GNM-F.Y-CHN-I-REFERRAL SYSTEM-UNIT-NO.7

GNM-F.Y-CHN-I-REFERRAL SYSTEM-UNIT-NO.7

Syllabus as Per INC

Referral System
a) Levels of health care and health care
settings.
b) Referral services available
c) Steps in referral.
d) Role of a nurse in referral

DEFINITION ( ડેફીનેશન ) :

1) રિફરલ (Referral):

જ્યારે કોઈ પેશન્ટ ને જરૂરી ડાયગ્નોસિસ, ઇન્વેસ્ટિગેશન, ટ્રીટમેન્ટ અથવા સ્પેશિયલાઇઝ્ડ કેર વર્તમાન હેલ્થ ફેસિલિટી માં ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યારે તેને વધુ સગવડ ધરાવતી અથવા ઉચ્ચ કક્ષાની હેલ્થ ફેસિલિટી માં મોકલવાની પ્રક્રિયાને રિફરલ કહેવામાં આવે છે.

પેશન્ટને તેની જરૂરિયાત મુજબ વધુ સારી મેડિકલ સર્વિસિસ અને મેનેજમેન્ટ મેળવવા માટે એક હેલ્થ સેન્ટર માંથી બીજા યોગ્ય હેલ્થ સેન્ટર માં મોકલવાની સુવ્યવસ્થિત પ્રક્રિયાને રિફરલ કહેવામાં આવે છે.

2) સિરિયસ કન્ડિશન (Serious Condition):

એવી મેડિકલ કન્ડિશન જેમાં પેશન્ટના જીવન, સ્વાસ્થ્ય અથવા મહત્વના ઓર્ગન્સ ના કાર્યને સિરિયસ રિસ્ક હોય અને તાત્કાલિક મેડિકલ એટેન્શન ની જરૂર હોય, તેને સિરિયસ કન્ડિશન કહેવામાં આવે છે.

એવી સિરિયસ ઇલનેસ અથવા ઇન્જરી ની સ્થિતિ કે જેમાં તરત મેડિકલ ઇન્ટરવેન્શન ન કરવામાં આવે તો સિવિયર કોમ્પ્લિકેશન્સ અથવા મૃત્યુ થઈ શકે, તેને સિરિયસ કન્ડિશન કહેવામાં આવે છે.

3) Fatal Condition (ફેટલ કન્ડિશન) :

એવી સિરિયસ મેડિકલ કન્ડિશન કે જેમાં પેશન્ટનું મૃત્યુ થવાની સંભાવના ખૂબ વધુ હોય અને સારવાર છતાં જીવન બચાવવું મુશ્કેલ અથવા અશક્ય હોય, તેને ફેટલ કન્ડિશન કહેવામાં આવે છે.

એવી ક્રિટિકલ કન્ડિશન કે જેમાં ઉપલબ્ધ ટ્રીટમેન્ટ છતાં પેશન્ટનું જીવન બચાવી શકાય નહીં, તેને ફેટલ કન્ડિશન કહેવામાં આવે છે.

4) Health Care (હેલ્થ કેર)

વ્યક્તિ, ફેમીલી અને કમ્યુનીટીના હેલ્થ ને પ્રોમોટ કરવા, ડિસીઝને પ્રિવેન્ટ કરવા, ડાયગ્નોઝ કરવા, ટ્રીટમેન્ટ આપવા અને રિહેબિલિટેશન પૂરું પાડવા માટે આપવામાં આવતી તમામ સર્વિસિસને હેલ્થ કેર કહેવામાં આવે છે.

લોકોના ફિઝિકલ, મેન્ટલ અને સોશિયલ વેલ-બીંગ જાળવવા અને સુધારવા માટે હેલ્થ પ્રોફેશનલ્સ દ્વારા આપવામાં આવતી સેવાઓને હેલ્થ કેર કહેવામાં આવે છે.

HEALTH CARE (હેલ્થ કેર)

વ્યાખ્યા (Definition)

હેલ્થ કેર એટલે વ્યક્તિ, પરિવાર અને કોમ્યુનિટીના આરોગ્યનું રક્ષણ, જાળવણી, પ્રોત્સાહન અને પુનઃસ્થાપન કરવા માટે હેલ્થ એજન્સીઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી વિવિધ સેવાઓ. આ સેવાઓનો મુખ્ય હેતુ હેલ્થ પ્રમોશન, ડિસીઝ પ્રિવેન્શન, અર્લી ડાયગ્નોસિસ, ટ્રીટમેન્ટ, મેન્ટેનન્સ, મોનિટરિંગ અને રિહેબિલિટેશન દ્વારા લોકોના આરોગ્યમાં સુધારો લાવવાનો છે.
WHO મુજબ હેલ્થ માત્ર રોગ અથવા અશક્તિની ગેરહાજરી નથી, પરંતુ સંપૂર્ણ ફિઝિકલ, મેન્ટલ અને સોશિયલ વેલ-બીંગ ની સ્થિતિ છે. તેથી હેલ્થ કેર એ એવી સર્વિસિસનો સમૂહ છે જે વ્યક્તિ, પરિવાર અને સમુદાયને શ્રેષ્ઠ આરોગ્ય પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરે છે.

