MSN 1 UNIT 13 CONNECTIVE TISSUE AND COLLAGEN DISORDERS

CONNECTIVE TISSUE AND COLLAGEN DISORDERS (કનેક્ટીવ ટિશ્યુ એન્ડ કોલાજન ડિસઓર્ડર) :

Define Rheumatoid Arthritis (રયુમેટોઇડઆથૅરાઇટીસ ને વ્યાખ્યાયિત કરો).

  • Rheumatoid Arthritis એ એક ક્રોનીક, સિસ્ટેમિક, ઓટોઇમ્યુન કનેક્ટિવ ટીશ્યુસ નો ડિસઓર્ડર છે કે જે joints ની આજુબાજુ આવેલ synovial membrane હોય તેના tissues નુ ઇન્ફ્લામેશન ક્રિએટ કરે છે અને સાથે સાથે synovial members નુ destruction અને Proliferation કરે છે અને તેના કારણે જોઇન્ટ માં Destruction, Ankylosis (stiffness of joint) and Deformity (શારીરિક ખોટ) આવે છે.
  • Autoimmune disease મા નોર્મલ સેલની અગેઇન્સ્ટમા જ body ની ઇમ્યુન સિસ્ટમએ એન્ટીબોડી પ્રોડ્યુસ કરે છે અને નોર્મલ સેલ ને ડેમેજ કરે છે તેને ઓટોઇમ્યુન ડીસીઝ કહેવામાં આવે છે. જોઇન્ટમાં પેઇન ,સ્ટીફનેસ ,
    ઇમમોબિલિટી આવે છે.
  • Rheumatoid arthritis એ બોડીના બીજા ઓર્ગન્સ ને પણ અફેક્ટ કરે છે જેમાં Skin, eyes, lungs, અને blood vessels નુ પણ ઇન્વોલ્વમેન્ટ હોય છે.

Explain Etiology of Rheumatoid Arthritis (રયુમેટોઇડ આથૅરાઇટીસ ના કારણો):

  • રયુમેટોઇડ આથૅરાઇટીસનું exact કોઝ અનનોન છે.
  • જીનેટીક ફેક્ટરના કારણે ( કોઇ માતા પિતાને આ ડીઝીઝ હોય તો તેના ચાઇલ્ડ માં આવવાની શક્યતા રહે છે),
  • સ્ટ્રેસ લેવાના કારણે.
  • sex: women are more likely to develop Rheumatoid Arthritis.
  • કોઇપણ ઇન્ફેક્શીયશ એજન્ટ ના કારણે.
  • એજ મુખ્યત્વે 30 થી 60 વર્ષની વચ્ચેની ઉંમરમાં.
  • એન્વાયરમેન્ટલ ફેક્ટરના કારણે.
  • ફેમિલી હિસ્ટ્રી હોવાના કારણે.
  • હોર્મોનલ ઇફેક્ટ ના કારણે.
  • લોંગ ટર્મ સ્મોકિંગ કરવાના કારણે.
  • મેટાબોલીક તથા બાયોકેમિકલ એબનોર્માલીટી ના કારણે.
  • કોઇપણ બેક્ટેરિયા, ફંગલ, virus ઇન્ફેક્શનના કારણે.
  • ઇમ્યુનોલોજીકલ રિસ્પોન્સ ના કારણે.

Explain the Stages of Rheumatoid Arthritis (રયુમેટોઇડ આથૅરાઇટીસના સ્ટેજીસ વર્ણવો).

1) Sinovitis (સાઇનોવાઇટિસ),

2) Pannus formation (પાનુસ ફોર્મેશન),

3) Fibrous tissues Ankylosis (ફાઇબ્રસ ટીશ્યુ એન્કાઇલોસીસ),

4) Bony Ankylosis (બોની એંકાઇલોસીસ).

1) Sinovitis (સાઇનોવાઇટિસ):

  • સાઇનોવાઇટિસ સ્ટેજમા જ્યારે બોડીમાં ઇન્ફેક્શન લાગે ત્યારે એ ઇન્ફેક્શન એ જોઇન્ટ ના synovial membrane મા લાગે છે અને તેના કારણે synovial members મા ઇન્ફેક્શન અને ઇન્ફ્લામેશન લાગે છે અને તેથી synovitis થાય છે અને synovial fluid એ increase થાય છે.

2) Pannus formation (પાનુસ ફોર્મેશન):

  • આમા, synovial fluid એ ઇન્વેડ થતું જાય છે કે અને તે ખુબ જ thick બને છે અને આ ફ્લ્યુઇડ એ જોઇન્ટના કેપ્સ્યુલ ની આજુબાજુમાં increase થાય છે.

3) Fibrous tissues Ankylosis (ફાઇબ્રસ ટીશ્યુ એન્કાઇલોસીસ):

  • આમાં સાઇનોવિયલ ફ્લુઇડ એ ખુબ જ ઇન્ક્રિશ થાય છે અને તે સ્ટીફ બને છે અને તે જોઇન્ટ ની આજુબાજુ stuck થઇ જાય છે અને એક હાર્ડ સ્ટ્રક્ચર નું ફોર્મેશન કરે છે.

4)Bony Ankylosis (બોની એંકાઇલોસીસ):

  • આમાં ફાઇબ્રસ ટીસ્યુ એ ખૂબ જ હાર્ડ સ્ટ્રક્ચર બનાવે છે તથા બોન જેવું ફોર્મેશન કરે છે અને તેના કારણે જોઇન્ટ એ ઇમમોબિલાઇઝ થાય છે અને તેમાં સ્ટિફનેસ આવી જાય છે.

કોઇપણ ઇટિયોલોજિકલ ફેક્ટરના કારણે.
|
\/
synovial membrane નુ ઇન્ફેક્શન થાય છે.
|
\/
synovial members નુ inflammation થાય છે.
|
\/
synovial members માથી synovial fluid secrete થાય છે.
|
\/
આ ફ્લુઇડ એ બોનમાં પ્રોગ્રેસ થઇ અને એક્યુમ્યુલેશન થાય છે.

|
\/

ત્યાર બાદ બોન એ ખુબ જ હાર્ડ અને સ્ટીફ બને છે કે જે ઇમમોબિલાઇઝ bone હોય છે.
|
\/
Rheumatoid arthritis .

Explain Clinical Manifestation/ sign and symptoms (લક્ષણો તથા ચિન્હો વર્ણવો):

  • જે અફેક્ટેડ જોઇન્ટ હોય તે રેડ , warm થાય છે.
  • joints એ સોજી જાય છે તથા સ્ટીફ અને ટેન્ડર થાય છે.
  • જોઇન્ટ માં પેઇન થાય છે.
  • જોઇન્ટમાં મોર્નિંગ stiffness આવે છે.
  • ત્રણ કરતાં વધારે બોનમાં આર્થરાઇટિસ થાય છે.
  • જોઇન્ટ એ swollen ( sponge like ) થય જાય છે.
  • હાથના જોઇન્ટ માં આર્થરાઇટિસ થાય છે.
  • firm bumps of tissues under the skin on Arms.
  • રયુમેટોઇડ નોડ્યુલ્સ બને છે.
  • Rh factor positive.
  • એંકલ્સમાં ફ્લુઇડનું એક્યુમ્યુલેશન થાય છે.
  • જોઇન્ટ એ પોતાનું રેન્જ ઓફ મોશન લોસ કરે છે અને ડિફોમ્ડ ( deformed ) બની જાય છે.
  • muscular Atrophy around affected joint.

Ulnar Deviation (અલનાર ડેવિએશન):

આમાં ફિંગર એ અલનાર સર્ફેસ તરફ ડેવીએટ થાય છે.

Swan Neck Deformity (સ્વાન નેક ડીફોર્મિટી):

આમાં ફિંગર એ સ્વાન સેપ બને છે.

Bouterine Deformity (બોઉટેરાઇન ડીફોર્મિટી):

આમા, finger એ bent વડી જાય છે.

  • knock knee.
  • Sleep માં ડીફીકલ્ટી .
  • Numbness and tingling sensation.
  • Burning sensation in hand and foot.
  • સ્કીનની અંદર મોડ્યુલ ફોર્મેશન થવું.
  • આંખમાં બર્નિંગ સેન્સેશન થવું.
  • ખંજવાળ આવવી તથા ડિસ્ચાર્જ નીકળવું.
  • મોઢું તથા આંખ એ ડ્રાય થવી.
  • છાતીમાં દુખવું.
  • વિકનેસ આવવી.
  • શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી.
  • થાક લાગવો.
  • ભૂખ ન લાગવી.
  • વજન ઓછો થવો.
  • લો ગ્રેડ ફીવર આવવો.
  • Malaise.
  • ડિપ્રેશન.
  • lymphadenopathy.
  • બ્લડવેશલ્સમાં ઇન્ફ્લામેશન થવું.
  • મલ્ટીપલ ઓર્ગન નું ઇન્વોલમેન્ટ હોવું ( pericarditis, Osteoporosis, Anemia, subcutaneous nodules, vasculities,neuropathy, fibrotic lungs disease).

