordosis.(લોરડોસીસ નું પ્રિવેન્શન લખો.)

• lordosis ને prevent કરવા વજન એ મર્યાદિત રાખવો જોઈએ.
• ગુડ posture એ maintain રાખવું જોઈએ.
• human being ને રેગ્યુલર એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• હ્યુમન બીંગ ને રેગ્યુલર ફિઝિકલ એક્ટિવિટી કરતું રહેવા માટે કહેવુ.

રેંજ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ ( ROM: Range Of Motion Excercises):

રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ એ એવા પેશન્ટને મદદ કરે છે કે જે મુવમેન્ટ ન કરી શકતા હોય.એક્સરસાઇઝ જોઇન્ટ ની મોબીલીટી ને મસલ્સ સ્ટ્રેન્થ ને મેઇન્ટેઇન રાખવા માટે મદદ કરે છે.એક્સરસાઇઝ એ આખા દિવસમાં એક થી બે વખત પરફોર્મ કરવામાં આવે છે.એક્સરસાઇઝ એ સ્વતંત્ર રીતે અથવા કોઇપણ આસિસ્ટન્ટ સાથે પણ પર્ફોર્મ કરવામાં આવે છે.

” રેન્જ ઓફ મોશન” એક્સરસાઇઝ ના ટાઇપ્સ( Types of “Range of Motion” Exercises) :

1.એક્ટિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ(Active Range of Motion Exercises)

2.પેસીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ(Passive Range of Motion Exercises)

1.એક્ટિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ (Active Range of Motion Exercises):

એક્ટિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ એ એવી એક્સરસાઇઝ છે કે જેમા દર્દી એ પોતે એક્સરસાઇઝ કરે છે.આ એક્સરસાઇઝમાં કોઇપણ નર્સ અથવા ફિઝિકલ થેરાપીસ્ટ હોય તે દર્દી કે જે એક્સરસાઇઝ કરતું હોય તેનું સુપરવાઇઝ કરે છે કે દર્દી એ પ્રોપર રીતે એક્સરસાઇઝ કરે છે કે નહીં તે જોવા માટે.

આ એક્ટિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવાથી મસલ્સની સ્ટ્રેંથમાં વધારો થાય છે તથા તે મસલ્સ સ્ટ્રેન્થની જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.આ એક્સરસાઇઝ કરવાથી જોઇન્ટ પ્રોબ્લેમ તથા કોન્ટ્રાક્ચર એ ડેવલોપ થવાથી પ્રિવેન્ટ કરી શકાય છે.

2.પેસીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ(Passive Range of Motion Exercises):

પેસીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ એ દર્દી માટે નર્સ અથવા ફિઝિકલ થેરાપીસ્ટ હોય તે પેશન્ટ ને પરફોર્મ કરાવવામાં મદદ કરે છે.આ પ્રકારની એક્સરસાઇઝ એ એવા પેશન્ટ માટે કરવામાં આવી છે કે જે કમ્પ્લીટ્લી એ ઇમમોબીલાઇઝ હોય અને રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ ન કરી શકતા હોય તેવા પેશન્ટ માટે નર્સ અથવા ફિઝિકલ થેરાપીસ્ટ એ એક્સરસાઇઝ પરફોર્મ કરાવે છે કારણ કે રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ માં મસલ્સ એ કોન્ટ્રાક્ટ પણ થતા નથી અને મસલ્સ સ્ટ્રેન્થ એ ઇન્ક્રીઝ તથા તે મેઇન્ટેન પણ થાય છે અને આ માત્ર કોઇપણ નર્સ અથવા તો ફિઝિકલ થેરાપીસ્ટ દ્વારા પેશન્ટ ને કરાવવામાં આવે છે.

રેન્જ ઓફ મોશન ( ROM ) એક્સરસાઇઝ કરતી વખતે યાદ રાખવાના મુદ્દા ( Points to remember while performing range of motion (ROM) exercises):

• રેન્જ ઓફ મોશન નું અસેસમેન્ટ કરતી વખતે, નર્સે ક્લાયંટની સ્ટીફનેસ ,સોજો (Swelling), પેઇન, લીમીટેડ મુવમેન્ટ અને અનઇક્વલ મુવમેન્ટ માટે ફિઝીકલી રીતે એક્ઝામીન કરવુ.
• પેશન્ટ માટે એક્સરસાઇઝ માટેનો ચોક્કસ સ્પેસિફિક ટાઇમ શેડ્યુલ નક્કી કરવો.
• જ્યારે કોઇ વીક ક્લાઇન્ટ હોય તે મુવમેન્ટ કરતા હોય ત્યારે પેશન્ટ ને પ્રોપર્લી સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવો.
• પેશન્ટ એ એક્સરસાઇઝ કરી શકવા માટે એબલ હોય તો જ પરફોર્મ કરાવવી.
• જો પેશન્ટ ને એક્સરસાઇઝ કોન્ટ્રાઇન્ડીકેટેડ ના હોય તો તેની એક્સ્ટ્રીમીટીસ ને ફુલ રેન્જ ઓફ મોશનમાં પોસિબલ હોય ત્યાં સુધી મુવિંગ કરાવવું.
• મુવમેન્ટ એ સ્લોલી તથા સ્મુથલી કરાવવી જેના કારણે પેઇન ના લેવલ ને રિડ્યુઝ કરી શકાય.
• જોઇન્ટ ને તેની કેપીસીટી કરતાં વધારે પ્રમાણમાં મુવમેન્ટ ન કરાવવી.
• એક્સરસાઇઝ દરમિયાન એક મુવમેન્ટ એ પાંચ વખત રીપીટ કરાવવી.
• જ્યારે પેસીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ પરફોર્મ કરાવતા હોય ત્યારે નર્સ એ પેશન્ટ ના બેડ ની નજીકમાં ઊભુ રહેવું.

એક્સરસાઇઝ ના ઇન્ડિકેશન (Indications for exercise):

• મસ્કયુલોટેન્ડેનીયસ યુનિટ માં ઈંજરી થવા માટેના રિસ્ક ને ઓછુ કરવા માટે ઇમ્પોર્ટન્ટ હોય છે.
• પ્રોલોંગ ઇમમોબિલાઇઝેસન ને રીડયુઝ કરવા માટે.
• જોઇન્ટ તથા સોફ્ટ ટીશ્યુસ નું નોર્મલ રેન્જ ઓફ મોશન કરવા માટે જરૂરી હોય છે.
• મસલ્સ ના કોન્ટ્રાક્ચર ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• જોઇન્ટ ના ટીશ્યુસની ફ્લેક્સિબીલીટી મેક્સિમમ સુધી લાવવા માટે.

એક્સરસાઇઝ ના કોન્ટ્રાઇન્ડીકેશન (Contraindications For exercise):

• જે વ્યક્તિએ પહેલેથીજ હાઇપરમોબાઇલ હોય તેવા વ્યક્તિમાં ન કરવી જોઇએ.
• જે વ્યક્તિને કોઇપણ મેજર ડિસીઝ ની કન્ડિશન હોય તેવા વ્યક્તિઓ.
• જે વ્યક્તિઓમાં જોઇન્ટ એ ઇન્ફ્લેમ્ડ હોય તેઓમાં.

એક્ટીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ ના ગોલ ( Goals of Active Range of Motion Exercises):

• મસલ્સની ફિઝિયોલોજીકલ ઇલાસ્ટીસીટી તથા કોન્ટ્રાક્ટિલિટી ને મેઇન્ટેન કરવા માટે.
• કોન્ટ્રાક્ટિંગ મસલ્સ માંથી ફીડબેક પ્રોવાઇડ કરવા માટે.
• બોન તથા જોઇન્ટ ટીશ્યુની ઇન્ટીગ્રેટી ને સ્ટીમ્યુલેટ્સ પ્રોવાઇડ કરવા માટે.
• સર્ક્યુલેશન ને ઇન્ક્રીઝ કરવા તથા થ્રોમ્બસ ફોર્મેશન ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• એક્ટિવિટી માટે કોઓર્ડિનેશન તથા મોટર સ્કિલને ડેવલોપ કરવા માટે.

પેસીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ ના ગોલ (Goals of Passive Range of Motion Exercises):

• જોઇન્ટ તથા કનેક્ટિવ ટીશ્યુસ ની મોબિલિટી ને મેઇન્ટેન કરવા માટે.
• કોન્ટ્રેક્ચર ના ફોર્મેશન ને મીનીમાઇઝ કરવા માટે.
• મસલ્સ ની મિકેનિકલ ઇલાસ્ટીસિટી મેઇન્ટેન કરવા માટે.
• સર્ક્યુલેશન ને ઇમ્પ્રુવ કરવા માટે.
• સાયનોવિયલ ની મુવમેન્ટ ને ઇમ્પ્રુવ કરવા માટે.
• પેઇન ને ઇનહીબીટ કરવા માટે.
• કોઇપણ ઇન્જરી અથવા તો સર્જરી પછી હીલિંગ ને ઇમ્પ્રુવ કરવા માટે.
• પેશન્ટ માં મુમેન્ટ માટેની અવેરનેસ લાવવા માટે.

ગાઇડલાઇન તથા પ્રિકોસન્સ ( Guidelines and precautions):

• મસલ્સ ને જોરથી ખેંચતા પહેલા તેને ગરમ કરવા જરૂરી હોય છે.
• પેઇનફુલ જોઇન્ટ ની આજુબાજુ આવેલા મસલ્સ નું સ્ટ્રેચિંગ કરતા સમયે સાવચેતી રાખવી જોઇએ.
• જે વ્યક્તિને ઓસ્ટીઓપોરોસીસ હોય અથવા તો સસ્પેક્ટેડ ઓસ્ટીઓપોરોસીસ હોય તથા જે વ્યક્તિઓ લાંબા સમયથી બેડ રેસ્ટ કરતા હોય તેવા પેશન્ટ માં સ્ટ્રેચિંગ કરતી સમયે સાવધાની જાળવવી જોઇએ.
• સ્ટ્રેચિંગ એ એક વીક માં ઓછામાં ઓછા ત્રણ વખત અને મેક્સિમમ પાંચ થી છ વખત કરવું જોઇએ.
• વૃદ્ધ વ્યક્તિઓમાં સ્ટ્રેચિંગ કરતી સમયે સાવધાની રાખવી જોઇએ કેમકે તેમાં કોલેજન એ તેની ઇલાસ્ટીસીટી ને લોસ કરેલું હોય તથા તેમાં કેપીલરી બ્લડ સપ્લાય પણ ઓછો હોય છે.
• ફ્લેક્સિબિલિટી ને ઇન્ક્રીઝ કરવા માટે મસલ્સની તેના ઇલાસ્ટિક રેન્જ ઓફ મોશન થી વધુ ભાર તથા ખેંચાયેલા હોવા જોઇએ.
• જોઇન્ટ ની આજુબાજુ આવેલા લીગામેન્ટ તથા કેપ્સ્યુલ ને ઓવર સ્ટ્રેચિંગ ન કરવા જોઇએ.
• બેલિસ્ટિક સ્ટ્રેચિંગ એ એવા પેશન્ટ દ્વારા જ કરવું કે જે પહેલેથી જ ફ્લેક્સિબલ હોય.
• ફ્રેઇલ ઇન્ટિગ્યુમેન્ટરી વાડા પેશન્ટ એ સ્ટ્રેચિંગ કરતા સમયે સાવધાની રાખવી જોઇએ.