હેલ્થ કેર એ વ્યક્તિ, પરિવાર અને સમુદાયને શારીરિક, માનસિક અને સામાજિક રીતે સ્વસ્થ રાખવા તેમજ રોગોની પ્ર્રીવેન્શન , ડાયગ્નોસીસ, સારવાર અને રિહેબિલિટેશન માટે આપવામાં આવતી પ્રમોટિવ, પ્રિવેન્ટિવ, ક્યુરેટિવ અને રિહેબિલિટેટિવ સેવાઓનો સમૂહ છે.

હેલ્થ કેરની વિશેષતાઓ (Characteristics of Health Care)

હેલ્થ કેર દરેક વ્યક્તિ માટે સરળતાથી ઉપલબ્ધ (Accessible) હોવી જોઈએ.
લોકોની જરૂરિયાતોને અનુરૂપ યોગ્ય (Appropriate) અને પૂરતી (Adequate) હોવી જોઈએ.
હેલ્થ કેર સ્વરૂપે Comprehensive હોવી જોઈએ, એટલે કે આરોગ્યના તમામ પાસાઓને આવરી લેતી હોવી જોઈએ.
ઉપલબ્ધ Money, Material અને Manpower ના યોગ્ય ઉપયોગ પર આધારિત હોવી જોઈએ.
લોકોના સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોને માન આપતી હોવી જોઈએ.
સરકારની હેલ્થ પોલિસી અને પ્રાથમિકતાઓ અનુસાર કાર્યરત હોવી જોઈએ.
આરોગ્ય સેવાઓમાં સમાનતા (Equity) અને સર્વસુલભતા (Universal Accessibility) હોવી જોઈએ.

હેલ્થ કેરના ઉદ્દેશ્યો (Purposes of Health Care)

મોર્બિડિટી રેટ (Morbidity Rate) ઘટાડવો.
મોર્ટાલિટી રેટ (Mortality Rate) ઘટાડવો.
લોકોની ન્યુટ્રિશનલ સ્ટેટસ સુધારવી.
એન્વાયરમેન્ટલ સેનિટેશન માં સુધારો લાવવો.
વ્યક્તિની લાઇફ એક્સપેક્ટન્સી વધારવી.
નવા ઉભા થતા હેલ્થ પ્રોબ્લેમ્સ ની ઓળખ કરી યોગ્ય પગલાં લેવા.
મેનપાવર અને અન્ય આરોગ્ય સંસાધનોનો વિકાસ કરવો.
માતા અને બાળકના આરોગ્યમાં સુધારો લાવવો.
ચેપી અને બિન-ચેપી રોગોનું નિયંત્રણ કરવું.
“Health for All” ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવું.

COMPONENTS OF HEALTH CARE (કમ્પોનન્ટ્સ ઓફ હેલ્થ કેર):

હેલ્થ કેર (Health Care) એ વ્યક્તિ, પરિવાર અને કમ્યુનીટીના હેલ્થનું protect, promote, maintain, monitor અને restore કરવા માટે પૂરી પાડવામાં આવતી વિવિધ સેવાઓનો સમૂહ છે. હેલ્થ કેરના મુખ્ય કમ્પોનન્ટ્સ (Components) નીચે મુજબ છે:

1. હેલ્થ પ્રમોશન (Health Promotion)

હેલ્થ પ્રમોશન (Health Promotion) એટલે વ્યક્તિ અને કમ્યુનીટીને સ્વસ્થ જીવનશૈલી (Healthy Lifestyle) અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાની પ્રક્રિયા.

ઉદાહરણ: હેલ્થ એજ્યુકેશન (Health Education), ન્યુટ્રિશન એજ્યુકેશન (Nutrition Education), યોગા (Yoga), એક્સરસાઇઝ (Exercise) અને પર્સનલ હાઇજીન (Personal Hygiene) અંગે જાગૃતિ.

2. ડિસીઝ પ્રિવેન્શન (Disease Prevention)

ડિસીઝ પ્રિવેન્શન (Disease Prevention) એટલે ડિસીઝ (Disease) ને થતી અટકાવવા અથવા તેના જોખમને ઘટાડવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં.

ઉદાહરણ: ઇમ્યુનાઇઝેશન (Immunization), સેફ ડ્રિન્કિંગ વોટર (Safe Drinking Water), વેક્ટર કન્ટ્રોલ (Vector Control) અને સેનિટેશન (Sanitation).

3. અર્લી ડાયગ્નોસિસ (Early Diagnosis)

અર્લી ડાયગ્નોસિસ (Early Diagnosis) એટલે ડિસીઝ (Disease) ની શરૂઆતના તબક્કામાં ઓળખ કરીને સમયસર ડાયગ્નોસિસ કરવું.