Explain Diagnostic Evaluation (ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો):

  • history tacking and physical examination ( હિસ્ટ્રી ટેકીન્ગ એન્ડ ફિઝીકલ એક્ઝામીનેશન ).
  • Rheumatoid factor test: RA positive (રુમેટોઇડ ફેક્ટર ટેસ્ટ ).
  • Antinuclear Antibody test (એન્ટીન્યુક્લીયર એન્ટીબોડી ટેસ્ટ).
  • Erythrocyte sedimentation rate (ESR – એરીથ્રોસાઇટ સેડીમેન્ટેશન રેટ ).
  • C- reactive protien ( crp test C : રીએક્ટીવ પ્રોટીન ).
  • complete Blood count test ( કમ્પ્લીટ બ્લડ કાઉન્ટ ) .
  • comprehensive metabolic panel ( to monitor kidney and liver function).
  • synovial fluid analysis (synovial fluid changes from transperant to milky ,cloudy, and dark yellow fluid).
  • Arthroscopic examination (એન્થ્રોસ્કોપીક એક્ઝામીનેશન ) .
  • X Ray ( એક્સ રે ) .
  • joint Ultrasound ( જોઇન્ટ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ ) .
  • MRI (એમ.આર.આઇ.) .

Explain the management of rheumatoid Arthritis (રુમેટોઇડ આર્થરાઇટીસ નું મેનેજમેન્ટ લખો):

Medical Management (મેડીકલ મેનેજમેન્ટ):

1) NSAID (NON STEROIDAL ANTI INFLAMMATORY DRUG):

આ મેડિસિન એ પેઇન તથા ઇન્ફલામેશન ને દૂર કરવા માટે યુઝ થાય છે.

Ex: ibuprofen,
Naproxen sodium.

2) DMARDs ( Disease modifying Antirheumatic Drugs):

આ મુખ્યત્વે મોડરેટ થી સિવ્યર Rheumatoid Arthritis હોય તેવી conditions મા આપવામાં આવે છે.

Ex: imuran,
Anti malarial medication,
Panicillamine and mithotrexate.

3) Antimalarial medication :

આ મેડિસિનમાં મુખ્યત્વે હાઇડ્રોક્સીક્લોરોક્વીન ( hydroxyquloroquine ) સાથે મીથોટ્રેક્ઝેટ (methotrexate) એ યુઝ થાય છે.

4)corticosteroid ( કોર્ટીકોસ્ટીરોઇડ ) :

કોર્ટીકોસ્ટીરોઇડ એ ઇન્ફ્લામેશન ને રિલીવ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

5)Biological agent ( બાયોલોજીકલ એજન્ટ) :

Tnf-a antagonist એ B cell, T cell ને ટાર્ગેટ કરે છે.

  • Biological agent મા actemra,
  • Rituxan,
  • Remicade,
  • Enbrel,
  • Kindred નો સમાવેશ થાય છે.

6) Immunosupressants (ઇમ્યુનોસપ્રેસન્ટ્સ):

જે immune system એ રયુમેટોઇડ આથૅરાઇટીસ મા out of control હોય છે આ મેડિકેશન એ immune સિસ્ટમને વીક કરે છે કે .

Ex: Azathioprine (imuran, azasan),
Cyclosporine.

7) tumor necrosis factor a :

આ મેડિસિન એ જે ઇન્ફ્લામેટ્રી કેમિકલ હોય તેને ઇન્હીબીટ કરે છે કે જે tumor necrosis factor હોય તેને ઇન્હીબિટ કરે છે.

Explain Surgical management ( એક્સપ્લેઇન સર્જીકલ મેનેજમેન્ટ ) :

1) joint fusion (જોઇન્ટ ફ્યુઝન) :

આમાં જોઇન્ટ નું સર્જીકલી ફ્યુઝન કરવામાં આવે છે જોઇન્ટને સ્ટેબિલાઇઝ કરવા માટે.

2) Synovectomy (સાયનોવેક્ટોમી) :

આમાં જોઇન્ટ લાઇનિંગ ને રીમુવ કરવામાં આવે છે.

આ મુખ્યત્વે જે ઇન્ફલેમ tissues હોય તેને રીમુવ કરવા માટે યુઝ થાય છે કે જે પેઇન ને ક્રિએટ કરે છે.

Synovectomy એ મુખ્યત્વે સ્વેલિંગને ઓછું કરવા માટે તથા જોઇન્ટ ડેમેજને સ્લો કરવા માટે યુઝ થાય છે.

3) tendon repairs ( ટેન્ડન રિપેઇર ) :

જોઇન્ટ ની આજુબાજુ આવેલા ટેંન્ડન કે જે ઇન્ફ્લેમ થયેલા હોય તથા ડેમેજ થયેલા હોય તે ટેંડન ને લોસ થાય છે તેના કારણે સર્જન એ જોઇન્ટ ની આજુબાજુ આવેલા tendon ને Repair કરે છે અને તેને સ્ટેબલ રાખે છે.

4) total joint replacement (ટોટલ જોઇન્ટ રિપ્લેસમેન્ટ):

જોઇન્ટ રિપ્લેસમેન્ટમાં સર્જન એ ડેમેજ થયેલા જોઈન્ટ પાર્ટને રીમુવ કરે છે અને તેની બદલે prosthesis કે જે મેટલ અથવા પ્લાસ્ટિકના બનેલા હોય તે ઇન્સર્ટ કરે છે.

Explain nursing management (નર્સિન્ગ મેનેજમેન્ટ ):

  • પેશન્ટનું પેઇન લેવલ અસેસ કરવુ.
  • પેશન્ટ ને મોર્નિંગ stiffness થાય છે કે કેમ તે અસેસ કરવું.
  • પેશન્ટ ને કમ્ફર્ટેબલ પોઝીશન પ્રોવાઇડ કરવી.
  • પેશન્ટ નોન ફાર્મેકોલોજીકલ મેનેજમેન્ટ માટે એન્કરેજ કરવુ.
    જેમકે yoga,relaxation techniques, guided imaginary, and rhythmic breathing.
  • પેશન્ટને હોટ તથા કોલ્ડ એપ્લિકેશન માટે એડવાઇઝ આપવી.
  • પેશન્ટને પ્રિસ્ક્રાઇબ કરેલી મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
  • પેશન્ટને એક્ટિવિટી વચ્ચે રેસ્ટ કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટન ફ્રિકવન્ટલી રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને ફિઝિકલ એક્ટિવિટી કરવા માટે કહેવું જેમકે વોકિંગ, સ્વિમિંગ વગેરે.
  • પેશન્ટને આસિસ્ટીવ ડિવાઇસ નો યુઝ કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને તેની ફીલિંગ્સ વર્બલાઇઝ કરવા માટે કહેવુ.
  • પેશન્ટને ડિસીઝ તથા તેની ટ્રીટમેન્ટ વિશે કમ્પ્લીટ એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
  • પેશન્ટને સ્ટ્રીક એસેપ્ટિક ટેકનીક મેઇન્ટેન રાખવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું કે self care activities મા participate થાય.
  • પેશન્ટ ને સેલ્ફ હેલ્પગ્રુપ તથા સપોર્ટ ગ્રુપ સાથે જોઇન થવા માટે એન્કરેજ કરવું.

Define systemic lupus erythematosus (ડીફાઇન સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસ):

  • સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસ એ ક્રોનિક ઇન્ફ્લામેટરી, ઓટોઇમ્યુન, મલ્ટીસિસ્ટમ ડિસઓર્ડર છે.
  • જેમાં બોડીની ઇમ્યુન સિસ્ટમ મિસ્ટેકટલી પોતાના ટિસ્યુ પર એટેક કરે છે. જેને કારણે મોટા પ્રમાણમાં ઇન્ફ્લામેશન અને ટીશ્યુ ડેમેજ જોવા મળે છે.
  • સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસમાં મુખ્યત્વે સ્કીન, જોઇન્ટ, કિડની, બ્લડ સેલ, બ્રેઇન, હાર્ટ, લન્ગ અફેકટ થાય છે.

Write causes and risk factor of systemic lupus erythematous (રાઇટ કોસ ઓફ સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસ)

  • સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસ થવા માટેનો એકઝેક્ટ કોસ અનનોન છે. પરંતુ તે જેનેટિક, હોર્મોનલ અને એનવાયરમેન્ટલ ફેકટરને કારણે જોવા મળે છે.