“ROM” માટેના પ્રિન્સિપલ્સ તથા પ્રોસિઝર( Principles and Procedures for “ROM”):

જે ઇક્વીપમેન્ટ જરૂરી હોય તેને રેડી રાખવા જોઈએ.

એક્ઝામીનેશન, ઇવાલ્યુએશન એન્ડ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાનિંગ:

પેશન્ટના ઇમ્પેરમેન્ટ તથા લેવલ ઓફ ફંકશન ને એક્ઝામિન અને ઇવાલ્યુએટ કરવુ.

પેશન્ટ ને કોઇપણ પ્રીકોસન્સ છે કે નહીં તે અસેસ કરવુ.

પેશન્ટ ની ROM(રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ) માટે ની એબિલિટી ને અસેસ કરવી.

પેશન્ટ એ ક્યા પ્રકારની એક્સરસાઇઝ કરવા માટે સક્ષમ છે તે અસેસ કરવું.

ACTIVE RANGE OF MOTION EXCERCISE (AROM) OR PASSIVE RANGE OF MOTION( PROM) EXCERCISE.

• પેશન્ટ એ કેટલા પ્રમાણમાં હલન ચલન કરી શકે તે અસેસ કરવુ.
• પેશન્ટની જનરલ કન્ડિશન અસેસ કરવી.
• પેશન્ટના વાઇટલ સાઇન અસેસ કરવા.
• પેશન્ટ ને કોઇપણ વાર્મથનેસ તથા એબનોર્મલ કલર છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• ડોક્યુમેન્ટેનશ કરવુ.
• રિ-ઇવાલ્યુએશન કરવુ.

પેશન્ટ પ્રીપેરેશન (Patient Preparation):

• પેશન્ટ સાથે કોમ્યુનિકેટ કરવું.
• પેશન્ટને કમ્પ્લીટ પ્રોસિજર એક્સપ્લેઇન કરવી.
• પેશન્ટ ને ટાઇટ ક્લોથીંગ પહેરવા માટે ના કહેવું.
• પેશન્ટ ને કમ્ફર્ટેબલ પોઝીશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• હેલ્થ કેર પર્સનલ એ પણ પ્રોપર પોઝિશન લેવી.

એક્ટિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ(Active Range of motion Excercises):

એક્ટિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ એ જોઇન્ટ ફંક્શન ઇમ્પ્રુવ કરવા માટે મદદ કરે છે.

રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવાથી જોઇન્ટ્સ એ પ્રોપર મુવેબલ થાય છે તથા મસલ્સ સ્ટ્રેન્થ ઇન્ક્રીઝ થાય છે.

મુવમેન્ટ કરવાથી જોઇન્ટ એ ફ્લેક્સિબલ થાય છે ,પેઇન લેવલ રીડ્યુસ થાય છે, બેલેન્સ તથા સ્ટ્રેન્થ પણ ઇમ્પ્રુવ થાય છે.

1)explain the neck excercise:

• નેકની એક્સરસાઇઝ કરતા પહેલા બેસવું અથવા તો ઊભા રહેવુ.
• ફેસ ને ફોરવર્ડ કરવું તથા બંને શોલ્ડર ની સ્ટ્રેઇટ અને રિલેક્સ રાખવા.

Head tilts forward and backward :

• આમા હેડને આગળ તરફ લાવવુ તથા ચીન દ્વારા ચેસ્ટ ને ટચ કરવા માટેની કોશિશ કરવી.
• ત્યારબાદ હેડને પાછળ તરફ લઈ જવું અને જ્યાં સુધી કમ્ફર્ટેબલ હોય ત્યાં સુધી બેકવર્ડ રાખવુ.
• ત્યારબાદ હેડને પાછી નોર્મલ starting પોઝિશનમાં લાવવુ.

HEAD TILT SIDE TO SIDE:

• આમા હેડને સાઇડ ટુ સાઇડ કરવુ તથા ઇયર ને સોલ્ડર સુધી લાવવા માટેની કોશિશ કરવી અને આ પ્રોસીજર એ બંને બાજુએ કરવું.
• ત્યારબાદ હેડને પાછું નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવુ.

HEAD TURNS:

• હેડને ટર્ન કરી તે સોલ્ડર તરફ લાવવાની કોશિશ કરવી.
• ત્યારબાદ ચીન દ્વારા સોલ્ડર ને ટચ કરાવવું પરંતુ સોલ્ડર ને રેઇઝ ન કરવું ચીન ને ટચ કરવા માટે.
• આ પ્રોસિઝર એ બંને સાઇડએ કરવી.
• ત્યારબાદ નોર્મલ પોઝિશનમાં આવવું.

2) explain shoulder and elbow excercise:

• ઉભા રહેવું અથવા બેસવું
• બંને હાથની તમારી બાજુએ સીધા નીચે રાખવા.
• તમારા શરીર તરફ હથેળી નો ચહેરો હોવો જોઇએ.

shoulder movement up and down:

• બંને હાથને આગળ અને પછી માથા ઉપર ઉઠાવવા.
• તેને વધારવાનો પ્રયાસ કરવો જેથી inner arm એ ઇયર ને ટચ કરી શકે.
• ત્યારબાદ બંને હાથને પાછા નીચે લાવવા અને શક્ય હોય ત્યાં સુધી બોડીની પાછળ હાથને રાખવા.
• ત્યારબાદ હાથને પાછા તેની નોર્મલ સ્થિતિ પર રાખવા.

explain the shoulder movement side to side :

• વ્યક્તિના બંને હાથ એ ઊંચા કરવા અને પછી શક્ય હોય ત્યાં સુધી બંને હાથ એ માથા ઉપર ઉચા રાખવા.ત્યારબાદ હાથને પાછા સાઇડમાં લાવવા ત્યારબાદ હાથને બોડીના આગળના ભાગમાં લાવવા અને એકબીજાથી વિરુદ્ધ સોલ્ડર સુધી હાથને પહોંચાડવા ત્યારબાદ હાથને પાછા તેની નોર્મલ પોઝિશન માં લાવવા.

shoulder rotation:

• તમારા બંને shoulder ને તમારા કાન તરફ ઊભા કરવા.
• જાણે કે શ્રગ (shrug) કરવાની કોશિશ કરતા હોવ.
• ત્યારબાદ તેને પાછા શરૂઆતની સ્થિતિમાં નીચે રાખવા.
• ત્યારબાદ સોલ્ડર ને આરામ આપવો તમારા સોલ્ડર ને પાછા ખેંચવા ત્યારબાદ તેમને પાછા આરામ કરવા માટે રહેવા દેવા.
• ત્યારબાદ સોલ્ડર ને સરળ વર્તુળમાં ફેરવવા અને પછી સોલ્ડર ને પાછા બીજી વિરુદ્ધ દિશામાં ફેરવવા.

Elbow bent:

• એલ્બો ને બેન્ટ વાળવું ત્યારબાદ ફિન્ગર ટીપ વડે સોલ્ડર ને ટચ કરવા માટે ના પ્રયત્નો કરવા અને પાછા હાથને નોર્મલ પોઝિશન માં લાવવા.

3)Arm and wrist excercise:

• શાંતિથી બેસવું, ત્યારબાદ કોણીને વાળવી અને બંને હાથને સપાટ સપાટી ઉપર આરામ કરવા માટે રાખવા જેમકે ટેબલ અથવા ખોળામાં અને ખાતરી કરવું કે બંને કાંડા એ ઢીલી રીતે hangs કરે છે કે નહીં.

wrist bends:

• તમારા બંને હાથની તમારા કાંડા તરફ પાછા વાળો કે જેથી તમારી આંગળીઓ એ celing( છત) નિર્દેશ કરે.ત્યારબાદ તમારા હાથની નીચે તરફ વાળો કે જેથી તમારી આંગળીઓ એ ફ્લોર ( જમીન )ને નિર્દેશ કરે.

wrist rotation:

• તમારા હાથની એક સાઇડમાંથી બીજી સાઇડ તરફ મુવ કરાવો .
• પછી તમારા હાથની વર્તુળમાં એક દિશામાં ફેરવો ત્યારબાદ હાથની વર્તુળમાં બીજી દિશામાં ફેરવવું.

palm up , palm down:

• એ જ પોઝિશનમાં રહેવું.
• પરંતુ વળેલી કોણીને તમારી બાજુએ સામે tuck કરવું.
• ત્યારબાદ હથેળીને નીચે કરવી અને હથેળી ને એવી રીતે ફેરવવી કે તે છત તરફ મુખ કરે પછી હથેળી ને ફેરવવી કે તેનો ચહેરો એ નીચે તરફ આવે.

4)Hand and finger excercise:

• બેસવુ અથવા ઉભા રહેવુ ત્યારબાદ તમારો હાથ તમારી સામે રાખવો.

Finger bends:

• એકદમ ટાઈટ મુઠ્ઠી વાળવી ત્યારબાદ તેને ઓપન કરવું અને હાથને રિલેક્સ કરવા.

Finger spread:

• હાથને ઓપન કરવા ત્યારબાદ finger ને પોસિબલ હોય ત્યાં સુધી સ્ટ્રેચ કરવા.
• પાછા ફિંગર્સ ને તેની નોર્મલ પોઝિશન માં લાવવા.

Finger to thumb:

• ફિંગર ને થમ્બ વડે એક પછી એક ટચ કરવા.

Thumb to palm:

• Thumb દ્વારા પામને touch કરવું.

5)Hip and knee excercise:

• જો કોઇપણ વ્યક્તિને હિપની ઇન્જરી અથવા તો surgery હોય તો તેને hip એક્સરસાઇઝ કરવામાં આવે છે.

Hip and knee bends:

• Point your toe.
• ત્યારબાદ knee ને chest તરફ બેન્ડ કરવું.
• ત્યારબાદ પગને પાછા સ્ટ્રેઇટ કરવા અને પાછા તેની બેડ ઉપર ફ્લેટ પોઝીશનમાં રાખવા.

leg lifts:

• પગને ઊંચા કરવા ત્યારબાદ તેને હવામાં જ રહેવા દેવા અને પાછા તેને નોર્મલ પોઝિશન ઉપર બેડ ઉપર લાવવા.

leg movement side to side:

• તમારા પગને ફ્લેક્સ કરવા ત્યારબાદ toe ને એવી રીતે રાખવા કે જેનો point એ છત ઉપર પોઇન્ટ થાય.
• ત્યારબાદ તમારા પગને સાઇડ ટૂ સાઇડ મુવ કરાવવા અને પાછા પગને તેની નોર્મલ પોઝિશન માં લાવવા.

leg rotation in and out:

• તમારા પગને બેડ ઉપર રાખવા ત્યારબાદ પગની એવી રીતે અંદર તરફ રોલ કરવા કે જેથી તેનો અંગૂઠો એ બેડ ને ટચ કરે ત્યારબાદ પગલી આઉટવાર્ડ તરફ રોલ કરવા કે જેથી પગની સૌથી નાની આંગળી એ બેડ ને ટચ કરે.

knee rotation in and out:

• Bed ઉપર lie down કરવુ.
• ત્યારબાદ ફુટ ને બેન્ડ વાળવા.
• એવી રીતે બેન્ડ વાળવા કે જેથી પગના તળિયા એ બેડને ટચ કરે.
• ત્યારબાદ ની( ઘુટણ ) નુ રોટેશન કરવું ત્યારબાદ ફુટ ને પાછા તેની નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવા.