ઉદાહરણ: સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટ (Screening Test), બ્લડ પ્રેશર ચેક-અપ (Blood Pressure Check-up), ડાયાબિટીસ સ્ક્રીનિંગ (Diabetes Screening) અને કેન્સર સ્ક્રીનિંગ (Cancer Screening).

4. ટ્રીટમેન્ટ (Treatment)

ટ્રીટમેન્ટ (Treatment) એટલે ડિસીઝ (Disease) અથવા ઇન્જરી (Injury) ધરાવતા વ્યક્તિને યોગ્ય સારવાર આપીને સ્વસ્થ બનાવવાની પ્રક્રિયા.

ઉદાહરણ: મેડિસિન (Medicine), સર્જરી (Surgery), હોસ્પિટલ કેર (Hospital Care) અને ઇમરજન્સી મેનેજમેન્ટ (Emergency Management).

5. હેલ્થ મેન્ટેનન્સ (Health Maintenance)

હેલ્થ મેન્ટેનન્સ (Health Maintenance) એટલે વ્યક્તિના સારા હેલ્થ સ્ટેટસ (Health Status) ને જાળવી રાખવા માટે કરવામાં આવતી સતત પ્રવૃત્તિઓ.

ઉદાહરણ: પિરિયોડિક હેલ્થ ચેક-અપ (Periodic Health Check-up), બેલેન્સ્ડ ડાયેટ (Balanced Diet), રેગ્યુલર એક્સરસાઇઝ (Regular Exercise) અને હેલ્ધી હેબિટ્સ (Healthy Habits).

6. હેલ્થ મોનિટરિંગ (Health Monitoring)

હેલ્થ મોનિટરિંગ (Health Monitoring) એટલે વ્યક્તિ અને કમ્યુનીટીના હેલ્થ સ્ટેટસ (Health Status) ની સતત દેખરેખ રાખવાની પ્રક્રિયા.

ઉદાહરણ: ગ્રોથ મોનિટરિંગ (Growth Monitoring), એન્ટીનેટલ ચેક-અપ (Antenatal Check-up), ડિસીઝ સર્વેલન્સ (Disease Surveillance) અને ન્યુટ્રિશનલ એસેસમેન્ટ (Nutritional Assessment).

7. રિહેબિલિટેશન (Rehabilitation)

રિહેબિલિટેશન (Rehabilitation) એટલે ડિસીઝ (Disease), એક્સિડન્ટ (Accident) અથવા ડિસેબિલિટી (Disability) પછી વ્યક્તિને ફરીથી સામાન્ય જીવન જીવવા સક્ષમ બનાવવાની પ્રક્રિયા.

ઉદાહરણ: ફિઝિયોથેરાપી (Physiotherapy), ઓક્યુપેશનલ થેરાપી (Occupational Therapy), સ્પીચ થેરાપી (Speech Therapy) અને પ્રોસ્થેટીક ડિવાઇસિસ (Prosthetic Devices).

LEVELS OF HEALTH CARE (લેવલ્સ ઓફ હેલ્થ કેર)

ભારતમાં હેલ્થ કેર ડિલિવરી સિસ્ટમ (Health Care Delivery System) ને લોકો સુધી યોગ્ય અને ગુણવત્તાયુક્ત હેલ્થ સેવાઓ પહોંચાડવા માટે ત્રણ મુખ્ય લેવલમાં વહેંચવામાં આવી છે. આ ત્રણેય લેવલ રેફરલ સિસ્ટમ (Referral System) દ્વારા પરસ્પર જોડાયેલા છે. કોઈ પણ પેશન્ટ (Patient) સામાન્ય રીતે પ્રથમ પ્રાઇમરી લેવલ પર સંપર્ક કરે છે. જરૂરિયાત મુજબ તેને સેકન્ડરી અથવા ટર્શિયરી લેવલ પર રેફર કરવામાં આવે છે.

હેલ્થ કેરના ત્રણ મુખ્ય લેવલ નીચે મુજબ છે:

Primary Level of Health Care (પ્રાઇમરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર)
Secondary Level of Health Care (સેકન્ડરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર)
Tertiary Level of Health Care (ટર્શિયરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર)

PRIMARY LEVEL OF HEALTH CARE (પ્રાઇમરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર)

પ્રાઇમરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર એ કોમ્યુનિટી (Community) અને હેલ્થ કેર સિસ્ટમ (Health Care System) વચ્ચેનો પ્રથમ સંપર્ક બિંદુ છે.
આ લેવલ પર સામાન્ય હેલ્થ પ્રોબ્લેમ્સ (Health Problems) નું નિદાન, ટ્રીટમેન્ટ (Treatment), ડિસીઝ પ્રિવેન્શન (Disease Prevention) અને હેલ્થ પ્રમોશન (Health Promotion) કરવામાં આવે છે.
આ સ્તર પર એસેન્શિયલ હેલ્થ સર્વિસીસ (Essential Health Services) અને બેઝિક હેલ્થ કેર (Basic Health Care) ઉપલબ્ધ હોય છે.