Write sign and symptoms of systemic lupus erythematosus (રાઇટ સાઇન એન્ડ સિમ્પ્ટમ્સ ઓફ સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસ)

  • સ્કીન રેશ : બટરફલાય શેપ રેશ એક્રોસ ધ ચિક એન્ડ નોઝ
  • જોઇન્ટ પેઇન એન્ડ સ્વેલિંગ
  • ફટીગ
  • ટાયરડનેસ
  • ફોટો સેન્સિટિવિટી
  • ફીવર
  • હેર લોસ
  • કિડની પ્રોબ્લેમ
  • સ્વેલિંગ ઇન લેગ એન્ડ ફિટ
  • હાઇ બ્લડ પ્રેશર
  • રેઇનોડ ફિનોમેન
  • માઉથ સોર
  • ચેસ્ટ પેઇન
  • હેડએક
  • ડીઝીનેસ
  • સિઝર
  • મેમરી લોસ
  • એનલાર્જમેન્ટ ઓફ લિમ્ફ નોડ
  • એનીમિયા
  • લો વ્હાઇટ બ્લડ સેલ
  • લો પ્લેટલેટ કાઉન્ટ

Write diagnostic evaluation of systemic lupus erythematosus (રાઇટ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન ઓફ સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસ)

  • હિસ્ટ્રી કલેક્શન
  • ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન
  • બ્લડ ટેસ્ટ (એન્ટી ન્યુક્લિયર એન્ટીબોડી (ANA) ટેસ્ટ, એન્ટી dsDNA, એન્ટી સ્મિથ એન્ટીબોડી)
  • યુરીન ટેસ્ટ (ચેક ફોર કિડની ઇન્વોલ્વમેન્ટ)
  • બાયોપ્સી (ઇન સમ કેસિસ)

Write management of systemic lupus erythematosus (રાઇટ મેનેજમેન્ટ ઓફ સિસ્ટેમિક લ્યુપસ એરિથેમેટોસસ)

✓ મેડિકેશન :

  • નોન સ્ટીરોઇડલ એન્ટીઇન્ફ્લામેટરી ડ્રગસ : ઇન્ફ્લામેશન અને પેઇનને રિલીવ કરવા માટે નોન સ્ટીરોઇડલ એન્ટીઇન્ફ્લામેટરી ડ્રગ આપવી.
  • એન્ટીમલેરિયલ ડ્રગ : લ્યુપસ તેમજ જોઇન્ટ સિમ્પ્ટમ્સને કન્ટ્રોલ કરવા તેમજ ફ્લેરને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે એન્ટીમલેરિયલ ડ્રગ જેમકે હાયડ્રોકસીકલોરોક્વીનનો ઉપયોગ કરવો.
  • કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડ : ઇન્ફ્લામેશનને રિડયુસ કરવા માટે કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડ ડ્રગ જેમકે પ્રેડનીસોલોનનો ઉપયોગ કરવો.
  • ઇમ્યુનોસ્પ્રેસન : ઇમ્યુનિટીને સ્પ્રેસ કરવા માટે ઇમ્યુનોસ્પ્રેસન ડ્રગનો ઉપયોગ કરવો. જેમકે મિથોટ્રેકઝેટ
  • બાયોલોજીક્સ : જયારે બીજી બધી ટ્રીટમેન્ટ ફેઇલ જાય ત્યારે બાયોલોજીક્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઇમ્યુન સિસ્ટમના સ્પેસિફિક પાર્ટને ટાર્ગેટ કરે છે.

✓ લાઇફ સ્ટાઇલ ચેન્જીસ :

  • રેગ્યુલર એક્સરસાઇઝ : રેગ્યુલર એક્સરસાઇઝ કરવી. જે જોઇન્ટની ફ્લેક્સીબીલીટી અને મસલ્સ સ્ટ્રેન્થને મેનટેન કરે છે.
  • હેલ્થી ડાયટ : પેશન્ટને હેલ્થી અને વેલબેલેન્સ ડાયટ ઇન્ટેક કરવાની એડવાઇસ આપવી.
  • સન પ્રોટેક્શન : સનથી પ્રોટેક્શન મેળવવા માટે સન સ્ક્રીન અને પ્રોટેક્ટીવ ક્લોથનો ઉપયોગ કરવો.
  • સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ : સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ માટે યોગા, મેડીટેશન અને રિલેકસેશન ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવો.
  • અવોઇડ સ્મોકિંગ : સ્મોકિંગને અવોઇડ કરવું.


Define scleroderma (ડીફાઇન સ્ક્લેરોડર્મા)

  • સ્ક્લેરોડર્માને ‘સિસ્ટેમિક સ્ક્લેરોસિસ’ તેમજ ‘ક્રેસ્ટ સિન્ડ્રોમ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
  • સ્ક્લેરોડર્મા એ ક્રોનિક ઓટોઇમ્યુન કન્ડીશન છે જેમાં એક્સકેસિવ કોલેજન પ્રોડક્શન જોવા મળે છે જેને કારણે સ્કીન અને કનેક્ટિવિટી ટિસ્યુમાં હાર્ડનિંગ અને ટાઇટનિંગ જોવા મળે છે.
  • સ્ક્લેરોડર્મા મુખ્યત્વે 30 થી 50 ની ઉંમરે જોવા મળે છે. તેમજ તે વુમનને વધારે અફેક્ટ કરે છે.

Write causes of scleroderma (રાઇટ કોસ ઓફ સ્ક્લેરોડર્મા)

  • સ્ક્લેરોડર્મા થવા માટેનો એક્સેકટ કોસ અનનોન છે. પરંતુ તે જેનેટિક, એન્વાયરમેન્ટલ અને ઇમ્યુનોલોજીકલ ફેક્ટરને કારણે જોવા મળે છે.
  • જીનેટિક ફેક્ટર (જીનેટિક પ્રેડીપોઝીશન)
  • ઓટોઇમ્યુનીટી (બોડી મિસ્ટકલી એટેક આઉન ટિસ્યુ)
  • એન્વાયરમેન્ટલ ફેક્ટર (એક્સપોઝર ટુ ટોકિસન, કેમિકલ – સિલિકા, ડસ્ટ,વિનાઇલ ક્લોરાઇડ બ્લીઓમાયસીન, એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન)
  • હોર્મોનલ ફેક્ટર (હોર્મોનલ ઇમબેલેન્સ)

Write sign and symptoms of scleroderma (રાઇટ સાઇન એન્ડ સિમ્પ્ટમ્સ ઓફ સ્ક્લેરોડર્મા)

  • કેલ્શિનોસિસ : ડિપોઝિશન ઓફ કેલ્શિયમ ઈન સ્કીન
  • રેયનોડ ફિનોમેન : એબ્નોર્મલ બ્લડ ફલો ડ્યુરિંગ કોન્ટેક્ટ વિથ સ્ટ્રેસ એન્ડ કોલ્ડ
  • ઇસોફેજીયલ ડિસફંકશન : ડિફીકલટી ઇન સ્વેલોવિંગ
  • સ્ક્લેરોડેક્ટાયલી : ટાઇટેનિંગ ઓફ સ્કીન ઓન ધ ફિંગર એન્ડ ટોસ
  • ટેલેન્જેક્ટેસિયા : રેડ સ્પોટ ઓન હેન્ડ, ફોરઆર્મ, પાલ્મ, ફેસ
  • સ્વેલિંગ એન્ડ પફીનેસ
  • શાયની સ્કીન
  • અલ્સર એન્ડ સોર
  • જોઇન્ટ પેઇન એન્ડ સ્ટીફનેસ
  • મસલ્સ વિકનેસ
  • શોર્ટનેસ ઓફ બ્રિથ
  • ઇરરેગ્યુલર હાર્ટ બીટ
  • ફટિગ

Write diagnostic evaluation of scleroderma (રાઇટ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન ઓફ સ્ક્લેરોડર્મા)

  • હિસ્ટ્રી કલેક્શન
  • ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન
  • બ્લડ ટેસ્ટ (ANA-એન્ટિન્યુક્લિયર એન્ટિબોડી, ACA-એન્ટિસેન્ટ્રોમેર એન્ટિબોડી, anti-scI-70 – એન્ટિટોપોઇસોમેરેઝ I એન્ટિબોડી)
  • સ્કીન બાયોપ્સી
  • ઇલેક્ટ્રોકાર્ડિયોગ્રામ
  • પલમોનરી ફંકશન ટેસ્ટ
  • એક્સ રે
  • યુરીન એનાલાયસિસ

Write management of scleroderma (રાઇટ મેનેજમેન્ટ ઓફ સ્ક્લેરોડર્મા)