6) Ankle and foot excercise:

• આરામથી sit કરવું.

Ankle bends:

• તમારા પગની આંગળીઓને ફ્લોર ઉપર રાખવી તથા પગની હિલ ને ઉંચી કરવી.
• ત્યારબાદ હિલને પાછી નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવી અને તેને ફ્લોર ઉપર રાખવી અને પગના આંગળીઓને raise કરવી.

Ankle rotation:

તમારા પગને ફ્લોર ઉપરથી થોડા ઊંચા લેવા ત્યારબાદ ankle ને સર્ક્યુલર મોશનમાં રોલ કરવા અને ત્યારબાદ તેને વિરુદ્ધ દિશામાં roll કરવા.

toe bends:

તમારા પગની આંગળીઓને જમીન તરફ rest કરવી ત્યારબાદ તેને છત તરફ સ્ટ્રેઇટ કરવી અને પાછું ફૂટને તેની નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવો.

toe spread:

તમારા પગની આંગળીઓને સ્પ્રેડ કરવી ત્યારબાદ પાછી તેને ભેગી કરવી.

પેસિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ(Passive Range of motion Excercises):

• પેસીવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવાથી વ્યક્તિના જોઇન્ટ એ ફ્લેક્સિબલ બને છે.
• એક્સરસાઇઝ કરવાથી વ્યક્તિના જોઇન્ટ્સ એ fully move થાય છે.

1)Neck excercise:

તમારા હાથ વડે પેશન્ટ ના હેડને સપોર્ટ પ્રોવાઈડ કરવો ત્યારબાદ પેશન્ટનું હેડ એ પાછુ નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવો દરેક એક્સરસાઇઝ કર્યા બાદ.

Head turn:

પેશન્ટ ના હેડ ની સાઈડ માં કરાવવું ત્યારબાદ તેને બીજી સાઈડમાં ટર્ન કરાવવું અને પાછું head ને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવું.

Head tilt:

હેડ tilt માં પેશન્ટ ના હેડને ને શોલ્ડર તરફ વાળવું કે જેથી તેનુ head એ shoulder ને ટચ કરે અને ત્યારબાદ પાછું હેડને બીજા શોલ્ડર તરફ વાળવું અને હેડને પાછી નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવા.

chin to chest:

પેશન્ટ ના હેડને ને ચીન તરફ વાળવું.

2)Shoulder and elbow excercise:

તમારા એક હાથ વડે પેશન્ટના ખભા ને સપોર્ટ આપો ત્યારબાદ તેના બીજા હાથ વડે પેશન્ટના wrist ને સપોર્ટ provide કરવો.

shoulder movement, up and down:

વ્યક્તિના હાથને આગળ તરફ ઊંચા કરાવવા અને માથાથી ઊંચા રાખવા અને પાછા હાથને સાઈડમાં નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવા.

shoulder movement, side to side:

વ્યક્તિના હાથ બને ત્યાં સુધી ઉચા કરાવવા અને પાછા તેને પોતાની નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવા.

elbow bends:

વ્યક્તિ ના હાથ એ એવી રીતે રાખવા કે જેથી તેની હથેળી એ ઉપર તરફ રહે ત્યારબાદ વ્યક્તિના હાથને બેન્ડ કરવા અને તેને સ્ટ્રેઇટ કરવા.

3)forearm and wrist excercise:

વ્યક્તિના કાંડા ને સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવો તથા તેની આંગળીઓને પણ હોલ્ડ કરીને રાખવી.

Wrist bends:

વ્યક્તિના હાથની એવી રીતે વાળો કે જેથી તેની આંગળીઓ એ સીલીંગ તરફ રહે ત્યારબાદ તેના હેન્ડ ને ડાઉન તરફ એવી રીતે વાળો કે જેથી તેની આંગળીઓ એ ફ્લોર તરફ રહે.

wrist rotation:

વ્યક્તિના હાથને જેન્ટલી પકડવો ત્યારબાદ તેની wrist ને સર્ક્યુલર મોશનમાં રોટેશન કરાવવું અને પાછું તેને તેની વિરુદ્ધ દિશામાં રોટેશન કરાવવું.

Palm up and down:

વ્યક્તિના હાથને પ્રોપર રીતે પકડવો ત્યારબાદ તેના પામને સીલીંગ એ ફેસ કરે તેવી રીતે રાખવું અને ત્યારબાદ તેને નીચેની તરફ એવી રીતે રાખવું કે જેથી palm તે ફ્લોર ને ટચ કરે.

4)Hand and finger excercise:

તમારા બંને હાથ વડે વ્યક્તિના હાથને પકડવા.

finger bend:

વ્યક્તિના આંગળીઓને વાળવી તથા પાછી તેને સ્ટ્રેઇટ કરવી ત્યારબાદ એક એક આંગળીને વાળવી અને તેને સ્ટ્રેઇટ કરવી.

finger spread:

આમાં અંગૂઠાને તથા પેલી આંગળીને સ્પ્રેડ કરવી અને તેને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવી ત્યારબાદ ફસ્ટ ફિંગર અને middle finger ને સ્ટ્રેઇટ કરવી અને તેને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવી આવી રીતે આંગળીઓને વારાફરતી સ્ટ્રેટ કરવું અને તેને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવી.

finger to thumb:

વ્યક્તિના અંગૂઠા વડે ફિંગર ટીપ ને ટચ કરાવવું. વારાફરતી દરેક ફિંગર ટિપ માં અંગૂઠાને ટચ કરાવવો અને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવો.

finger rotation:

આમાં ફિંગરને વન ડાયરેક્શનમાં રોટેટ કરાવવું પાછું તેને અધર ડાયરેક્શનમાં રોટેટ કરાવવું.

ત્યારબાદ થમ્બને એક ડાયરેક્શનમાં રોટેટ કરાવવું અને પાછું અધર ડાયરેક્શનમાં rotation કરાવવુ આમ વારાફરતી બધી જ આંગળીઓને રોટેટ કરાવવું.

5) hip and knee excercise:

hip and knee bends:

ની ને બેન્ડ વાડવું અને તેને chest તરફ લાવવું ત્યારબાદ પાછું તેને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવો.

Leg movement:

આમાં lag ને એક લેગથી બીજા લેગ ને સાઇડ ડાયરેક્શનમાં લાવવો ત્યારબાદ પાછું lag ને મીડલ પોઝિશનમાં લાવવું.

leg rotation:

વ્યક્તિને પોતાના એક lag ને બીજા lag તરફ લાવવું ત્યારબાદ તેને બહાર લઈ જવો.

6)Ankle and foot excercise:

Ankle bends:

આમાં વ્યક્તિના પગને વાળવા અને તેના પગને એવી રીતે વાળવા કે જેથી તેની પગની આંગળીઓ એ સીલીંગ તરફ રહે ત્યારબાદ પાછો અધર ડાયરેક્શનમાં એવી રીતે વાળવા કે જેથી તેની પગની આંગળીઓ એ pointed રહે.

Ankle rotation:

એંકલ રોટેશન માં વ્યક્તિના એન્કલને one ડાયરેક્શનમાં રોટેટ કરવા ત્યારબાદ તેને અધર ડાયરેક્શન મા rotate કરવા.

EXPLAIN THE TRACTION (ટ્રેક્શનનું વર્ણન કરો)

• Traction એ એક પ્રકારનું ફોર્સ છે કે જે સ્પેસિફિક ડાયરેક્શનમાં અપ્લાય કરવામાં આવે છે.
• Traction એ એક પ્રકારનું force છે કે જેમાં ફ્રેક્ચર નું રિડક્શન( positioning bone fragments in correct alignment) કરવા માટે તથા બોડી પાર્ટને ફોર્સફૂલી પુલિંગ ( pulling )કરવા માટે, તથા મુમેન્ટ ને ઓછી કરવા અને પેઇન ને રીલીફ કરવા માટે પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે.
• Traction એ fracture થયેલા પાર્ટ ની ઇમમોબિલાઇઝ કરે છે તથા ડીફોરમીટીં ને ઓછી કરવા મદદ કરે છે.
• તેમાં વેટને ઇફેક્ટેડ લીંબુ ઉપર અપલાય કરવામાં આવે છે કે જેમાં rops,pulleys એના દ્વારા વેઇટનું એપ્લાય કરવામાં આવે છે.
• કાઉન્ટર ટ્રેકશન એ એવા પ્રકારનું traction છે કે જે અપોઝિટ ડાયરેક્શનમાં ફોર્સને અપ્લાય કરવામાં આવે છે અને ફ્રેક્ચર થયેલા બોડી પાર્ટને નોર્મલ પોઝિશનમાં લાવવામાં આવે છે.

explain the purpose of traction:=(ટ્રેક્સનના પર્પઝ લખો.)

• fracture નું ઇમ મોબિલાઇઝેશન કરવા માટે.
• deformity ને ઓછી કરવા માટે.
• જે ઇન્જર્ડ extremity હોય તેના લેન્થ અને અલાઇમેન્ટ ને નોર્મલ રાખવા માટે.
• muscles spasm ને ઓછી કરવા અથવા તો દૂર કરવા માટે.
• ડીફોરમિટીને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• મસલ્સ કોન્ટ્રાક્ટચર ને ઓછું કરવા માટે.
• pain ને રીડયુઝ કરવા માટે.

explaine the principle of traction.( ટ્રેકશનના પ્રિન્સિપાલ લખો.)

• જ્યારે traction અપ્લાય કરવામાં આવે ત્યારે કાઉન્ટર ટ્રેકશન એ ઇફેક્ટિવ ટ્રેક્શન તરીકે વર્ક કરે છે કે જેના કારણે નોર્મલ પોઝિશનમાં આવી જાય.
• જે tractiion અપ્લાઈ કરવામાં આવે તે ટ્રેકશનને બેડ અથવા તો ફ્લોર ઉપર રેસ્ટ ન કરાવવું તેને ફ્રીલી હેંગ થવા દેવું.
• traction એ મુખ્યત્વે બોડી મા રહેલા fracture ને immobilisation કરવા માટે જવાબદાર હોય છે.
• ropes should not be obstructed.
• જો કંટીન્યુઅસ્લીકશન traction apply કરવું હોય તો વેઇટ ને રીમુવ ન કરવો.
• પેશન્ટનું બોડી લાઈનમેંટ એ ગુડ રાખવું.
• જ્યારે traction નું એપ્લિકેશન કરતા હોય ત્યારે પેશન્ટને બેડના સેન્ટરમાં રાખવા.

explaine the type of traction. (ટ્રેકસનના ટાઈપને વર્ણવો.)