Main Health Agencies (મેઇન હેલ્થ એજન્સીસ)

Subcenter (સબસેન્ટર)

Population Coverage (પોપ્યુલેશન કવરેજ)

5,000 Population (5,000 પોપ્યુલેશન) – Plain Area (પ્લેન એરિયા)
3,000 Population (3,000 પોપ્યુલેશન) – Hilly / Tribal Area (હિલી / ટ્રાઇબલ એરિયા)

Health Personnel (હેલ્થ પર્સોનેલ)

1 ANM (એ.એન.એમ.)
1 MPHW Male (એમ.પી.એચ.ડબલ્યુ. મેલ)
Total = 2 Health Personnel (2 હેલ્થ પર્સોનેલ)

Primary Health Center – PHC (પ્રાઇમરી હેલ્થ સેન્ટર)

Population Coverage (પોપ્યુલેશન કવરેજ)

30,000 Population (30,000 પોપ્યુલેશન) – Plain Area (પ્લેન એરિયા)
20,000 Population (20,000 પોપ્યુલેશન) – Hilly / Tribal Area (હિલી / ટ્રાઇબલ એરિયા)

Health Personnel (હેલ્થ પર્સોનેલ)

1 Medical Officer (મેડિકલ ઓફિસર)
1 Community Health Officer / Additional Medical Officer (કોમ્યુનિટી હેલ્થ ઓફિસર / એડિશનલ મેડિકલ ઓફિસર)*
1 Health Assistant Male (હેલ્થ આસિસ્ટન્ટ મેલ)
1 Health Assistant Female (હેલ્થ આસિસ્ટન્ટ ફીમેલ)
1 Pharmacist (ફાર્માસિસ્ટ)
1 Staff Nurse (સ્ટાફ નર્સ)
1 Health Educator (હેલ્થ એજ્યુકેટર)
1 Laboratory Technician (લેબોરેટરી ટેક્નિશિયન)
1 Clerk (ક્લાર્ક)
1 Driver (ડ્રાઇવર)
4 Class-IV Employees (ક્લાસ-4 એમ્પ્લોઇઝ)
Total ≈ 14–15 Health Personnel (14–15 હેલ્થ પર્સોનેલ)

Village Level Workers (વિલેજ લેવલ વર્કર્સ)

ASHA Worker (આશા વર્કર) – 1 પ્રતિ 1,000 Population
Anganwadi Worker (આંગણવાડી વર્કર)
Village Health Guide (વિલેજ હેલ્થ ગાઇડ)
Trained Birth Attendant (ટ્રેઇન્ડ બર્થ અટેન્ડન્ટ)

Major Services (મેજર સર્વિસીસ)

Health Education (હેલ્થ એજ્યુકેશન)
Immunization (ઇમ્યુનાઇઝેશન)
Maternal and Child Health Services (મેટરનલ એન્ડ ચાઇલ્ડ હેલ્થ સર્વિસીસ)
Family Welfare Services (ફેમિલી વેલ્ફેર સર્વિસીસ)
Nutrition Services (ન્યુટ્રિશન સર્વિસીસ)
Disease Prevention (ડિસીઝ પ્રિવેન્શન)
Treatment of Common Diseases (ટ્રીટમેન્ટ ઓફ કોમન ડિસીઝીસ)
Environmental Sanitation (એન્વાયરમેન્ટલ સેનિટેશન)
Safe Water Supply Promotion (સેફ વોટર સપ્લાય પ્રમોશન)
Referral Services (રેફરલ સર્વિસીસ)

SECONDARY LEVEL OF HEALTH CARE (સેકન્ડરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર)

જ્યારે પ્રાઇમરી લેવલ પર પેશન્ટ (Patient) ની સારવાર શક્ય ન હોય અથવા સ્પેશિયાલિસ્ટ કેર (Specialist Care) ની જરૂર હોય ત્યારે પેશન્ટને સેકન્ડરી લેવલ પર રેફર કરવામાં આવે છે.
આ લેવલ પર સ્પેશિયાલિસ્ટ સર્વિસીસ, ઇમરજન્સી કેર અને હોસ્પિટલાઇઝેશન સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોય છે.