  • ઇમ્યુનોસપ્રેસન્ટ : ઇમ્યુનિટીને સપ્રેસ કરવા માટે ઇમ્યુનોસપ્રેસન્ટ ડ્રગ જેમકે મેથોટ્રેક્સેટ, સાયક્લોફોસ્ફેમાઇડનો ઉપયોગ કરવો.
  • કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ : ઇન્ફ્લામેશનને રીડયુસ કરવા માટે કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ ડ્રગનો ઉપયોગ કરવો.
  • કેલ્શિયમ ચેનલ બ્લોકર : રેયનોડ ફીનોમેનની ટ્રીટમેન્ટ માટે તેમજ હાઇ બ્લડ પ્રેશરને કન્ટ્રોલ કરવા માટે કેલ્શિયમ ચેનલ બ્લોકરનો ઉપયોગ કરવો. જેમકે નીફેડિપીન
  • એન્ટાસિડ (H2 બ્લોકર) : ગેસ્ટ્રોએસોફેજલ રીફ્લક્સ ડીઝીસને મેનેજ કરવા માટે પ્રોટોન પંપ ઇનહીબીટર અથવા H2 બ્લોકરનો ઉપયોગ કરવો.
  • પેઇન મેનેજમેન્ટ : પેઇન રીલીવ કરવા માટે એનાલજેસીક, નોન સ્ટેરોઇડલ એન્ટીઇન્ફ્લામેટરી મેડીસીનનો ઉપયોગ કરવો.
  • સ્કીન કેર : સ્કીનને રેગ્યુલર મોસ્ચરાઇઝ રાખવી. જેથી સ્ક્રીન સોફ્ટ અને હાઇડ્રેટ રહે. સ્કીનને ટ્રોમાથી પ્રોટેક્ટ કરવી અને સ્કીનને એક્સ્ટ્રીમલી ટેમ્પરેચરના કોન્ટેકમાં આવતા અવોઇડ કરવી.
  • ફિઝિકલ થેરાપી : જોઈન્ટ ફ્લેક્સીબિલિટીને મેન્ટેન કરવા અને કોન્ટ્રાક્ચરને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ અને સ્ટ્રેચિંગ એક્સરસાઇઝનો ઉપયોગ કરવો.
  • પલ્મોનરી રિહેબિલિટેશન : અમૂક કેસિસમાં લંગ ઇન્વોલમેન્ટ જોવા મળે છે. એથી પલ્મોનરી રિહેબિલિટેશન પ્રોગ્રામ અરેન્જ કરવા. જેમાં ડીપ બ્રિથિંગ એક્સરસાઇઝ, રેસ્પાયરેટરી ફંકશનને ઈમ્પ્રુવ કરતી ટેકનિક, લંગ હેલ્થ વગેરે પર એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
  • હાર્ટ હેલ્થ મેનેજમેન્ટ : હાર્ટ ફંક્શનને રેગ્યુલર મોનિટર કરવા. હાઇ બ્લડ પ્રેશર અને એરિધેમિયને મેનેજ કરવા માટે પ્રિસસ્ક્રાઇબ કરેલી મેડિસિન લેવી. કાર્ડિયાક રિહેબિલિટેશન પ્રોગ્રામ અરેન્જ કરવા.

Define polymyositis (ડીફાઇન પોલિમાયોસાયટિસ)

  • પોલિમાયોસાયટિસ એ રેર ઓટોઇમ્યુન કન્ડીશન છે. જેમાં Many કનેક્ટીવ ટિસ્યુ અને મસલ્સ ફાઇબરમાં ઇન્ફ્લામેશન જોવા મળે છે. જેને કારણે મસલ્સ વીકનેસ જોવા મળે છે.
  • જે બોડીની બને સાઇડ આવેલા સકેલેટલ મસલ્સને અફેક્ટ કરે છે.

Write causes of polymyositis (રાઇટ કોસ ઓફ પોલિમાયોસાયટિસ)

  • પોલિમાયોસાયટિસ થવા માટેનો એકઝેટ કોસ અનનોન છે પરતું તે જેનેટિક ફેક્ટર, ઇનફેકસીયસ એજન્ટ, એન્વાયરમેન્ટલ ટ્રિગર અને અમુક ડ્રગને કારણે જોવા મળતું હોવાનું માનવામાં આવે છે.

Write sign and symptoms of polymyositis (રાઇટ સાઇન એન્ડ સિમ્પ્ટમ્સ ઓફ પોલિમાયોસાયટિસ)

  • મસલ્સ વિકનેસ (પ્રિડોમીનન્ટ સિમ્પ્ટમ)
  • સ્પેશિયલી ટ્રંકની નજીક આવેલા મસલ્સમાં વિકનેસ જોવા મળે છે. જેમકે શોલ્ડર, હિપ, થાય, અપર આર્મ
  • મસલ્સ પેઇન એન્ડ સ્ટફીનેસ
  • ટેન્ડરનેસ
  • ડીફીકલ્ટી ઇન રાઇસિંગ ફ્રોમ અ સીટડ પોઝિશન (બેઠયા પછી ઊભું થવામાં તકલીફ પડે.)
  • જોઇન્ટ પેઇન
  • ડિફિકલ્ટી ઇન સ્વેલોવિંગ
  • સ્કીન રેસિસ
  • ફીવર
  • અનઇન્ટેશનલ વેઇટ લોસ
  • ઇરરેગ્યુલર હાર્ટ રીધમ

Write diagnostic test for polymyositis (રાઇટ ડાયગ્નોસ્ટિક ટેસ્ટ ફોર પોલિમાયોસાયટિસ)

  • હિસ્ટ્રી કલેક્શન
  • ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન
  • બ્લડ ટેસ્ટ (મસલ્સ એન્ઝાયમ-ક્રિએટિન કાઇનેસ, આલ્ડોલેઝ)
  • ઇલેક્ટ્રોમાયોગ્રાફી
  • મસલ્સ બાયોપ્સી
  • CT scan
  • MRI
  • પલ્મોનરી ફંકશન ટેસ્ટ
  • સ્વેલોવિંગ સ્ટડી

Write management of polymyositis (રાઇટ મેનેજમેન્ટ ઓફ પોલિમાયોસાયટિસ)

  • કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ : ઇન્ફ્લામેશન અને મસલ્સ વીકનેસને રીડ્યુસ કરવા માટે કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ ડ્રગ આપવામાં આવે છે.જેમકે પ્રેડનીસોન
  • ઇમ્યુનોસપ્રેસિવ ડ્રગ : ઇમ્યુનિટીને સપ્રેસ કરવા માટે કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડની સાથે ઇમ્યુનોસપ્રેસિવ ડ્રગ આપવામાં આવે છે. દા.ત. મેથોટ્રેક્સેટ, માયકોફેનોલેટ
  • ઇન્ટ્રાવેનસ ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલીન : જ્યારે બીજી કોઈ ટ્રીટમેન્ટ સામે રિસ્પોન્સ જોવા મળતો ન હોય ત્યારે અમુક પેશન્ટને ઇન્ટ્રાવેનસ ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલીન આપવામાં આવે છે.
  • બાયોલોજીક એજન્ટ : રિફ્રેકટરી કેસીસમાં અને જ્યારે બીજી ટ્રીટમેન્ટને ટોલેરેટ ન કરી શકાતી હોય ત્યારે બાયોલોજીકલ એજન્ટ આપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે રિતુક્સિમેબ
  • ફિઝિયોથેરાપી : મસલ્સની ફ્લેક્સીબિલિટી સ્ટ્રેન્થ અને ફંકશનને ઇમ્પ્રુવ કરવા માટે એકસરસાઈઝ કરવી.
  • સ્પીચ થેરાપી : સ્વેલોવિંગ ડિફિકલ્ટી વાળા પેશન્ટને સ્પીચ થેરાપી પ્રોવાઇડ કરવી. કારણ કે સ્પીચ થેરાપી એ સ્વેલોવિંગ ફંકશનને ઇમ્પ્રુવ કરે છે.

Osteoarthritis (ઓસ્ટીઓઆર્થરાઇટિસ):

  • ઓસ્ટીઓઆર્થરાઈટીસ એક cronic, noninflammatory અને સ્લોલી પ્રોગ્રેસિવ disorder છે કે જે આર્ટિક્યુલર cartilage ને deterioration (ખરાબ) કરે છે.ઓસ્ટીઓઆર્થરાઇટિસ એ મુખ્યત્વે હિપ બોન( hip bone) તથા ની બોનને (knee bone ) ને અફેક્ટ કરે છે.
  • ઓસ્ટીઓઆર્થરાઈટીસ ને ડીજનરેટિવ જોઇન્ટ ડીસીઝ પણ કહેવામાં આવે છે.આ એક સ્લોલી, પ્રોગ્રેસિવ, નોનઇન્ફ્લામેન્ટ્રી ડિસઓર્ડર છે મુખ્યત્વે મોબાઇલ જોઇન્ટ અને particularly આર્ટિક્યુલેશન joint હોય તેમાં જોવા મળે છે.
  • Osteoarthritis એ જોઇન્ટ ની આજુબાજુ આવેલા cartilage એ બ્રેકડાઉન થવાના કારણે જોવા મળે છે.

type of Osteoarthritis( ઓસ્ટીઓઆર્થરાઈટીસ ના ટાઇપ)

1)primary Osteoarthritis(પ્રાઇમરી ઓસ્ટીઓઆર્થરાઈટીસ):

  • પ્રાયમરી Osteoarthritis એ મુખ્યત્વે elderly વ્યક્તિમાં અને મુખ્યત્વે વુમનમાં જોવા મળે છે.
  • આ ટ્રોમાના કારણે, વારસાગત, તથા મેદસ્વિતા ના કારણે, ઉંમરના કારણે વગેરે કારણોના કારણે ઓસ્ટીઓઆર્થરાઇટીંસ જોવા મળે છે.