1) Balanced suspension traction( બેલેન્સડ સસ્પેન્શન ટ્રેક્શન) .

• આ ટ્રેકશનમાં જે affected બોડી પાર્ટ હોય તેને અપોઝિટ ડાયરેક્શનમાં પુલિંગ કરવામાં આવે છે તથા તેને splint દ્વારા સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે.
• અને વેઇટને અપ્લાય કરવામાં આવે છે કે જેથી મુમેન્ટ ને ઇમમોબીલાઈઝેશનને પ્રિવેન્ટ કરી શકાય.

2)Running traction: =

• આ traction મા direct ફોર્સને અપ્લાય કરવામાં આવે છે તથા body પાર્ટને બેડ ઉપર કરવામાં આવે છે ત્યારબાદ ડાયરેક્ટ pulling force એ splint ને અપ્લાય કર્યા વગર પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે કે જેથી બોડી પાર્ટ એ બેલેન્સ રહી શકે.

Ex:=Buck extension, pelvic traction.

3)continues traction:=

• કંટીન્યુઅસ traction એ continuasly applied કરવામાં આવે છે .
• અમુક પ્રકારના fracture તથા ડિસલોકેશનને privent કરવા માટે યુઝ કરવામાં આવે છે.
• એ મુખ્યત્વે ફ્રેક્ચરના મેનેજમેન્ટ માટે એપ્લાય કરવામાં આવે છે.

4)intermittent traction:=

• ઇન્ટર મીટન્ટ traction એ થોડા થોડા સમયે અપ્લાય કરવામાં આવે છે અને આ ટ્રેકશન એ મુખ્યત્વે જે વ્યક્તિઓને મસલ સ્પાઝમ થતું હોય તેવા વ્યક્તિમાં અપ્લાય કરવામાં આવે છે.

5)manually traction:=

• મેન્યુઅલી ટ્રેકશન એ મુખ્યત્વે મેન્યુઅલી અપલાઈ કરવામાં આવે છે.
• અને આ મુખ્યત્વે હેન્ડ દ્વારા અને ટેમ્પરરી સમય માટે હોય છે.

6)explain the skin traction.

• સ્કીન traction એ ડાયરેક્ટલી સ્કીન ઉપર applying કરવામાં આવે છે.

• સ્કિન ટ્રેકશનમાં મુખ્યત્વે ટેપ ,સ્પંજ, રબર ,અથવા સ્પેશિયલ ડિવાઇસ જેમાં બુટ ,સર્વાઇકલ હોલ્ટર, તથા પેલ્વિક બેલ્ટ કે જે સ્કીનના કોન્ટેકમાં આવે તે અપ્લાય કરવામાં આવે છે.

• અને આમાં લાગતો ફોર્સ ડાયરેક્ટ્લી મુસ્ક્યુલો skeletal સ્ટ્રક્ચર ઉપર ટ્રાન્સમિટ થાય છે.

• skin traction એ મુખ્યત્વે ટેમ્પરરી મેઝર્સ કે જેને muscle spasm અથવા પેઇન હોય તેવા વ્યક્તિઓ માટે હોય છે.

• આ મુખ્યત્વે હિપ ફ્રેક્ચર તથા ફીમોરલ સાફ ફ્રેક્ચરમાં સર્જરી પહેલા યુઝડ કરવામાં આવે છે.

• અને આ મુખ્યત્વે બાળકોમાં ફેક્ચરને ટ્રીટ કરવા માટે યુઝ કરવામાં આવે છે.

nursing consideration

• એ ખાતરી કરવી કે traction એ ઇફેક્ટિવ છે કે નહીં.
• traction આપેલું હોય તેની ઉપર જે બેન્ડેજ એ અપ્લાય કરવામાં આવે એ સ્લીપ થયેલ છે કે નહીં તે જોવું.
• પેશન્ટ ની proper પોઝિશન મેઇન્ટેન રાખવી બેડના મીડલમાં પેશન્ટ એ હોવું જોઈએ કે જેના કારણે ટ્રેકશન એ વધુ પડતું અફેક્ટિવ રહે.
• લેગ એ ન્યુટરલ હોવું જોઈએ પ્રોપર પોઝિશનને maintain રાખવા માટે.
• કાઉન્ટર traction ને મેઇન્ટેન કરવા માટે કોઈપણ કરચલી અથવા બેન્ડેજ એ સ્લીપ ન થવી જોઈએ.
• પેશન્ટને હલનચલન કરવા માટે અવોઇડ કરવું જેના કારણે ટ્રેકશન એ હલી ન જાય.
• જે પેશન્ટને traction અપ્લાય કરેલું હોય તેની મોબિલિટી એ લિમિટેડ કરવી.
• પેશન્ટને પ્રોપર સાઇકોલોજીકલ સપોર્ટ provide કરવો .
• જે બોડી પાર્ટ ઉપર traction નુ એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે બોડી પાર્ટ નો કલર, તેનું ટેમ્પરેચર, તેનું પલ્સ અથવા સ્ક્રીન ઇન્ટીગ્રેટિ તથા ઇડીમાં જેવી કન્ડિશન છે કે નહીં તે ચેક કરતું રહેવું.
• તથા પેશન્ટને બીજી કોઈપણ પ્રકારની તકલીફ જેમાં પ્રેશર સોર, કોન્સ્ટીપેશન ,યુરીનરી ટ્રેક ઇન્ફેક્શન, ભૂખ ન લાગવી, લંગ્સ congetion તથા સ્ક્રીન બ્રેક ડાઉન છે કે નહીં તે ચેક કરતું રહેવું.
• સ્કીન બ્રેક ડાઉન છે કે નહીં તે ક્લોઝલી મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટને દર બે કલાકે back કેર પ્રોવાઇડ કરવી તથા એર અને વોટર મેટ્રર્સ નો ઉપયોગ કરવો કે જેના કારણે પ્રેશર ulcer ને prevent કરી શકાય.

7)Skeletal traction:=

• મુખ્યત્વે ફીમર બોન, ટીબીયા ,તથા સર્વાઇકલ સ્પાઇન ના ફ્રેકચર માટે યુઝ કરવામાં આવે છે.
• આમાં ટ્રેકશન એ ઓર્થોપેડિક સર્જન દ્વારા aseptic ટેકનીક ને મેઇન્ટેન રાખી તથા વાયર પીન અને ટંગ placed એ બોન માં અપ્લાય કરવામાં આવે છે.

Nursing consideration:=

• જ્યારે કે skeletal traction પ્રોવાઇડ કરીએ ત્યારે એડીક્યુએટ અમાઉન્ટ મા weight એ પ્રોવાઈડ કરવો જોઈએ.
• જ્યારે traction અપ્લાય કરતા હોય ત્યારે પેશન્ટનું ગુડ બોડી લાઈનમેંટ હોવું જોઈએ અને પેશન્ટ નુ પ્રોપર પોઝીશન હોવું જોઈએ કે જેના કારણે foot એ ડ્રોપ ના થઈ જાય.
• જે સાઈટ ઉપર traction અપ્લાય કરેલું હોય તે સાઈડ ઉપર કોઈપણ રેડનેસ ,સ્વેલિંગ, warmthness, drainage, છે કે નહીં તે ચેક કરતું રહેવું.
• પેશન્ટનું કંટીન્યુઅસલી ન્યુરોવાસ્ક્યુલર સ્ટેટસ મોનિટર કરવું જે બ્લડ ફ્લોને impaired કરે છે.
• equipment એ પ્રોપર ફંકશનિંગ કરે છે કે નહીં તે ચેક કરતું રહેવું.
• જે પ્રેશર પોઇન્ટ હોય તે જગ્યા પર સ્કીન ઇન્ટીગ્રિટી ચેક કરતું રહેવું.
• traction એ પ્રોપરલી મેઇન્ટેન રાખવો.
• જે traction અપ્લાય કરેલું હોય તેની નીચે કંઈ પણ ટચ ન થવુ જોઈએ તેને ફ્રીલી હેંગિંગ થવા દેવું જોઈએ.

Traction apparatus:=

• Weight,ropes,
• Pulleys, spreader bars,footplate,
• Trapeze,hammocks,slings,and halter.

complication

• infection of skin.
• skin break down.
• stasis pneumonie.
• thromboplebitis.
• pressure ulcer.
• urinary infection.
• constipation.

explain the nursing management of patients with traction.

1)minimizing the effect of immobility.

• પેશન્ટની રેગ્યુલર એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું જેના કારણે જોઈન્ટની સ્ટ્રેંથ તથા ફંક્શન એ maintain થાય .
• પેશન્ટને ડીપ બ્રીધિંગ excercise કરવા માટે કહેવું.
• આખા દિવસમાં બે વખત lungs સાઉન્ડ ને uscultate કરવા.
• પેશન્ટને fluid intake કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને હાઈફાઈબર ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સ્ટૂલ સોફ્ટનર તથા Enema પ્રોવાઇડ કરવું.
• patient ને thrombophlebitis છે કે નહીં તે ચેક કરવું.

2) avoiding infection at pin site.

• જે બોની પ્રોમિનન્સ હોય તે સાઈડ ઉપર કોઈપણ પ્રેશર શોર છે કે નહીં તે અસેસ કરવુ.
• કોઈપણ સ્કિન ઇરીટેશન છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• થોડા પ્રમાણમાં pressure release કરવું.
• જે સાઇટ ઉપર traction અપ્લાય કરેલું હોય તે સાઇટ ઉપર burning સેન્સેશન થાય છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• લીનન તથા ક્લોધીન wrinkle ફ્રી છે કે નહીં કરવું.
• પેશન્ટના કંટીન્યુઅસલી વાઈટલ sign check કરવા.
• જે સાઇટ ઉપર traction અપ્લાય કરેલું હોય તે ટાઈપની ઇમમોબિલાઇઝેશન કરવું.
• ઇન્ફેક્શનના બીજા કોઈ પણ સાઈન છે કે નહીં તે ચેક કરવું.

3) promoting tissues perfusion .

• પેશન્ટનું મોટર sensory function assess કરવું.
• પેશન્ટ નું સેન્સેશન લેવલ ચેક કરવું.
• patient નુ ન્યુરોવાસ્કયુલર સ્ટેટસ assess કરવું.
• પ્રોટેક્ટિવ ડિવાઇસ નો ઉપયોગ કરી પ્રેસર ulcer ને પ્રિવેન્ટ કરવા.
• nurse should ascultate the patient ‘s lung sound.

General care of patient with traction.