Main Health Agencies (મેઇન હેલ્થ એજન્સીસ)

Community Health Center – CHC (કોમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટર)

Population Coverage (પોપ્યુલેશન કવરેજ)

1,20,000 Population (1,20,000 પોપ્યુલેશન) – Plain Area (પ્લેન એરિયા)
80,000 Population (80,000 પોપ્યુલેશન) – Hilly / Tribal Area (હિલી / ટ્રાઇબલ એરિયા)

Health Personnel (હેલ્થ પર્સોનેલ)

4 Specialist Doctors (4 સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટર્સ)
Physician (ફિઝિશિયન)
Surgeon (સર્જન)
Gynecologist (ગાયનેકોલોજિસ્ટ)
Pediatrician (પીડિયાટ્રિશિયન)
1 Medical Officer (મેડિકલ ઓફિસર)
7–9 Staff Nurses (સ્ટાફ નર્સિસ)
1 Pharmacist (ફાર્માસિસ્ટ)
1 Laboratory Technician (લેબોરેટરી ટેક્નિશિયન)
1 Radiographer (રેડિયોગ્રાફર)
1 Ophthalmic Assistant (ઓપ્થેલમિક આસિસ્ટન્ટ)
1 Ward Assistant (વોર્ડ આસિસ્ટન્ટ)
Supporting Staff (સપોર્ટિંગ સ્ટાફ)
Total ≈ 25–30 Health Personnel (25–30 હેલ્થ પર્સોનેલ)

District Hospital (ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલ)

Health Personnel (હેલ્થ પર્સોનેલ)

Multiple Specialists (મલ્ટિપલ સ્પેશિયાલિસ્ટ્સ)
Medical Officers (મેડિકલ ઓફિસર્સ)
Nursing Officers (નર્સિંગ ઓફિસર્સ)
Pharmacists (ફાર્માસિસ્ટ્સ)
Laboratory Technicians (લેબોરેટરી ટેક્નિશિયન્સ)
Radiographers (રેડિયોગ્રાફર્સ)
Administrative Staff (એડમિનિસ્ટ્રેટિવ સ્ટાફ)

Major Services (મેજર સર્વિસીસ)

Specialist Services (સ્પેશિયાલિસ્ટ સર્વિસીસ)
Emergency Services (ઇમરજન્સી સર્વિસીસ)
Surgical Services (સર્જિકલ સર્વિસીસ)
Indoor Services (ઇનડોર સર્વિસીસ)
Laboratory Services (લેબોરેટરી સર્વિસીસ)
Diagnostic Facilities (ડાયગ્નોસ્ટિક ફેસિલિટીઝ)
Obstetric Services (ઓબ્સ્ટેટ્રિક સર્વિસીસ)
Referral Services (રેફરલ સર્વિસીસ)

TERTIARY LEVEL OF HEALTH CARE (ટર્શિયરી લેવલ ઓફ હેલ્થ કેર)

સેકન્ડરી લેવલ પર પણ સારવાર શક્ય ન હોય તેવા જટિલ અને ગંભીર પેશન્ટ (Patient) ને ટર્શિયરી લેવલ પર મોકલવામાં આવે છે.
આ લેવલ પર સુપર સ્પેશિયાલિટી કેર (Super Speciality Care) અને એડવાન્સ્ડ મેડિકલ ટેક્નોલોજી (Advanced Medical Technology) ઉપલબ્ધ હોય છે.

Main Health Agencies (મેઇન હેલ્થ એજન્સીસ)

Medical College Hospital (મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલ)
Super Speciality Hospital (સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ)
Regional Hospital (રિજનલ હોસ્પિટલ)
National Institutes (નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ)
Apex Institutes (એપેક્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ)

Health Personnel (હેલ્થ પર્સોનેલ)

Super Specialists (સુપર સ્પેશિયાલિસ્ટ્સ)
Specialist Doctors (સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટર્સ)
Nursing Officers (નર્સિંગ ઓફિસર્સ)
Professors (પ્રોફેસર્સ)
Associate Professors (એસોસિએટ પ્રોફેસર્સ)
Residents (રેસિડેન્ટ્સ)
Technicians (ટેક્નિશિયન્સ)
Researchers (રિસર્ચર્સ)

Total Health Personnel (હેલ્થ પર્સોનેલ) – હોસ્પિટલના પ્રકાર મુજબ 100 થી વધુ

Major Services (મેજર સર્વિસીસ)

Advanced Treatment (એડવાન્સ્ડ ટ્રીટમેન્ટ)
Super Specialist Care (સુપર સ્પેશિયાલિસ્ટ કેર)
Organ Transplantation (ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન)
Cardiac Surgery (કાર્ડિયાક સર્જરી)
Neurosurgery (ન્યુરોસર્જરી)
Oncology Services (ઓન્કોલોજી સર્વિસીસ)
Intensive Care Services (ઇન્ટેન્સિવ કેર સર્વિસીસ)
Trauma Care (ટ્રોમા કેર)

Additional Functions (એડિશનલ ફંક્શન્સ)

Medical Education (મેડિકલ એજ્યુકેશન)
Research Activities (રિસર્ચ એક્ટિવિટીઝ)
Training of Health Personnel (ટ્રેનિંગ ઓફ હેલ્થ પર્સોનેલ)
Planning and Administration (પ્લાનિંગ એન્ડ એડમિનિસ્ટ્રેશન)
Policy Development (પોલિસી ડેવલપમેન્ટ)