2)secondary Osteoarthritis( સેકન્ડરી ઓસ્ટીઓઆર્થરાઈટીસ):

  • સેકન્ડરી ઓસ્ટીઓઆર્થરાઇટિસ એ ગમે તે એજ માં જોવા મળે છે.આ મુખ્યત્વે પહેલા કોઇપણ ઇન્જરી, વારંવાર સ્ટ્રેઇન અથવા સ્પ્રેઇન , જોઇન્ટ ડીશલોકેશન, ફ્રેક્ચર, ઇન્ફ્લામેન્શન, congenital dislocation of hip, Disorder of nervous system, Use of corticosteroids વગેરેના કારણે જોવા મળે છે.

Etiology (ઇટીયોલોજી):

  • ઓલ્ડર એજ ના કારણેmore commone in women,
  • જીનેટીક ફેક્ટર ના કારણે,
  • વધારે પડતા વજનના કારણે,
  • મેદસ્વિતાના કારણે,
  • સેપ્ટીક આર્થરાઇટિસ ના કારણે,
  • ટ્રોમાના કારણે,
  • strenuous and repetitive exercise ના કારણે,
  • joint injury ના કારણે,
  • ઇસ્ટ્રોજનનું અમાઉન્ટ ઓછું થવાના કારણે.
  • પેરાથાયરોઇડ hormone increases થવાના કારણે.
  • મેટાબોલિક ડિસીઝ ના કારણે જેમ કે ડાયાબિટીસ gout તથા બીજા હોર્મોનલ ડીસઓર્ડર ના કારણે.

clinical manifestation/ sign and symptoms (લક્ષણો તથા ચિન્હો):

  • જોઇન્ટ માં દુખાવો થવો,
  • જોઇન્ટ માં સ્ટીફનેસ આવવી,
  • જ્યારે એક્ટિવિટી કરવામાં આવે ત્યારે પેઇન ઇન્ક્રીઝ થવું અને જ્યારે રેસ્ટ કરવામાં આવે ત્યારે પેઇન એ decrease થવું.
  • મોર્નિંગ સમયે જોઇન્ટમા માં સ્ટીફનેસ આવવી.
  • parestheaia(tingling and numbness sensation),
  • સ્વેલીન્ગ આવવુ,
  • મસલ્સમાં વીકનેસ આવવી,
  • Bony deformity,
  • જોઇન્ટ માં સ્વેલિંગ થવું(warmth, effusion, synovial thickening).
  • જોઇન્ટ મા Tenderness તથા soreness થવુ.
  • બેક એક થવી.
  • joint ની ફ્લેક્સિબિલિટી ઓછી થવી.
  • જે અફેકટેડ જોઇન્ટ હોય તેમાં રેન્જ ઓફ મોશન ઓછું થવું.
  • crapitus( બે બોન વચ્ચે friction થવાના કારણે અવાજ સંભળાવો).
  • બોનમાં સ્વેલિંગ આવવી.
  • grating sensation.

diagnostic evaluation (ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન):

  • history tacking and physical examination
  • X Ray,
  • ct scan,
  • MRI,
  • Blood test,
  • analysis of synovial fluid,
  • erythrocyte sedimentation rate ( ESR Test),
  • Radionuclide imagine.

management of Osteoarthritis (ઓસ્ટિઓઆથૅરાઈટીસનુ મેનેજમેન્ટ):

  • જો patient ને પેઇન થતું હોય તો તેને એનાલજેસીક medicine પ્રોવાઇડ કરવી.
  • Ex: acetaminophen
  • ઇનફ્લામેશન તથા પેઇનને રિલીવ કરવા માટે મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
  • Ex:=NSAID( Non steroidal anti inflammatory drug),
  • Ibruprofen,
  • Naproxen.
  • Tramadol.
  • Cox 2 inhibitor drug.etc.
  • જોઇન્ટ ઉપર stress ન આવે તે માટે પ્રોપર વજન ઓછું કરવો.
  • proper એક્સરસાઇઝ કરવી એક્સરસાઇઝ કરવાથી જોઇન્ટ મુવમેન્ટ તથા મસલ સ્ટ્રેંધન થાય છે જે મસલ્સ કે જે જોઇન્ટ ની આજુબાજુ આવેલા હોય.
  • સિમ્પલ એક્સરસાઇઝ જેમકે સ્વિમિંગ તથા વોકિંગ એટલે કે flat surface ઉપર કરવુ તેના કારણ આ એક્સરસાઇઝ એ joint ઉપર less stressfull રહે છે.
  • પેશન્ટને પ્રોપર ન્યુટ્રીશન લેવા માટે કહેવું પ્રોપર સ્લીપ તથા સ્ટ્રેસને ઓછું લેવા માટે કહેવું જેના કારણે વેલબીંગ એ improve થાય છે.
  • મેંદસવી પેશન્ટ હોય તેને વજન ઓછું કરવા માટે કહેવું.
  • વજન ઓછું કરવાના કારણે ની જોઇન્ટ ( knee joint) હીપ જોઇન્ટ ( hip joint )તથા સ્પાઇન( spine ) ઉપર stress ઓછો આવે છે અને તેના કારણે પેઇન પણ રિલીવ થાય છે.
  • જ્યારે પેશન્ટનું પેઇન લેવલ વધુ પડતું ઇન્ક્રીઝ થાય ત્યારે પેશન્ટ નુ surgically મેનેજમેન્ટ પણ કરવું જરૂરી છે.
  • સપોર્ટીવ ડિવાઇસ જેમકે spint, shoe નો ઉપયોગ કરવો જેના કારણે pain લેવલ ઓછું થાય છે.
  • સપોટિવ આસિસ્ટીવ ડિવાઇસ નો ઉપયોગ કરવો જેના કારણે જોઇન્ટ ઉપર પ્રેશર ઓછું લાગે છે અને તે મુખ્યત્વે ligament ને સ્ટેબિલાઇઝ કરવા તથા પેઇન લેવલને ઓછું કરવા માટે યુઝ થાય છે.
  • glucosamine and chondroitin: આ મુખ્યત્વે પેઇનની ઓછું કરવા માટે યુઝ થાય છે કે જે વ્યક્તિને ઓસ્ટીઓ આર્થરાઇટિસની કન્ડિશન હોય.
  • પેશન્ટને હોટ તથા કોલ્ડ એપ્લિકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
  • હોટ થેરાપી પ્રોઇડ કરવાથી joint સ્ટિફનેસ એ ઓછી થાય છે અને તે મુખ્યત્વે આખા દિવસમાં બે થી ત્રણ વખત provide કરવું જોઇએ.
  • કોલ્ડ થેરાપી એ મુખ્યત્વે સ્વેલિંગને ઓછું કરવા માટે યુઝ થાય છે અને કોલ્ડ એપ્લિકેશન એ 20 મિનિટ કરતાં વધુ વાર નો અપ્લાય કરવી જોઈએ.

surgical management of Osteoarthritis (સર્જીકલ મેનેજમેન્ટ):

1)Osteotomy:

  • ઓસ્ટીઓટોમીમાં બોનને ઉપર તથા નીચેથી કટ કરવામાં આવે છે તથા વેઇટ ને રીડયુઝ કરવામાં આવે છે જેના કારણે પેઇન લેવલ ઓછું થાય છે.

2) joint fussion:

  • જોઇન્ટ ફ્યુઝનમાં જે ડેમેજ જોઇન્ટ હોય તેને રિમૂવ કરવામાં આવે છે અને બે બોનને ફ્યુઝ કરવામાં આવે છે અને આ મુખ્યત્વે જ્યાં જોઇન્ટ રિપ્લેસમેન્ટ એ ઇફેક્ટિવ ન હોય તેવી જગ્યા ઉપર કરવામાં આવે છે.

3)Arthroscopy:

  • આથૅરોકોપીમાં મુખ્યત્વે જે ડેમેજ કાર્ટીલેજ હોય તેને ક્લીન કરવામાં આવે છે અને tissues ને repair કરવામાં આવે છે.