• પેશન્ટ નુ neurovascular status assess કરવુ.
• પેશન્ટને pain sensation,તથા એક્ટિવ અને પેસિવ રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ,akin colour,joint મોશન ટેમ્પરેચર , capillary rifill ટાઈમ, numbness, તથા coldness છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• પેશન્ટ નું સ્કીન એરીયા એ ચેક કરવું.
• પેશન્ટને પૂરતા પ્રમાણમાં એપ્લિકેશન કરવો.
• પેશન્ટને રેગ્યુલર એક્સરસાઇઝ regular deep બ્રીધિંગ ,તથા અને ઇલાસ્ટિક stocking wearing કરવા માટે કહેવું.
• traction અપ્લાય કરેલું હોય તે જગ્યા ઉપર વારંવાર અસેસ કરવો કે કોઈ પણ એબનોરમાં લીટી છે કે નહીં તે જોવા માટે.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રલ પોઝિશન માં રાખવું.
• પેશન્ટને કામ અને કમ્ફર્ટેબલ પોઝિશન પ્રોવાઇડ કરવી.

explain orthopedic splint (ઓર્થોપેડિક સ્પલિન્ટ ને વર્ણવો)

• સ્પ્લિન્ટ એ એવું ડિવાઇસ છે કે છે extremity તથા સ્પાઇનલ કોડ ને સપોર્ટ અને એ ઇમમોબિલાઇઝેશન કરવા માટે યુઝ થાય છે .
• સ્પ્લિન્ટ એ ઘણી બધી સિચ્યુએશનમાં યુઝ થાય છે જેમાં ટેમ્પરરી ઈમ મોબિલાઇઝેશન કરવા માટે broken bone હોય, ડેમેજ જોઈન્ટ હોય તેના માટે, and support for joint during activities.
• Splint એ જે body પાર્ટ ઇન્જર્ડ થયેલું હોય તેને સપોર્ટ provide કરવા માટે યુઝ થાય છે.
  Ex:= broken bone, muscles sprain ,
  સ્પલિન્ટ એ સર્જરી પછી support પ્રોવાઇડ કરવા માટે used આવે છે.
• Splint એ ખૂબ જ હોય padded હોય છે જેના કારણે પ્રેશરને પ્રિવેન્ટ કરી શકાય છે તથા સ્કીન બ્રેક ડાઉન પ્રિવેન્ટ કરી શકાય છે.
• Splint એ મુખ્યત્વે એવી કન્ડિશનમાં યુઝ કરવામાં આવે છે કે જેમા rigid immobilisation ની required ના હોય.

explain the purpose of splint.(સ્પલિન્ટ ના પરપઝ વર્ણવો.)

• injured extremity મુવમેન્ટને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• ફરધર injury ને privent કરવા માટે.
• oedema ને ઓછું કરવા માટે.
• pain ને ઓછું કરવા માટે.
• જોઈન્ટ alignment ને મેઇન્ટેન કરવા માટે.
• કોન્ટ્રાક્ચરને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• જોઈન્ટને સપોર્ટ કરવા માટે ,તેને પ્રોટેક્ટ કરવા માટે, તથા તેને ઇમમોબિલાઇઝ કરવા માટે splint હોય છે.
• જો જોઈન્ટ માં કોઈપણ લીગામેન્ટ injury હોય તો તેને સ્ટેબિલાઇઝ કરવા માટે.
• જોઈન્ટ ના રેંજ ઓફ મોશનને મેઈન્ટેન કરવા માટે.
• ડીફોરમીટી ને કરેક્ટ કરવા માટે.
• ટીશ્યુ એલોંન્ગેશનને ( વિસ્તરણ) મેઇન્ટેન કરવા માટે.
• કોઈપણ લીગામેન્ટીયસ ઇન્જરી થયેલી હોય તો જોઈન્ટને સ્ટેબિલાઇઝ તથા રેસ્ટ કરવા માટે.
• wound healing ને પ્રમોટ કરવા માટે.
• પ્રેશર પોઇન્ટને રિલીવ કરવા માટે.
• જો ગ્રાફ્ટ એ placed કરેલું હોય તો તેને protect કરવા માટે.
• deformity ને correct કરવા માટે.
• વિક મસલ્સને strnthen કરવા માટે.
• ઓપરેશન પછી જોઈન્ટને સપોર્ટ તથા ઈમમોબિલાઇઝ કરવા માટે જ્યાં સુધી હીલિંગ એ પ્રોપરલી ન થઈ જાય ત્યાં સુધી.

explain the indication for splinting.(સ્પ્લિન્ટ ના ઇન્ડિકેશનને વર્ણવો.)

• ફ્રેક્ચર, એક્યુટ artheritis, સપ્રેઇન,
• severe lacerations and abrasion,
• જોઈન્ટ ઇન્ફેક્શન,
• skin લેઝરેશન,
• tenosynovitis ( inflammation of tendon),
• puncture wound,
• laceration over joint puncture wound,
• reduced joint dislocation.
• animal bites of hand or feet.

explain the contraindication of splint.(સ્પલિન્ટ ના કોન્ટ્રાઈન્ડીકેશન લખો.)

• compartment syndrome ( કમ્પાર્ટમેન્ટ સિન્ડ્રોમ := an increase pressure in side the muscles which restrict blood flow and cause pain).
• સ્કિન કે જે ઇન્ફેક્શનના high risk ઉપર હોય.
• need for open reduction.
• ઓપન ફેક્ચર.
• ક્રોનિક ન્યુરોપથી( nerve damage ).
• active infection.

explain the type of splint (સ્પ્લિન્ટ ના ટાઇપ વર્ણવો.)

Splint એ ઘણા બધા શેપ અને સાઈઝમાં જોવા મળે છે.

Ex:= buddy taping ( for finger injury),

અમુક પ્રકારના સ્પ્લીંટ એ લાર્જ હોય છે કે જે હિપ તથા thigh ને સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

અમુક splint એ પ્લાસ્ટિક તથા ફેબ્રિકના બનેલા હોય છે.

આ splint ને હુક દ્વારા અથવા તો બકલ દ્વારા ફીટ કરવામાં આવે છે.

type of splint (સ્પ્લિંટના ટાઈપ )

• 1)soft splint ( સોફ્ટ સ્પલિન્ટ).
• 2) hard splint ( હાર્ડ સ્પલિન્ટ).
• 3)air/vacuum splint ( એર ઓર વેક્યુમસ સ્પલિન્ટ ).
• 4)Traction splint ( ટ્રેકક્શન સ્પલીંટ) .

1)soft splint ( સોફ્ટ સ્પ્લિન્ટ).

• આ ટ્રેક્સટર એ મુખ્યત્વે ઘરે અથવા તો ઇમરજન્સી મેડિકલ પ્રોવાઇડર દ્વારા પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે.
• આ એક પ્રકારનું સિમ્પલ splint છે કે જેમાં પિલ્લો અથવા તો બ્લેન્કેટનો યુઝ કરી પ્રોવાઈડ કરવામાં આવે છે.
• આ splint માં જે ઇન્જર્ડ એરિયા હોય તેની આજુ બાજુ secured કરવામાં આવે છે અને તેને ટેપ દ્વારા tie કરવામાં આવે છે.
• સોફ્ટ splint એ મુખ્યત્વે જે ઇન્જર્ડ extremity હોય તેના સપોર્ટ અને કમ્ફર્ટ માટે પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે.

2) hard splint ( હાર્ડ સ્પલિન્ટ).

• હાર્ડ splint એ મુખ્યત્વે છે ઇન્જર્ડ extrimities તેમાં યુઝ કરવામાં આવે છે.
• હાર્ડ splint એ કાર્ડબોર્ડ નો યુઝ કરી તથા પેડેડ બોર્ડ નો યુઝ કરી પ્રોવાઈડ કરવામાં આવે છે.
• અમુક પ્રકારના હાર્ડ splint એ ફિંગરગ્લાસ અથવા તો પ્લાસ્ટર દ્વારા પેશન્ટની extrimities ને સપોર્ટ માટે બનાવવામાં આવે છે.
• જે splint એ thumb injury માં યુઝ થાય તેને થમ્બ સ્પાઈકા કહે છે.
• Wrist તથા forearm ની injury મા volar splint નો યુઝ કરવામાં આવે છે.
• Hand and fist injury મા boxer splint નો યુઝ કરવામાં આવે છે.
• પહેલા બનાવવામાં આવતા એલ્યુમિનિયમ ના સ્પ્લીંટ એ મુખ્યત્વે ફિંગરને સ્ટેબિલાઇઝ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

3)air/vacuum splint ( એર ઓર વેક્યુમસ સ્પલિન્ટ ).

• એર splint એ મુખ્યત્વે ઓર્થોપેડિક ઇન્જરીને સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવા માટે યુઝ થાય છે.
• Air અથવા તો વેક્યુમ splint એ મુખ્યત્વે છે ઇન્જર્ડ extrimities હોય તેના કમ્ફર્ટ માટે પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે.

4)Traction splint ( ટ્રેકક્શન સ્પલીંટ) .

• Traction સ્પ્લીંટ એ મુખ્યત્વે જે બ્રોકન બોન થયેલા હોય તેમાં, તથા ડીફોરમિટીના અમાઉન્ટને ઓછું કરવા માટે ,તથા બોનને અલાઈન કરવા માટે, ટ્રેક્શન provide કરવામાં તથા બોનને મુમેન્ટ કરવામાં પ્રિવેન્ટ કરવા માટે યુઝ થાય છે.
• Track splint એ મુખ્યત્વે ફીમર બોન મા ઇંજરી હોય ત્યારે અથવા તો લોવર લેગના mid shaft માં કોઈ ઇંજરી હોય તો તેને align કરવા માટે used થાય છે.

explain the nursing care of patient with the splint.(જે વ્યક્તિને splint પ્રોવાઇડ કરેલું હોય તે વ્યક્તિ માટે નર્સિંગ care ને વર્ણવો.)