HEALTH CARE SETTING (હેલ્થ કેર સેટિંગ)

ડેફિનેશન (Definition)

હેલ્થ કેર સેટિંગ (Health Care Setting) એ એવી સિસ્ટમ (System) છે જેના દ્વારા ઇન્ડિવિજ્યુઅલ (Individual), ફેમિલી (Family) અને કમ્યુનિટી (Community) ને હેલ્થ સર્વિસીસ (Health Services) પ્રોવાઇડ (Provide) કરવામાં આવે છે.
તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દરેક વ્યક્તિને એક્સેસિબલ (Accessible), એક્સેપ્ટેબલ (Acceptable) અને અફોર્ડેબલ (Affordable) હેલ્થ કેર ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.

ઇન્ટ્રોડક્શન (Introduction)

ભૂતકાળમાં હેલ્થ સર્વિસીસ (Health Services) મુખ્યત્વે અર્બન એરિયા (Urban Area) માં ઉપલબ્ધ હતી. હોસ્પિટલો (Hospitals) અને ડિસ્પેન્સરીઝ (Dispensaries) શહેરોમાં કેન્દ્રિત હતી.
ભારતમાં લગભગ 75% પોપ્યુલેશન (Population) રૂરલ એરિયા (Rural Area) માં રહેતી હોવાથી તેઓને પૂરતી હેલ્થ ફેસિલિટીઝ (Health Facilities) મળી શકતી નહોતી.
પોવર્ટી (Poverty), ઇલિટરસી (Illiteracy) અને ઇગ્નોરન્સ (Ignorance) ના કારણે રૂરલ પોપ્યુલેશનમાં મોર્બિડિટી (Morbidity) અને મોર્ટાલિટી (Mortality) વધારે જોવા મળતી હતી.
આ સમસ્યા દૂર કરવા માટે “હેલ્થ ફોર ઓલ (Health For All – HFA)” નો કોન્સેપ્ટ (Concept) અપનાવવામાં આવ્યો અને પ્રાઇમરી હેલ્થ કેર એપ્રોચ (Primary Health Care Approach) દ્વારા કોમ્પ્રિહેન્સિવ હેલ્થ કેર (Comprehensive Health Care) ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો.

FACTORS AFFECTING HEALTH CARE SETTING (હેલ્થ કેર સેટિંગને અસર કરતા પરિબળો)

1. ફન્ડ્સ (Funds)

હેલ્થ કેર સર્વિસીસ માટે ફન્ડ્સ (Funds) મુખ્યત્વે ગવર્નમેન્ટ (Government) દ્વારા જનરલ ટેક્સીસ (General Taxes) માંથી જનરેટ કરવામાં આવે છે.

ફન્ડ્સના અન્ય સોર્સિસ (Sources) :

પ્રાઇવેટ એજન્સીઝ (Private Agencies)
વોલન્ટરી ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ (Voluntary Organizations)
પબ્લિક કોન્ટ્રિબ્યુશન (Public Contribution)

ઇમ્પોર્ટન્સ (Importance)

વધુ ફન્ડ્સ → વધુ સારી હેલ્થ સર્વિસીસ
વધુ હોસ્પિટલો
વધુ ઇક્વિપમેન્ટ (Equipment)
વધુ હેલ્થ પર્સોનલ (Health Personnel)

2. ટેકનિકલ મેનપાવર (Technical Manpower)

ટેકનિકલ મેનપાવર એટલે ટ્રેઇન્ડ હેલ્થ પર્સોનલ (Trained Health Personnel).

ઉદાહરણ

ડોક્ટર (Doctor)
નર્સ (Nurse)
ANM
FHW
MPHW
ફાર્માસિસ્ટ (Pharmacist)
લેબોરેટરી ટેક્નિશિયન (Laboratory Technician)

ઇમ્પોર્ટન્સ

ટેકનિકલ મેનપાવર હેલ્થ કેર સિસ્ટમનો સૌથી એક્સપેન્સિવ ફેક્ટર (Most Expensive Factor) ગણાય છે.
ગવર્નમેન્ટ કેટલા ટ્રેઇન્ડ પર્સોનલ એમ્પ્લોય (Employ) કરશે તે ગવર્નમેન્ટ પોલિસીઝ (Policies) અને ડિસિઝન્સ (Decisions) પર આધાર રાખે છે.

3. કન્ઝ્યુમર્સ ઓફ હેલ્થ કેર (Consumers of Health Care)

આ એવા લોકો છે જેમને હેલ્થ કેર સર્વિસીસ પ્રોવાઇડ કરવામાં આવે છે.