4)joint replacement:

  • જોઇન્ટ રિપ્લેસમેન્ટ માં સર્જન એ ડેમેજ જોઇન્ટ ની સરફેસ હોય તેને રિમૂવ કરવામાં આવે છે અને તેને પ્લાસ્ટિક અથવા મેટલની ડિવાઇસ દ્વારા રિપ્લેસ કરવામાં આવે છે કે જેને પ્રોસથેસીસ કહેવામાં આવે છે.

nursing management (નર્સીન્ગ મેનેજમેન્ટ):

  • પેશન્ટ ના પેઇન લેવલને assess કરવું.
  • પેશન્ટના પેઇન નું લોકેશન તેની ઇન્ટેન્સિટી એ પેઇન સ્કેલ વડે મેઝર કરવી.
  • પેશન્ટની હોટ અથવા કોલ્ડ એપ્લિકેશન Provide કરવુ.
  • પેશન્ટને ફ્રિકવન્સલી પોઝિશન ચેન્જ કરવા માટે કહેવું અને કમ્ફર્ટેબલ પોઝિશન લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને કમ્પ્લીટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને પ્રિસ્ક્રાઇબ કરેલી એનાલજેસીક મેડિસિન લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટ ને કમ્ફર્ટેબલ મેટ્ર્સ, પિલ્લો પ્રોવાઇડ કરવો અને પ્રોપર રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને ગુડ બોડી મિકેનિઝમ મેઇન્ટેઇન કરવા માટે કહેવું જ્યારે ચાલતા હોય બેસતા હોય, હલનચલન કરતા હોય ,અથવા કોઇપણ વસ્તુને ઉપાડતા હોય ત્યારે.
  • પેશન્ટને splint, braces, traction, વગેરે જેવા ડિવાઇસ એ પ્રોપર યુઝ કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને કમ્પ્લીટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટની પ્રિસ્ક્રાઇબ કરેલી એનાલજેસીક મેડિસિન લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને સ્ટ્રેસ મેનેજમેન્ટ ટેકનીક અપનાવવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું કે એવી એક્ટિવિટી કે જે પેઇન લેવલને ઇન્ક્રીઝ કરે તે ઓછી કરવી.
  • patient ને hot તથા કોલ્ડ એપ્લિકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
  • પેશન્ટને કરેક્ટ possition તથા બોડી મિકેનિઝમ મેઇન્ટેઇન કરવા માટે એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
  • પેશન્ટને ટુવાલનો રોલ કરી અને ત્યારબાદ neck લેવલે રાખી રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને વેઇટ ઓછો કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને બને તેટલી એક્ટિવિટી કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવા માટે એડવાઇઝ આપવી.
  • પેશન્ટ ને ediquat rest,sleep તથા nutrient લેવા માટે એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવો.
  • પેશન્ટ નુ ઇન્ફ્લામેશન એ જોઇન્ટ સાઇટ નું ચેક કરવું.
  • પેશન્ટની અફેક્ટેડ જોઇન્ટ ની રેન્જ ઓફ મોશન અસેસ કરવી.
  • પેશન્ટ ને રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને સેફ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું ઉદાહરણ તરીકે raise the chair, use high grip and tub and toilet, the use of mobility aids/wheelchair rescue.
  • પેશન્ટને એક્ટિવ તથા પેસિવ એક્સરસાઇઝ કરવામાં આશિસ્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.
  • પેશન્ટને અર્લી એમ્બ્યુલેશન કરવા માટે કહેવું by use of assisting device like crutches, walker and canes.
  • પેશન્ટને એક્સરસાઇઝ કરવા માટે એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરો.
  • પેશન્ટને આસિસ્ટીવ ડિવાઇસનો ઉપયોગ કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટ ને કમ્ફર્ટેબલ પોઝિશન maintain કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટને પ્રોપર પોસ્ચર મેઇન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
  • પેશન્ટ જો ફેટી હોય તો તેનો વજન ઓછો કરવા માટે કહેવુ.
  • પેશન્ટને priscribe કરેલી મેડિસિન લેવા માટે કહેવુ.
  • પેશન્ટને તેની લાઇફ સ્ટાઇલમાં મોડીફીકેશન કરવા માટે એડવાઇઝ આપવી.

Define ankylosing spondylitis (ડીફાઇન એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ)

  • એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસને ‘બેચટેરેવ ડીઝીસ’ (Bechterew’s disease) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
  • એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ એ ક્રોનિક ઇન્ફ્લામેટરી ડિસઓર્ડર છે. જેમાં મુખ્યત્વે એક્ષિયલ સ્કેલેટલ અફેકટ થાય છે.
  • એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ એ એક પ્રકારનો ઈનફ્લામેટરી આર્થરાયટિસ છે જેમાં મુખ્યત્વે સ્પાઇન અને લાર્જ જોઈન્ટ (સેક્રોઇલિયાક જોઇન્ટ) અફેકટ થાય છે.

Write causes and risk factors of ankylosing spondylitis (રાઇટ કોસ એન્ડ રિસ્ક ફેક્ટર ઓફ એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ)

  • એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ થવા માટેનો એક્ઝેટ કોસ અનનોન છે. પરંતુ તે જેનેટિક ફેક્ટરને કારણે જોવા મળે છે એવું માનવામાં આવે છે.
  • આવા લોકોમાં HLA-B27 એન્ટીજન પ્રેઝન્ટ હોય છે.
  • એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ મુખ્યત્વે મેનમાં જોવા મળે છે જે લેટ એડોલેશન્સ અથવા અર્લી એડલ્ટહૂડમાં ડેવલપ થાય છે.

Write sign and symptoms of ankylosing spondylitis (રાઇટ સાઇન એન્ડ સિમ્પ્ટમ્સ ઓફ એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ)

  • ક્રોનિક બેક પેઇન એન્ડ સ્ટીફનેસ
  • પેઇન ટીપિકલી સ્ટાર્ટ ઇન ધ લોવર બેક એન્ડ બટકસ
  • રિડયુસ ફ્લેકસીબિલીટી ઓફ સ્પાઇન
  • સ્ટીફનેસ એન્ડ લોસ ઓફ ફ્લેકસીબિલીટી ઓફ સ્પાઇન
  • ડિફિકલ્ટી ઇન બેન્ડિંગ એન્ડ ટ્વિસ્ટિંગ ધ સ્પાઇન
  • કાયફોસિસ એન્ડ સ્ટૂપેડ પોસ્ચર
  • પેઇન એન્ડ સ્વેલિંગ ઇન અધર જોઇન્ટ
  • સેક્રોઇલાયટીસ (ઇન્ફ્લામેશન ઇન સેક્રોઇલિયાક જોઇન્ટ)
  • પેરીફરલ આર્થરાયટિસ
  • એન્થેસાઇટિસ (ઇન્ફ્લામેશન એટ ધ સાઇટ વેર ટેન્ડન એન્ડ લીગામેન્ટ્સ અટેચ ધ બોન
  • ચેસ્ટ પેઇન
  • યુવેઆઇટીસ
  • આઇરાયટીસ
  • ફીવર
  • ફટીગ
  • વેઇટ લોસ

Write diagnostic evaluation of ankylosing spondylitis (રાઇટ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન ઓફ એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ)

  • હિસ્ટ્રી કલેક્શન
  • ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન
  • એક્સ રે
  • CT scan
  • MRI
  • HLA-B27 ટેસ્ટિંગ
  • ઇન્ફ્લામેટરી માર્કર (CRP, ESR)

Write management of ankylosing spondylitis (રાઇટ મેનેજમેન્ટ ઓફ એન્કાયલોઝિંગ સ્પોન્ડિલાયટિસ)

✓ ફાર્મેકોલોજીકલ મેનેજમેન્ટ :

નોનસ્ટેરોઇડલ એન્ટીઇન્ફ્લામેટરી ડ્રગ :

  • પેઇન અને ઇન્ફ્લામેશનને રિડયુસ કરવા માટે નોનસ્ટેરોઇડલ એન્ટીઇન્ફ્લામેટરી ડ્રગનો ઉપયોગ કરવો. જેમકે આઇબુપ્રોફેન, ડાયકલોફેનાક

ટ્યુમર નેક્રોસિસ ફેકટર ઇન્હબીટર :

  • NSAID ઇનઇફેક્ટિવ હોય તેવા કેસમાં ટ્યુમર નેક્રોસિસ ફેકટર ઇન્હીબીટરનો ઉપયોગ કરવો. જે ઇન્ફ્લામેશનને રિડયુસ કરે છે અને ડીઝીસ પ્રોગ્રેસન અને અટકાવે છે. Ex. ઇન્ફ્લીક્સીમેબ, ગોલીમુમાબ,

ઇન્ટરલ્યુકિન 17 (IL-17) ઇન્હીબીટર :

  • જે પેશન્ટ ટ્યુમર નેક્રોસિસ ફેકટર ઇન્હબીટર પ્રત્યે રિસ્પોન્સ આપતા નથી તેવા કેસમાં ઇન્ટરલ્યુકિન 17 ઇન્હીબીટર આપવામાં આવે છે.

કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડ :

  • ઇન્ફલામેશનને રિડયુસ કરવા અને ઇમ્યુનીટીને સપ્રેસ કરવા માટે ઇન્ટ્રાઆર્ટીક્યુલર તેમજ ટોપિકલ કોર્ટીકોસ્ટેરોઇડનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

✓ સર્જીકલ ઇન્ટરવેશન :

જોઇન્ટ રિપ્લેસમેન્ટ સર્જરી :

  • સિવીયર કેસીસમાં કે જેમાં જોઇન્ટ એ સિગ્નિફિકન્ટ ડેમેજ થયેલ હોય તેવા કેસમાં જોઇન્ટ રિપ્લેસમેન્ટ સર્જરી કરવામાં આવે છે.

સ્પાઇનલ સર્જરી :

  • સ્પાઇનલ ડિર્ફોમીટીસ અને ફ્રેક્ચર ને કરેક્ટ કરવા માટે રેરલી સ્પાઇનલ સર્જરી પરફોર્મ કરવામાં આવે છે.

✓ ફિઝિકલ થેરાપી એન્ડ એક્સરસાઇઝ :

ફિઝિકલ થેરાપી :

  • AS ના મેનેજમેન્ટ માટે પોસ્ચર, ફ્લેક્સિબિલિટી અને મોબિલિટી મેન્ટેન કરવી એ કરિક્યુલર પાર્ટ છે. આથી ટેઇલર એક્સરસાઇઝ પરફોર્મ કરવી જોઈએ જે બેક અને એબ્ડોમિનલ મસલ્સને સ્ટેન્થ કરે છે અને પોસ્ચર ઇમ્પ્રુવ કરે છે.

એક્સરસાઇઝ :

  • સ્વિમિંગ, વોકિંગ, સ્ટ્રેન્ધનિંગ એવી એક્ટિવિટી રેગ્યુલર પરર્ફોર્મ કરવી. જે સ્પાઇનલ મોબીલીટીને ઇમ્પ્રુવ કરે છે અને સ્ટીફનેસને રિડયુસ કરે છે.

✓ લાઇફ સ્ટાઇલ મોડીફિકેશન :

પોસચ્યુરલ ટ્રેનિંગ :

  • પેશન્ટને ગુડ પોસ્ચર મેન્ટેન કરવા માટેની ટ્રેનિંગ આપવી તેમજ પેશન્ટને તેના વિશે અવેર કરવું. સ્પેશિયલી સીટીંગ, સ્ટેન્ડિંગ અને સ્લીપિંગ વખતે.

સ્મોકિંગ સેશન :

  • સ્મોકિંગને કારણે સિમ્પ્ટમ્સમાં વધારો જોવા મળે છે આથી સ્મોકિંગ એ અવોઇડ કરવું.

હેલ્થી ડાયટ :

  • હેલ્થી વેઇટ મેન્ટેન કરવા માટે તેમજ જોઇન્ટના સ્ટ્રેઇનને રિડયુસ કરવા માટે બેલેન્સ ડાયટ લેવો.

Define fibromyalgia (ડીફાઇન ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ)

  • ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆને પેઇન સિન્ડ્રોમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે .
  • ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ એ ક્રોનિક ડિસઓર્ડર છે જેમાં વાઇડસ્પ્રેડ મસ્ક્યુલોસ્કેલેટલ પેઇન, ફટીગ, સ્લીપ ઇસ્યુ અને મૂડ ડિસ્ટર્બન્સ જોવા મળે છે.

Write causes of fibromyalgia (રાઇટ કોઝીસ ઓફ ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ)

  • ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ થવા માટેનો એકઝેક્ટ કોસ અનનોન છે પરંતુ જેનેટીક, એન્વાયરમેન્ટલ અને સાયકોલોજીકલ ફેક્ટરના કોમ્બિનેશનને કારણે જોવા મળે છે જે નીચે મુજબ છે :
  • એબ્નોર્માલિટી ઇન પેઇન પ્રોસેસિંગ ઇન સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ
  • ન્યુરોટ્રાન્સમીટર ઇમબેલેન્સ
  • જેનેટિક એબ્નોર્માલિટી
  • ફિઝિકલ ઓર ઇમોશનલ ટ્રોમા
  • હોર્મોનલ ચેન્જીસ

Write sign and symptoms seen in fibromyalgia (રાઇટ સાઇન એન્ડ સીમ્પ્ટમ્સ સીન ઇન ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ)

  • વાઇડસ્પ્રેડ મસ્ક્યુલોસ્કેલેટલ પેઇન
  • એકિંગ, બર્નિંગ ઓર સ્ટેબિંગ પેઇન થ્રુઆઉટ બોડી
  • ફટિગ
  • પર્સિસ્ટન્ટ ટાયરડનેસ
  • સ્લીપ ડિસ્ટર્બન્સ
  • કોગ્નિટિવ ડિફિકલ્ટિસ (પ્રોબ્લેમ ઇન મેમરી, કોન્સન્ટ્રેશન, અટેન્શન)
  • એનઝાયટી
  • મૂડ સ્વિંગ
  • મલ્ટીપલ ટેન્ડર પોઇન્ટ (જેમકે બેક ઓફ હેડ, ટોપ ઓફ સોલ્ડર, ચેસ્ટ, હિપ, ની, આઉટર એલબો)
  • નમ્બનેસ એન્ડ ટિંગલીંગ સેન્સેશન ઇન હેન્ડ એન્ડ ફિટ
  • હેડએક
  • ડાયજેસ્ટીવ પ્રોબ્લેમ (ઇરીટેબલ બોવેલ સિન્ડ્રોમ, હાઇપોગ્લાયસેમિયા)

Write diagnostic evaluation of fibromyalgia (રાઇટ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન ઓફ ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ)

  • હિસ્ટ્રી કલેક્શન
  • ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન
  • વાઇડસ્પ્રેડ પેઇન ઇન્ડેક્સ (WPI)
  • સિમ્પ્ટમ્સ સિવીયારીટી સ્કેલ (SSS)

Write management of fibromyalgia (રાઈટ મેનેજમેન્ટ ઓફ ફાઇબ્રોમાયેલ્જીઆ)

  • પેઇન રિલીવર્સ : પેઇન રિલીવ કરવા માટે ઓવર ધ કાઉન્ટર પેઇન મેડિસિન એસીટામિનોફેન અથવા નોન સ્ટેરોઇડલ એન્ટીઇન્ફલામેટરી ડ્રગનો ઉપયોગ કરવો.
  • એન્ટીડિપ્રેસન્ટ : એન્ટીડિપ્રેસન્ટ ડ્રગ ડુલોક્સેટીન, એમીટ્રિપ્ટીલાઇનનો ઉપયોગ કરવો. જે પેઇન રિલીવ કરે છે, સ્લીપને ઇમ્પ્રુવ કરે છે અને ફાયબ્રોમાયેલજીયા સાથે સંકળાયેલ ડિપ્રેશન તેમજ એન્ઝાયટીના સીમ્પ્ટમ્સને દૂર કરે છે.
  • મસલ્સ રીલેકશન્ટ : મસલ્સ રીલેકશન્ટ એ મસલ્સ સ્પાસમને દૂર કરવામાં ઉપયોગી છે.
  • ફિઝિકલ થેરાપી : સ્ટ્રેચિંગ એક્સરસાઇઝ, લો ઇમ્પેક્ટ એરોબિક એક્સરસાઇઝ અને સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ કરવી. જેનાથી મસલ્સ ફ્લેક્સિબિલિટી, સ્ટ્રેન્થને ઇમ્પ્રુવ કરી શકાય.
  • કોગ્નિટિવ બિહેવિયરલ થેરાપી : કોગ્નિટિવ બિહેવિયરલ થેરાપી એ ઇન્ડીવિઝ્યુલને કોપિંગ સ્ટ્રેટેજીસ ડેવલપ કરવામાં, નેગેટીવ થોટ પેટર્નને ચેન્જ કરવામાં અને ડ્રેસ મેનેજમેન્ટ માટે ઉપયોગી છે.