• splint અપલાય કરેલું હોય તે જગ્યા પરની સ્કીનની ચેક કરવી કે તેમાં કોઈપણ ક્રેક્સ ,ડેમેજ, અથવા Swelling or soreness છે કે નહીં તે જોવું.
• જે જગ્યા પર splint નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે જગ્યા ને પ્રોપર રીતે ડ્રાઇ કરીને રાખવું.
• જે જગ્યા ઉપર splint કરેલું હોય તે જગ્યા પર પ્રોપર રીતે પેડ રાખવુ કે જેથી સ્કિનમાં ક્રેક તથા સ્કીન બ્રેક ડાઉન prevent કરી શકાય.
• જ્યારે splint અપ્લાય કરેલું હોય અને બાથિંગ કરવાનું હોય ત્યારે splint ઉપર પ્લાસ્ટિકને પ્રોપર રીતે wrap કરવું. કે જેથી splint ને wet થતું પ્રિવેન્ટ કરી શકાય.
• જે જગ્યા પર splint નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય અને બોની પ્રોમીનેન્સીસ હોય તો જે તે જગ્યા પર સોફ્ટ પેડ એ અપ્લાય કરવું.
• જે જગ્યા પર splint નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે જગ્યા પર બ્લડ વેસલ્સ અથવા nerve એ compressed થતી નથી તે ચેક કરવું.
• splint ને પ્રોપર રીતે ક્લીન રાખવું.
• ઇન્જર્ડ એરિયાને સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવો.
• જે અફેક્ટેડ લીંબ હોય તેને એલિવેટ કરવું અને Swelling ને privent કરવું.
• loosen the elastic bandage.
• સ્કીનની અંદર પાવડર અથવા તો deodorant નું એપ્લિકેશન ન કરવું તેના કારણે સ્કિનમાં itching એ increase શકે છે.
• સ્કીનની અંદર હાર્ડ splint ની અંદર કોઈ sharp વસ્તુ દ્વારા crack કરવા ની કોશિશ ન કરવી તેના કારણે સ્કીન એ કટ થઈ શકે છે.
• સ્કીનની અંદર pad નું એપ્લિકેશન કરવું કે જેથી skin ને પ્રોટેક્ટ કરી શકાય.
• range of motion exercises કરવી.
• અને પેશન્ટને સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવો.

explain pop application and removal ( પોપ એપ્લિકેશન તથા રીમુવલ)

1)explain the plaster cast (પ્લાસ્ટર કાસ્ટ ને એક્સપ્લેઇન કરો.)

• Cast એ એક rigid ડિવાઇસ છે કે જે injured થયેલા બોન તથા સોફ્ટ tissue ને immobilisation કરવા માટે તથા હીલિંગને promote કરવામાં માટે અપ્લાય કરવામાં આવે છે.
• કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે જે ફ્રેક્ચર બોન હોય તેના ઉપર અને નીચે bone immobilisation કરવામાંટે apply કરવામા આવે છે.
• કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે સપોટીંગ bandage છે કે જે સોલિડ હોય છે કે જે એક્સ્ટ્રીમિટીની અરાઉન્ડમાં wrapped કરવામાં આવે છે.

explain the purpose of cast

• બોન તથા soft tissue ને સપોર્ટ અને પ્રોટેક્ટ કરવા માટે.
• pain ને ઓછું કરવા માટે.
• Swelling તથા મસલ્સ spasm ને ઓછું કરવા માટે.
• broken bone ને immobilise કરવા માટે.

explain the casting material

1) plaster cast( પ્લાસ્ટર કાસ્ટ)

• પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ ની પટ્ટીઓ precut crinoline ના રોલ હોય છે જે વિવિધ પ્રકારની સાઈઝમાં જોવા મળે છે.
• તથા તેમા પ્લાસ્ટર એ પણ જોડાયેલ હોય છે.
• પટ્ટી ના રોલ્સને ઠંડા પાણીમાં બોળીને શરીર ઉપર સરળતા થી અપ્લાય કરવામાં આવે છે.
• ત્યારબાદ તેમાં ક્રિસ્ટલાઈઝીંગ (સ્ફટિકીકરણ)ની પ્રતિક્રિયા થાય છે અને ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે.
• પછી તેને સુકવવા માટે હવામાં સંપર્કમાં લાવવામાં આવે છે.
• ત્યારબાદ તે લગભગ 15 થી 20 મિનિટ પછી તે ઠંડુ પડે છે.
• પ્લાસ્ટર કાસ્ટ એ ટોટલ ડ્રાઈંગ થવા માટે 24 થી 72 કલાક લાગે છે.
• પ્લાસ્ટર કાસ્ટ હેવી હોય છે અને ધીમે ધીમે ડ્રાય થાય છે.

2) fiberglass cast( ફાઇબર ગ્લાસ કાસ્ટ):=

• આ વોટર એ એક્ટિવેટેડ polyurethane ની બનેલી હોય છે જે પ્લાસ્ટરની વરસેબિલિટી ધરાવે છે.
• તે વજનમાં હળવા ઝડપથી સુકાઈ જાય છે તે મજબૂત પાણી પ્રતિરોધક અને ટકાઉ હોય છે .
• એમાં છિદ્રો આવેલા હોય છે તેના કારણે સ્કીન પ્રોબ્લેમને પણ પ્રિવેન્ટ કરી શકાય છે.
• જો આ વેટ થઈ જાય તો તેને dry કરવા આવશ્યક છે સ્કીન બ્રેકડાઉનને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• Fiberglass તથા plastic cast એ મુખ્યત્વે મોંઘા હોય છે અને તે સ્કીનને પણ macerated કરે છે.
• કોટન તથા બીજા સિન્થેટિક મટીરીયલ નો ઉપયોગ એ કાસ્ટ ના અંદરના ભાગને બનાવવા માટે યુઝ થાય છે જેના કારણે અંદરનો ભાગ એ સોફ્ટ બને છે અને પેડિંગ તરીકે વર્ક કરે છે કે જે બોની એરિયાની આજુબાજુ સોફ્ટનેસ પ્રોવાઈડ કરે છે ઉદાહરણ તરીકે wrist અથવા એલ્બો.
• અમુક પ્રકારના સ્પેશિયલ વોટરપ્રુફ કાસ્ટ નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેના કારણે પ્લાસ્ટર કાસ્ટ ને વેટ થતુ પ્રિવેન્ટ કરી શકાય અને સ્ક્રીન પ્રોબ્લેમને પણ privent કરી શકાય છે.

explain the type of cast

1)short arm cast:=

• Short arm કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે elbow થી thumb સુધી જ અપ્લાય કરવામાં આવે છે અને આ મુખ્યત્વે રેડિયસ ,humerus , carpal, metacarpal ફેક્ચર હોય ત્યારે જ તેનો યુઝ કરવામાં આવે છે.

2)long arm cast:=

• લોંગ આર્મ કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે એક્ઝીલરી એરીયાથી હેન્ડની palmar crease સુધી યુઝ કરવામાં આવે છે અને મુખ્યત્વે અપર એક્સ્ટ્રીમિટી ના ફેક્ચરને treat કરવા માટે યુઝ થાય છે.

3)short leg cast:=

• શોર્ટ લેક કાસ્ટ એ knee ના નીચેના ભાગથી toe ના base સુધી અપ્લાય કરવામાં આવે છે .
• શોર્ટ લેગ કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે tibia, fibula, એન્કલના ફેક્ચરને ટ્રીટ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

4)long leg cast:=

• લોંગ લેગ કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે thigh ના base થી લઈ toe ના બેઝ સુધી અપ્લાય કરવામાં આવે છે.
• અને આ cast એ મુખ્યત્વેfemure, tibia and fibula ના ફ્રેક્ચરને ટ્રીટ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

5)walking cast:=

• શોર્ટ તથા લોંગ લેગ કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે વેઇટ bearing તરીકે યુઝ થાય છે.

6) body cast:=

• આ કાસ્ટ એ ટ્રંકની આજુબાજુ અપ્લાય કરવામાં આવે છે.

7) shoulder spica cast:=

• આ કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે ટ્રંક, સોલ્ડર તથા elbow ને એનક્લોઝ કરવા માટે યુઝ થાય છે અને આ મુખ્યત્વે સોલ્ડર ફ્રેક્ચરને ટ્રીટ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

8) hip spica cast:=

• આ કાસ્ટ એ મુખ્યત્વે ટ્રંક ના વચ્ચેથી લઇ અને ફુટ સુધી અપ્લાય કરવામાં આવે છે અને આ મુખ્યત્વે હીપ ફેક્ચર હોય તો તેને ટ્રીટ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

explain preparation of patients for plaster cast:=

• પેશન્ટને પ્રોસિજર એક્સપ્લેઇન કરવી.
• પેશન્ટનું જનરલ હેલ્થ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાઈન ચેક કરવા.
• જે એરિયા પર પ્લાસ્ટર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરવાનું હોય તેને પ્રોપર રીતે શેવિંગ કરવું.
• સ્કિન તથા બોની એરિયા હોય તેના પર સ્પેશિયલ અટેન્શન આપવુ.
• પ્લાસ્ટર બેન્ડેજ એ મુખ્યત્વે bone fracture ના સાઇઝ તથા નંબર પર આધાર રાખે છે.
• પ્લાસ્ટર કાસ્ટ apply કરતા પહેલા પ્રોપર રીતે કન્સલ્ટ લેવી.
• પ્રોસિઝરને કમ્પ્લીટ એક્સપ્લેઇન કરવી.
• જે અફેક્ટેડ એરિયા હોય તેને પ્રોપર રીતે શોપ સોલ્યુશન દ્વારા ક્લિન કરવું.
• gentally રીતે શક્રબીંગ કરવું.
• જે ટાઇટ ક્લોથ તથા ઓરર્નામેન્ટ હોય તેને રીમુવ કરવા.
• પેશન્ટને કમ્ફર્ટેબલી બેસવા માટે કહેવું.
• જે પ્રેશર પોઇન્ટ હોય તે જગ્યા પર પ્રોપર રીતે પેડ અપ્લાય કરવો.

explain the nursing management of patients explain the assessment of patient

• જે સાઇટ ઉપર કાસ્ટ એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે એક્સ્ટ્રીમેટીને ચેક કરવી.
• જે એરિયા પર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે એરિયા પર સર્ક્યુલેશન છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• જે એરિયા પર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે એરીયા એ warmth છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• cast નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે એરીયા પર સેન્સેશન છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• અફેક્ટેડ લીંબઉપર ની મોટર એબિલિટી છે કે નહીં તે અસેસ કરવો.
• જે સાઇટ ઉપર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે સાઇટ એ ખૂબ ટાઈટ છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• સ્કીન ઇન્ટીગ્રેટીને assess કરવુ.

Explain the nursing interventions (નર્સિંગ ઇન્ટરવેશનને એક્સપ્લેન કરો)

• જે અફેક્ટેડ એક્સ્ટ્રીમિટી હોય તેને એલિવેટ કરવી સર્ક્યુલેશન ને સ્ટીમ્યુલેટ કરવા માટે.
• જ્યારે કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય ત્યારે પેશન્ટની પોઝિશન frequently ચેન્જ કરવી.
• જ્યારે splint ને અપ્લાય કરેલું હોય ત્યારે ફુટ ડ્રોપને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે ફૂટને સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• જો પેશન્ટને બોની પ્રોમીનેન્સીસ એરીયા ઉપર પેઇન થતું હોય તો જે પ્રેસર Bony પાર્ટ હોય તે એરિયાને ચેક કરવું.
• પેશન્ટનો ન્યુરોસ્ક્યુલર ફંક્શન assess કરવું.
• પેશન્ટનું બોડી નું સર્ક્યુલેશન તથા તેની extremity ના મુવમેન્ટ ને ચેક કરવી.
• પેશન્ટને બોડી પાર્ટ્સની મોમેન્ટ કરાવવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટ ને કોઈપણ કોમ્પ્લીકેશન જેમ કે કમ્પાર્ટમેન્ટ સિન્ડ્રોમ, પ્રેસર અલસર અથવા tissues ડેમેજ થાય છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• પેશન્ટને વેલ બેલેન્સ diet લેવા માટે કહેવું જેમાં હાઈફાઈબર ડાયટ કે જે કોન્સ્ટીપેશનને પ્રિવેન્ટ કરે તે લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ અમાઉન્ટમા fluid લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને જ્યારે કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય ત્યારે ગેસ ફોર્મ કરવા વાળું ફૂડ avoid કરવું.