હેલ્થ સર્વિસીસનો પ્રકાર અને વ્યાપ નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:

પોપ્યુલેશન સાઇઝ (Population Size)
ડેમોગ્રાફિક કેરેક્ટરિસ્ટિક્સ (Demographic Characteristics)
હેલ્થ સ્ટેટસ (Health Status)
હેલ્થ એટિટ્યુડ (Health Attitude)
બિહેવિયર (Behavior)
લાઇફસ્ટાઇલ (Lifestyle)
એજ્યુકેશન (Education)
સ્ટાન્ડર્ડ ઓફ લિવિંગ (Standard of Living)
સોસિયો-કલ્ચરલ પ્રેક્ટિસીસ (Socio-cultural Practices)
ફિઝિકલ સરાઉન્ડિંગ્સ (Physical Surroundings)
હેલ્થ ડિમાન્ડ્સ (Health Demands)

4. અધર ફેક્ટર્સ (Other Factors)

કોન્સ્ટિટ્યુશનલ ઓબ્લિગેશન્સ (Constitutional Obligations)
પોલિટિકલ સિસ્ટમ (Political System)
હેલ્થ પોલિસીઝ (Health Policies)
ગવર્નમેન્ટ એજન્ડા (Government Agenda)
જુડિશિયરી ઓબ્લિગેશન્સ (Judiciary Obligations)

CLASSIFICATION OF HEALTH CARE SETTING (હેલ્થ કેર સેટિંગનું વર્ગીકરણ)

1. પબ્લિક સિસ્ટમ (Public System)

ગવર્નમેન્ટ દ્વારા સંચાલિત હેલ્થ સર્વિસીસ.

ઉદાહરણ

સબ સેન્ટર (Sub Centre)
PHC (Primary Health Centre)
CHC (Community Health Centre)
ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલ (District Hospital)
મેડિકલ કોલેજ હોસ્પિટલ (Medical College Hospital)

2. પ્રાઇવેટ સેક્ટર (Private Sector)

પ્રાઇવેટ હોસ્પિટલો, ક્લિનિક્સ અને નર્સિંગ હોમ્સ.

3. વોલન્ટરી હેલ્થ એજન્સીઝ (Voluntary Health Agencies)

ઇન્ડિયન રેડ ક્રોસ સોસાયટી (Indian Red Cross Society)
FPAI (Family Planning Association of India)
લાયન્સ ક્લબ (Lions Club)
રોટરી ક્લબ (Rotary Club)

4. નેશનલ હેલ્થ પ્રોગ્રામ્સ (National Health Programmes)

NTEP
NACP
UIP

5. ઇન્ડિજીનસ સિસ્ટમ ઓફ મેડિસિન (Indigenous System of Medicine)

આયુર્વેદ (Ayurveda)
યોગા (Yoga)
નેચરોપેથી (Naturopathy)
યુનાની (Unani)
સિદ્ધા (Siddha)
હોમિયોપેથી (Homeopathy)

PUBLIC SYSTEM (પબ્લિક સિસ્ટમ)

ઇન્ટ્રોડક્શન (Introduction)

પબ્લિક સિસ્ટમ (Public System) એ ગવર્નમેન્ટ સ્પોન્સર્ડ સિસ્ટમ (Government Sponsored System) છે. આ સિસ્ટમનું ફાઇનાન્સિંગ (Financing) મુખ્યત્વે ટેક્સીસ (Taxes) દ્વારા મળતા પબ્લિક ફન્ડ્સ (Public Funds) માંથી થાય છે.
ભારતમાં હેલ્થ સર્વિસીસ (Health Services) રૂરલ એરિયા (Rural Area) અને અર્બન એરિયા (Urban Area) બંનેમાં થ્રી ટાયર સિસ્ટમ (Three Tier System) દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે.

આ સિસ્ટમ નીચેના ત્રણ લેવલ પર કાર્ય કરે છે:

બ્લોક લેવલ (Block Level)
ડિસ્ટ્રિક્ટ લેવલ (District Level)
સ્ટેટ લેવલ (State Level)

HEALTH SERVICES AT RURAL AREAS (હેલ્થ સર્વિસીસ એટ રૂરલ એરિયાઝ)

રૂરલ હેલ્થ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Rural Health Infrastructure) ગામડાથી લઈને બ્લોક લેવલ સુધી વિકસાવવામાં આવ્યું છે જેથી દરેક વ્યક્તિને બેઝિક હેલ્થ સર્વિસીસ (Basic Health Services) મળી શકે.

BLOCK LEVEL (બ્લોક લેવલ)

બ્લોક લેવલ પર હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (Health Organization) ચાર લેવલમાં વહેંચાયેલું હોય છે.