Define gout (ડીફાઇન ગાઉટ)

  • ગાઉટને ‘ગાઉટી આર્થરાયટીસ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
  • ગાઉટ એ આર્થરાયટીસનો એક ટાઈપ છે જેમાં ઇન્ફ્લામેટરી આર્થરાયટીસના રીકરંટ એટેક જોવા મળે છે.
  • આ કન્ડિશનમાં બ્લડમાં યુરિક એસિડનું લેવલ વધી જાય છે જેને કારણે યુરેટ ક્રિસ્ટલનું ફોર્મેશન થાય છે આ યુરેટ ક્રિસ્ટલ એ જોઈન્ટમાં ડિપોઝિટ થાય છે અને તેને કારણે પેઇન અને ઇન્ફ્લામેશન જોવા મળે છે.
  • ગાઉટમાં મુખ્યત્વે બિગ ટો (Big Toe) અફેક્ટ થાય છે આ ઉપરાંત અન્ય જોઈન્ટ પણ અફેકટ થાય છે.
  • યુરિક એસિડ એ પ્યુરીન મેટાબોલિઝમને કારણે જોવા મળતી એન્ડ પ્રોડક્ટ છે અને તેને કિડની દ્વારા એકસસ્ક્રિટ કરવામાં આવે છે.

Write type of gout (રાઇટ ટાઇપ ઓફ ગાઉટ):

ગાઉટના બે ટાઈપ પડે છે :

1) પ્રાઇમરી ગાઉટ
2) સેકન્ડરી ગાઉટ

1) પ્રાઇમરી ગાઉટ :

  • પ્રાઇમરી ગાઉટ ઇનહેરીટેડ જોવા મળે છે. જેમાં પ્યુરિનના મેટાબોલિઝમમાં એરર જોવા મળે છે જેના કારણે યુરિક એસિડનું ઓવર પ્રોડક્શન જોવા મળે છે અને યુરિક એસિડનું લેવલ વધી જાય છે અને યુરિક એસિડનું રીટેન્શન જોવા મળે છે.

2) સેકન્ડરી ગાઉટ :

  • સેકન્ડરી ગાઉટ મુખ્યત્વે કોઈ અન્ય ડિઝીસ કન્ડિશનને કારણે અથવા તો અમુક મેડિસિનના કારણે જોવા મળે છે. જેમકે ક્રોનિક રીનલ ફેલિયર, ડાયાબિટીક કીટોએસિડોસિસ, હિમોલાયટીક એનિમિયા. મેડીસીન જેવી કે સાયક્લોસ્પોરીન, ઇથામબ્યુટોલ

Write causes of gout (રાઇટ કોસ ઓફ ગાઉટ)

  • આલ્કોહોલ કનઝ્યુપશન
  • રેગ્યુલર ઈન્ટેક ઓફ સિ ફૂડ, રેડ મીટ
  • ઓબેસિટી
  • ક્રોનિક કીડની ડીઝીસ
  • હિમોલાયટીક એનિમિયા
  • હાઇપર ટેન્શન
  • ડાયાબિટીસ મલાયટસ
  • ડાયાબિટીસ કીટોએસિડોસિસ
  • મેલીગનન્સી
  • મેટાબોલિક સિન્ડ્રોમ
  • સાયક્લોસ્પોરીન
  • સેલિસાયલેટ
  • ડાયયુરેટીક

Write sign and symptoms of gout (રાઇટ સાઇન એન્ડ સિમ્પ્ટમ્સ ઓફ ગાઉટ)

  • સિવીયર જોઇન્ટ પેઇન : સડનલી અને સિવીયર જોઇન્ટ પેઇન જોવા મળે. જેમાં મુખ્યત્વે બિગ ટો (પોડાગ્રા) અફેક્ટ થાય છે આ ઉપરાંત એન્કલ, ની, એલબો, વ્રિસ્ટ અને ફિંગરના જોઇન્ટ અફેક્ટ થાય છે.
  • લિંગરીંગ ડિસકમ્ફર્ટ : પેઇન સબસાઇડ થવા છતાં પણ અમુક દિવસો અને વીક સુધી જોઇન્ટમાં ડિસકમ્ફર્ટ જોવા મળે છે.
  • ઇન્ફ્લામેશન એન્ડ રેડનેસ : અફેકટેડ જોઇન્ટ એ સ્વેલોન અને રેડ જોવા મળે છે અને તેને ટચ કરતા તે વાર્મ લાગે.
  • લિમીટેડ રેન્જ ઓફ મોશન : અફેકટેડ જોઇન્ટમાં પેઇન અને સ્વેલિંગ હોવાને કારણે તેની મોબીલીટીમાં ઘટાડો થાય છે.
  • ટોફી ફોર્મેશન : ક્રોનિક ગાઉટ વાળા કેસમાં સ્કીનની અન્ડર યુરેટ ક્રિસ્ટલ ડિપોઝીટ થાય છે અને લમ્પ જેવું સ્ટ્રક્ચર બનાવે છે જેને ટોફી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ ટોફી એ પેઇનલેસ હોય છે પરતું ગાઉટ એટેક દરમિયાન તે તે ઇનફ્લેમડ બને છે.
  • ફીવર એન્ડ મલેઇસ : ગાઉટના સિવીયર એટેક દરમિયાન અમુક પેશન્ટને ફીવરનો અનુભવ થાય છે.

Write diagnostic evaluation of gout (રાઇટ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન ઓફ ગાઉટ)

  • હિસ્ટ્રી કલેક્શન
  • ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન
  • સિરમ યુરિક એસિડ લેવલ
  • જોઇન્ટ ફ્લુઇડ એનાલાયસિસ
  • એક્સ રે
  • એરિથ્રોસાઇટ્સ સેડિમેન્ટેશન રેટ
  • કિડની ફંકશન ટેસ્ટ

Write management of gout (રાઇટ મેનેજમેન્ટ ઓફ ગાઉટ)

✓ એકયુટ ગાઉટ એટેક મેનેજમેન્ટ :

નોન સ્ટીરોઇડલ એન્ટીઇન્ફ્લામેટરી ડ્રગ :

  • NSAID એ એક્યુટ ગાઉટ એટેકના ટ્રીટમેન્ટ માટેની ચોઇસ ઓફ ડ્રગ છે. Ex. આઇબુપ્રોફેન, નાપ્રોક્સેન

કોલચીસીન :

  • કોલચીસીન એ એન્ટીગાઉટ એજન્ટ છે. જે યુરિક એસિડના ક્રિસ્ટલ દ્વારા થયેલ ઇન્ફ્લામેશનના સિમ્પ્ટમ્સને રીડ્યુસ કરવા માટે વપરાય છે. કોલચીસીન મુખ્યત્વે ગાઉટ એટેક ઓનસેટ થાય ત્યારે લેવામાં આવે છે.

કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ :

  • જ્યારે NSAID અને કોલચીસીન એ ઇનઇફેકટીવ અથવા કોન્ટ્રાઇન્ડિકેટ હોય ત્યારે તેવા કેસમાં કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ ડ્રગનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. Ex. પ્રેડનિસોલોન. કોર્ટીકોસ્ટેરોઈડ એ ઓરલી અથવા તો ડાયરેક્ટલી જોઇન્ટમાં ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે.

✓ યુરિક એસિડ લોવરિંગ એજન્ટ :

  • ઝેંથીન ઓક્સિડેસ ઇન્હીબીટર : યુરિક એસિડનું પ્રોડકશન રિડયુસ કરવા માટે ઝેંથીન ઓક્સિડેસ ઇન્હીબીટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. Ex. એલોપ્યુરીનોલ, ફેબક્સોસ્ટેટ
  • યુરીકોસ્યુરિક્સ એજન્ટ : યુરીકોસ્યુરિક્સ એજન્ટ એ યુરીન થ્રુ યુરિક એસીડનું એક્સક્રીશન કરે છે અને બ્લડમાં યુરિક એસીડનું લેવલ ડીક્રીઝ કરે છે. Ex. પ્રોબેનેસીડ
  • રિકોમ્બિનન્ટ યુરિકેસ : સિવીયર કેસીસમાં રિકોમ્બિનન્ટ યુરિકેસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જે યુરિક એસિડનું બ્રેકડાઉન કરે છે.

✓ લાઇફ સ્ટાઇલ મોડીફિકેશન :

  • પ્યુરીન રિચ ડાયટ લેવાનું અવોઇડ કરવું. જેમકે રેડ મીટ, સેલ્ફીશ, આલ્કોહોલ
  • ડાયટમાં લો ફેટ ડેરી પ્રોડક્ટ તેમજ વેજીટેબલનો ઉપયોગ કરવો.
  • પ્લેન્ટી ઓફ ફ્લુઇડ ઇનટેક કરવું. જેથી યુરિક એસિડ ડાયલ્યુટ થઇ શકે અને ક્રિસ્ટલ ફોર્મેશનને પ્રિવેન્ટ કરી શકાય.
  • હેલ્થી વેઇટ મેન્ટેન કરવો જેથી ગાઉટના એટેકને રિડયુસ કરી શકાય.
Published
Categorized as GNM-SY-MSN 1-FULL COURSE, Uncategorised