Nursing care

1)keep the cast dry:=

• કાસ્ટ ને ફુલ્લી ડ્રાય રાખવું અને જ્યારે બોડી પાર્ટને વોશ કરવાનું હોય ત્યારે તેને પ્લાસ્ટિક દ્વારા protect કરીને રાખો કે જેથી કાસ્ટ એ water ના એક્સપોઝરમાં ન આવે.

2) watch the cast carefully:=

• જે જગ્યા પર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે જગ્યા એ પર કોઈપણ Redness કે નહીં ,તથા સ્કીન બ્રેક ડાઉન અને bluish discolouration છે કે નહીં તે ચેક કરવું.

3) elevate the cast:=

• જે અફેક્ટેડ એક્સ્ટ્રીમિટીઝ હોય તેને એલિવેટ કરવી કે જેથી swellings પ્રિવેન્ટ કરી શકાય.

4)excercise the extremity:=

• તે અફેક્ટેડ એક્સ્ટ્રીમીટેડ હોય તેને પ્રોપર રીતે એક્સરસાઇઝ કરાવવી.

5)apply an ice bag to the cast:=

• જે એરિયા પર Swelling થયેલું હોય તે એરિયા પર આઈસ પેક નું એપ્લિકેશન કરવું કે જેથી સ્વેલિંગને રીડ્યુસ કરી શકાય.

6)instruct the doctors if the following conditions occur:=

• બોડી ટેમ્પરેચર એ 101°f ડિગ્રી ફેરનહીટ કરતા ઇન્ટરેસ્ટ થતું હોય ત્યારે.
• જ્યારે પેઇન લેવલ ઇન્ક્રીઝ થતું હોય.
• સ્વેલિંગ increase થતું હોય.
• numbness or tingling sensation હોય ત્યારે.
• કાસ્ટ માંથી કોઈપણ ફાઉલ્સ smelling આવતી હોય ત્યારે.
• પગની આંગળીઓ એ cool થતી હોય ત્યારે.

explain the nursing care after removal of plaster(પ્લાસ્ટર ના રિમૂવ પછી નર્સિંગ કેરને વર્ણવો.)

• પ્લાસ્ટર એ મુખ્યત્વે ઈલેક્ટ્રીક પ્લાસ્ટર કટર નો ઉપયોગ કરી કટ કરવામાં આવે છે તથા મેન્યુઅલ પ્લાસ્ટર કટર નો યુઝ કરી કટ કરવામાં આવે છે.
• પ્લાસ્ટર ના રિમૂવલ પછી તેને thoroughly રીતે wash કરવો ત્યારબાદ તેને પ્રોપર રીતે dry કરવું અને અફેક્ટેડ એક્સ્ટ્રીમિટી ઉપર ફોર્સફૂલી wipe ન કરવું જેના કારણે સ્કીન એ પણ pelling થવાની શક્યતાઓ રહે છે.
• પ્લાસ્ટરની કયા પ્રકારે વિયરિંગ કરવું કે જેથી oedema ને પ્રિવેન્ટ કરી શકાય.
• પ્લાસ્ટર ના રીમુવ કર્યા બાદ તે એરિયાને રબીંગ તથા સ્કેચિંગ ના કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કહેવું કે કાસ્ટ ના રીમુવ થયા બાદ swellong ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે અફેક્ટેડ એરિયાને એલિવેટ કરવું.
• કાસ્ટ ના રીમુવ કર્યા બાદ પ્રોપર રીતે એમ્બ્યુલેશન કરવા માટે કહેવું.
• જો પેશન્ટને ફિઝિશિયન દ્વારા ક્રિપ બેન્ડેજ તથા ઇલાસ્ટીંગ સ્ટોકિંગ wearing કરવા માટે કહેલું હોય તો તેને પ્રોપર રીતે wear કરવું.

complication of cast

1)compartment syndrome

• કમ્પાર્ટમેન્ટ સિન્ડ્રોમ એ એવું સિન્ડ્રોમ છે કે જેમાં બ્લડ સપ્લાય એ ઇમ્પેઇડ થાય છે તથા તે જગ્યા પર સર્ક્યુલેશન એ cut off થાય છે અને Swelling એ અફેક્ટેડ એરિયા ઉપર આવે છે.
• તથા અફેટેડ એરીયા ઉપર pain થાય છે.

2)pressure ulcer:=

• કાસ્ટ ના એપ્લિકેશન ના કારણે જે બોની પ્રોમિનન્સીસ હોય તે જગ્યા પર ulcer એ ડેવલોપ થાય છે.

• જે એરિયા પર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તેમાં સ્કીન બ્રેક ડાઉન, Redness, warmthness, swelling જેવી કન્ડિશન પણ જોવા મળે છે.

explain the health education to patient and relative.(પેશન્ટ તથા રિલેટિવ ને હેલ્થ એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું)

• કાસ્ટ અપ્લાય કરેલું હોય તેના ઉપર કોઈપણ ઓબ્જેક્ટને ન રાખવું.
• જો કાસ્ટ એ પ્લાસ્ટર ઓફ પેરિસ નું બનેલું હોય તો તેને ભીનું ન થવા દેવું.
• જો ફાઇબર ગ્લાસ કાસ્ટ એ અપ્લાય કરેલું હોય તો તેને પ્રોપર રીતે dry કરવું જો wet થયેલું હોય તો.
• પેશન્ટ ને wet તથા સ્લીપરી સરફેસ ઉપર વોકિંગ ન કરવા માટે કહેવું.
• જે પ્રિસ્ક્રાઈબ કરેલી હોય તે એક્સરસાઇઝ રેગ્યુલરલી કરવી.
• જે એરિયા પર કાસ્ટ નું એપ્લિકેશન કરેલું હોય તેને એલીવેટ કરવો swelling ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• કાસ્ટ ની અંદર રહેલી સ્કીનમાં સ્ક્રેચીસ ન કરવા તેના કારણે સ્કીન બ્રેકડાઉન થવાની શક્યતા રહે છે.
• કાસ્ટ એપ્લિકેશન કરેલું હોય તેની અંદર કોઈપણ ઓબ્જેક્ટ ને ઇન્સર્ટ ન કરવો.
• cast એપ્લિકેશન કરેલું હોય તે જગ્યા ઉપર પેઇન સ્વેલિંગ ,Redness હોય તો તાત્કાલિક ફિઝિશિયન ને રિપોર્ટ કરવો.
• જો કોઈપણ કારણસર કાસ્ટ એ બ્રેકડાઉન થયું હોય તો તાત્કાલિક ફિઝિશિયનને ઇનફોર્મ કરવું.

1)explain the definition of neurogenic bladder .(ન્યુરોજેનીક બ્લેડર નું ડેફીનેશન લખો.)

• ન્યુરોજેનિક બ્લેડર એ ન્યુરોજનીકલ dysfunction ટાઈપ છે.
• ન્યુરોજનીક બ્લેડર એ મુખ્યત્વે યુરીનરી બ્લડરમાં ડીસફંક્શન થાય છે જે મુખ્યત્વે સેન્ટ્રલ તથા પેરિફેરલ નર્વસ સિસ્ટમના પ્રોબ્લેમ ના કારણે જોવા મળે છે.
• ન્યુરોજનીક બ્લડર એ મુખ્યત્વે નોર્મલ nerve પથમાં ઈમ્પરમેન્ટ આવવાના કારણે જોવા મળે છે.
• ન્યુરોજનીક બ્લેડર ના કારણે urinary retention, ઇનકન્ટેનન્સી of urine, યુરીનરી ટ્રેક ઇન્ફેક્શન, સ્ટોન ફોર્મેશન, renal failure જેવી કન્ડિશન arise થાય છે.

2) explain the type of neurogenic bladder. (ન્યુરોજેનિક બ્લેડર ના ટાઈપ લખો.)

• 1) flassid neurogenic bladder ( ફલેસિડ ન્યુરોજેનિક બ્લડર).
• 2)spastic neurogenic bladder ( સ્પાસ્ટિક ન્યુરોજેનિક બ્લેડર.)

1) flassid neurogenic bladder ( ફલેસિડ ન્યુરોજેનિક બ્લડર).

• ફ્લેસીડ બ્લેડર એ મુખ્યત્વે મોટર ન્યુરોન lesion ના કારણે તથા કોઈપણ trauma ના કારણે જોવા મળે છે.
• બ્લાડર ફીલિંગ નું સેન્સેશન એ ઓછું થવાના કારણે બ્લેડર એ ફોર્સ ફુલી કોન્સન્ટ્રેશન થતું નથી અને તેના કારણે બ્લેડર એ ફૂલફીલ થાય છે .
• અને બ્લડર એ ડિસ્ટેન્ડેડ થાય છે તેના કારણે યુરીનરી ઈનકંટીનન્સી જોવા મળે છે.

2)spastic neurogenic bladder ( સ્પાસ્ટિક ન્યુરોજેનિક બ્લેડર.)

• Spastic બ્લેડરમાં મુખ્યત્વે અન કન્ટ્રોલ તથા વારંવાર યુરિનનું એક્સપલઝન bladder માંથી થાય છે.
• આ મુખ્યત્વે બ્રેઇન ડેમેજ થવાના કારણે તથા સ્પાઇનલ કોડ ડેમેજ થવાના કારણે જોવા મળે છે.
• તેના કારણે યુરિન emptying incomplete થાય છે.

provide Etiology (કારણો આપો )

• ન્યુરોજેનિક બ્લડર તે ગમે તે એજ માં જોવા મળે છે.
• અલ્ઝાઈમર ડીસીઝ.
• આલ્કોહોલ ન્યુરોપથી.
• સ્ટ્રોક.
• મિનિંગોમાયોશીલ.
• Aids.
• પાર્કિંનઝન ડીસીઝ.
• બ્રેઇન અથવા સ્પાઈનલ કોડ ટ્યુમર.
• ડાયાબીટીક ન્યુરોપોથી.
• સ્પાઈના બાયફીડા.
• મલ્ટીપલ્સ સ્ક્લેરોસીસ.
• nerve ડેમેજ.
• કોઈપણ ડાયાબિટીસ અથવા આલ્કોહોલિક ડિસઓર્ડર ના કારણે.
• spinal કોડ માં ઇન્જૂરી થવાના.
• નવ damage થવાના કારણે.
• વિટામીન B12 ની ડેફિશન્સી.

ક્લિનિકલ મેનીફેસ્ટેશન (Clinical manifestations):

• વધુ પ્રમાણમાં યુરિન પ્રોડક્શન થવું.
• બ્લડર ઓવર એક્ટિવ થવી.
• યુરીનરી ઇનકન્ટેનન્સી થવું.
• ફ્રિકવન્ટ યુરિનેશન થવું.
• યુરીનરી રીટેન્સન થવું.
• યુરીનરી ફ્રીક્વન્સી તથા અર્જન્સી થવું.
• બ્લડરમાંથી એન્ટાયર યુરીનને એક્સપેલ આઉટ કરવામાં પ્રોબ્લેમ થવી.
• બ્લાડર એ ફૂલ થાય છે અને તેના કારણે યુરિન એ લીક થાય છે.
• બ્લાડેર કંટ્રોલ loss થાય છે.
• બ્લડર ફૂલનેસ થવા માટેનું સેન્સેશન લોસ થાય છે.
• યુરીનેશન સમયે પેઇન તથા બર્નિંગ થાય છે.
• ઈરેકટાઇલ ડીસફંકશન.
• યુરીનરી ટ્રેક ઇન્ફેક્શન.

ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવોલ્યુશન (Diagnostic Evaluation):

• history tacking and physical examination

• complete Neurological examination.
• post void residual volume.
• renal ultrasonography.
• serum creatinine.
• cytography.
• cytoscopy.
• cytometrography.
• urodynemic testing.

explain the treatment (ટ્રીટમેન્ટ એક્સપ્લેન કરો)

• એવી મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી કે જે bladder ને રિલેક્સ કરે.
• યુરીનરી ટ્રેક ઇન્ફેક્શન અને કંટ્રોલ કરવું.
• ખૂબ વધુ પ્રમાણમાં water intake કરવા માટે કહેવું કે જેના કારણે urinary trake infections ઓછુ થાય.
• પેશન્ટનું ફ્રિકવંટલી એમ્બ્યુલેશન કરવું.
• પેશન્ટનું ફ્રિકવન્ટલી પોઝીશન ચેન્જ કરવો.
• પેશન્ટની કેલ્શિયમ ઓછા પ્રમાણમાં લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટનો ફ્રીકવંટલી પોઝિશન ચેન્જ કરવી.

explain specific treatment

• 1)physical-psychological therapy.
• 2)bladder evacuation.
• 3)electrical stimulatory therapy.

explain surgery

• 1)transurethral resection of the bladder neck.
• 2)urethral dilatation.
• 3)External spincterotomy.
• 4)urinary duversional procedure.
• 5)implantation of artificial spincture.
• 6)urethral stent.

નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ (Nursing Management ):

• રેસીડ્યુઅલ યુરીનને મોનિટર કરવું.
• કોઈપણ રીનલ કેલ્ક્યુલાઈ માટેના સાઈન અને સિમ્પટોમસ છે કે નહીં તે મોનિટર કરવું.
• યુરીનરી સ્ટેસિસ છે કે નહીં તે અસેસ કરવો.
• કોઈપણ યુરીનરી ટ્રેક ઇન્ફેક્શનના સાઇન અને સિમ્પલ છે કે નહીં તે જોવું જેમાં યુરિન કલર માં ,તેના ઓર્ડર ,વોલ્યુમ, ફ્રિકવન્સી, અર્જન્સીસ છે.
• પેશન્ટ નું ઇન્ટેક આઉટપુટ ચેક કરવું.
• પેશન્ટને વિટામિન સી એડમિનિસ્ટ્રેશન કરવું કે જેના કારણે acidic urin બને અને બેક્ટેરિયાના ગ્રોથને પ્રિવેન્ટ કરી શકાય.
• પેશન્ટનું વોઇડિંગ પેટર્ન એસેસ કરવું.
• પેશન્ટને kiggle એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની બ્લડર empty કરવા માટેના જુદા જુદા મેથડ એ પ્રોવાઇડ કરવા like crede’s method, valsalva’s maneuver etc.
• જ્યારે પેશન્ટને કેથેટરાઈજિક કરવામાં આવે ત્યારે aseptic technique તથા sterile મેથડ યુઝ કરવી.
• સંતને ઇન કન્ટેનસીને maintain કરવા માટે ડ્રગ પ્રિસ્ક્રાઈબ કરવી.
• પેશન્ટને રેગ્યુલર ફોલોઅપ લેવા માટે કહેવું.

explain the use of orthopedic aasist device( એક્સપ્લેન ધ યુસ ઓફ ઓર્થોપેડિક આસિસ્ટ ડિવાઇસ)

1)explain the crutches ( ક્રચીસને એક્સપ્લેન કરો).

• ક્રેચીસ એ આર્ટિફિશિયલ ડિવાઇસ છે કે જે પેશન્ટ પોતાની રીતે walking કરવા માટે સક્ષમ ન હોય તેવા વ્યક્તિ એક ક્રચિસ નો ઉપયોગ કરે છે.
• Crutches એ મુખ્યત્વે પેશન્ટનું એમ્બ્યુલેશન તથા ઇન્ડિપેન્ડન્સ થવા માટે યુઝ થાય છે કે જેમના lower extremity મા injury થય હોય.

explain the indication

• disease, injury, birth defect.

explain the preparation for crutch walking

• ક્લાઈન્ટને ઇન્ફોર્મ કરવું કે તે well ફીટેડ shoes wear કરે.
• ક્રેચીસ ને યુઝ કરતા પહેલા પેશન્ટને chair નો આધાર લઈ અને પેશન્ટને સ્ટેન્ડ કરવા માટે કહેવુ કે જેના કારણે બેલેન્સએચીવ કરી શકાય.
• પેશન્ટને દિવાલનો આધાર લઈ અને સ્ટેન્ડ કરાવવું તથા ન્યુટ્રલ પોઝિશન provide કરવુ.
• ક્રોચીસ વોકિંગ સ્ટાર્ટ કરતા પહેલા તેની પ્રેક્ટિસ કરવી જરૂરી છે.
• પેશન્ટની પ્રોસિજર એકસપ્લેઇન કરવી.
• પેશન્ટની ફૂલ ક્લોથીંગ wear કરવા માટે કહેવું તથા નોન સ્લીપરી shoes પહેરવા માટે કહેવુ .

cruch walking gait

1)explain four point gait:=

ફોર પોઇન્ટ ગેટ એ મુખ્યત્વે ત્યારે યુઝ કરવામાં આવે છે જ્યારે થોડા પ્રમાણમાં wait એ બંને લોવર extrimities ઉપર bear કરી શકાય.

• 1) સૌથી પહેલા રાઈટ cruches ને ફોરવર્ડ કરવું.
• 2) ત્યારબાદ ડાબા પગને આગળ કરવો.
• 3) ત્યારબાદ ડાબી ક્રેચીસ ને આગળ કરવો.
• 4) ત્યારબાદ જમણા પગને આગળ કરવું.
• 5) આવી રીતે cruch- ફૂટ cruch- ફૂટ સિક્વન્સમાં રીપીટ કરવું.

2)three point gait:=

three પોઈંટ ગેટ એ મુખ્યત્વે ત્યારે યુઝ કરવામાં આવે છે જ્યારે થોડા પ્રમાણમાં weight એ bearing કરી શકાતું ન હોય.

• 1) આમાં જે અફેટેડ લેગ હોય ( Non weight bearing)તથા બંને ક્રેચીસ ને આગળ કરવું.
• 2) ત્યારબાદ જે unaffected leg હોય( weight bearing) તેને આગળ કરવું.
• 3) પાછુ આજ સિક્વન્સમાં રીપીટ કરવું.

3) two point gait:=

ટુ પોઈન્ટ ગેટ એ મુખ્યત્વે ત્યારે યુઝ કરવામાં આવે છે જ્યારે થોડા પ્રમાણમાં વેઇટ એ બંને લોવર extrimities થી ઉપર bearing કરવામાં આવે.

• 1) આમાં જમણી બાજુનો પગ તથા ડાબી બાજુની cruches ને આગળ કરવી.
• 2) ત્યારબાદ ડાબી બાજુના પગ અને જમણી બાજુ ની cruches ની આગળ કરવી.
• 3) ત્યારબાદ આજ સિક્વન્સને રીપીટ કરવી.

4)swing through gait:=

આ મુખ્યત્વે ત્યારે યુઝ કરવામાં આવે છે જ્યારે lower extremity એ paralysed થઈ હોય.

• 1) આમા બંને extrimities ને આગળ કરવી લગભગ છ ઇંચ સુધી.
• 2) ત્યારબાદ બંને લેગની છ ઇંચ સુધી આગળ કરવા.
• 3 )ત્યારબાદ આજ પેટનૅ માં રીપીટ કરવું.

explain walker and canes (વોકર અને કેન્સ ને એક્સપ્લેઇન કરો)

• Walker તથા cane એ મુખ્યત્વે mobilisation aid છે કે જે પેશન્ટ અફેક્ટેડ leg ઉપર થોડા પ્રમાણમાં વેઇટ bearing કરી શકતા હોય પરંતુ થોડા પ્રમાણમાં સપોર્ટ ની જરૂરિયાત પડે.
• જ્યારે walker નો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે પેશન્ટની upper arm ના મસલ્સ તથા upper body ને weight bearing કરવા માટે યુઝ થાય છે.
• ત્યારબાદ નીચે પ્રમાણેની સિકવન્સ યુઝ કરવી જોઈએ.

1) Hand grip ની ખૂબ જ ટાઈટલી પકડવું.

2) ત્યારબાદ walker અને affected leg છ ઇંચ સુધી આગળ કરવું.

3) ત્યારબાદ જે લેગ unaffected leg હોય તેને affected leg ના parellel સુધી લાવવું.

4) ત્યારબાદ આજ સિક્વન્સને રીપીટ કરવી.

explain the use of cane

Cane ની જે unaffected સાઈટ હોય તે સાઇટ પર હોલ્ડ કરવા માટે કહેવું સાથે સાથે છ ઈંચ આગળ તરફ અને foot ના છ ઇંચ સાઇડમાં રાખવી અને ત્યારબાદ નીચે પ્રમાણેની સિકવન્સ ફોલો કરવી.

1) affected leg હોય તેને forward કરવું અને તેના પેરેલલ cane ને પણ આગળ કરવી.

2) ત્યારબાદ unaffected leg ને આગળ કરવો કે જે કેન ના
Just થોડી પાછળ રહે.

3) ત્યારબાદ affect leg આગળ કરવું.

4) ત્યારબાદ cane ને છ ઇંચ સુધી આગળ કરવું .

5) આજ સિક્વન્સમાં રીપીટ કરવો.

જો ઓછા પ્રમાણમાં સપોર્ટ ની જરૂરિયાત હોય તો cane તથા આ ફેક્ટેડ leg બંનેને ભેગા આગળ કરવા.

આ walker તથા કેનનો યુઝ એ બોડી પાર્ટને સપોર્ટ provide કરવા તથા વોકિંગ કરવા માટે યુઝ થાય છે.