1. વિલેજ લેવલ (Village Level)

2. સબસેન્ટર લેવલ (Subcentre Level)

3. પ્રાઇમરી હેલ્થ સેન્ટર લેવલ (Primary Health Centre Level)

4. કમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટર લેવલ (Community Health Centre Level)

VILLAGE LEVEL (વિલેજ લેવલ)

વિલેજ લેવલ પર લગભગ 1000 પોપ્યુલેશન (Population) માટે બેઝિક હેલ્થ ફેસિલિટીઝ (Basic Health Facilities) ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે ચાર પ્રકારના કમ્યુનિટી હેલ્થ વર્કર્સ (Community Health Workers) કાર્ય કરે છે.
આ તમામ વર્કર્સને ANM (Auxiliary Nurse Midwife) અને મેલ હેલ્થ વર્કર (Male Health Worker) ના સુપરવિઝન (Supervision) હેઠળ ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે.

VILLAGE LEVEL HEALTH WORKERS

1. વિલેજ હેલ્થ ગાઇડ (Village Health Guide)
2. ટ્રેડિશનલ બર્થ એટેન્ડન્ટ (Traditional Birth Attendant – TBA) અથવા ટ્રેઇન્ડ દાઈ (Trained Dai)
3. આંગણવાડી વર્કર (Anganwadi Worker)
4. આશા વર્કર (Accredited Social Health Activist – ASHA)

VILLAGE HEALTH GUIDE (વિલેજ હેલ્થ ગાઇડ)

ડેફિનેશન (Definition)

વિલેજ હેલ્થ ગાઇડ એ એવો કમ્યુનિટી બેઝ્ડ હેલ્થ વર્કર (Community Based Health Worker) છે જે પોતાના ગામના લોકો અને હેલ્થ સિસ્ટમ (Health System) વચ્ચે લિંક (Link) તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે ફુલ ટાઇમ ગવર્નમેન્ટ એમ્પ્લોયી (Full Time Government Employee) નથી પરંતુ પાર્ટ ટાઇમ વોલન્ટરી વર્કર (Part Time Voluntary Worker) છે.

હિસ્ટ્રી (History)

વિલેજ હેલ્થ ગાઇડ સ્કીમ (Village Health Guide Scheme) ની શરૂઆત 2 ઓક્ટોબર 1977 ના રોજ કરવામાં આવી હતી.

AIM (એઇમ)

“People’s Health In People’s Hands” અર્થાત્ લોકોના આરોગ્યની જવાબદારી લોકોના પોતાના હાથમાં આપવી.

OBJECTIVES (ઓબ્જેક્ટિવ્સ)

1. કમ્યુનિટી અને હેલ્થ સિસ્ટમ વચ્ચે લિંક સ્થાપિત કરવી.

2.ગામડાના લોકોને બેઝિક હેલ્થ સર્વિસીસ ઉપલબ્ધ કરાવવી.

3.હેલ્થ એજ્યુકેશન આપવું.

4.કોમ્યુનિકેબલ ડિસીઝનું અર્લી ડિટેક્શન કરવું.

5.મધર એન્ડ ચાઇલ્ડ હેલ્થ (MCH) ને પ્રોત્સાહન આપવું.

6.ઇમ્યુનાઇઝેશન પ્રોગ્રામને મદદરૂપ થવું.

7.જરૂરી પેશન્ટનું રેફરલ કરવું.

SELECTION CRITERIA (સિલેક્શન ક્રાઇટેરિયા)

વિલેજ હેલ્થ ગાઇડની પસંદગી માટે નીચેના માપદંડો રાખવામાં આવે છે.

1.ગામનો પર્માનન્ટ રેસિડન્ટ (Permanent Resident) હોવો જોઈએ.

2.ગામના લોકોમાં સ્વીકાર્ય (Acceptable) હોવો જોઈએ.

3.ઓછામાં ઓછું 8th સ્ટાન્ડર્ડ સુધીનું એજ્યુકેશન હોવું જોઈએ.

4. દરરોજ 2 થી 3 કલાક કમ્યુનિટી હેલ્થ વર્ક માટે આપી શકે.

5.સારી કમ્યુનિકેશન સ્કિલ હોવી જોઈએ.

6.સોશિયલ વર્કમાં રસ ધરાવતો હોવો જોઈએ.

7.સામાન્ય રીતે મહિલા ઉમેદવારને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.

TRAINING (ટ્રેનિંગ)

પસંદગી પછી વિલેજ હેલ્થ ગાઇડને 200 કલાક ની ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે.

ટ્રેનિંગ સમયગાળો 3 મહિના હોવો જોઈએ.

ટ્રેનિંગ સ્થળ

સબસેન્ટર (Subcentre)
પ્રાઇમરી હેલ્થ સેન્ટર (PHC)

TRAINING BENEFITS

સ્ટાઇપેન્ડ

₹200 પ્રતિ મહિનો આપવામાં આવે છે.

મેડિસિન કિટ

₹600 કિંમતની સિમ્પલ મેડિસિન કિટ

હોનોરેરિયમ

₹50 પ્રતિ મહિનો

FUNCTIONS OF VILLAGE HEALTH GUIDE (ફંક્શન્સ ઓફ વિલેજ હેલ્થ ગાઇડ)

1. હેલ્થ એજ્યુકેશન

પર્સનલ હાઇજીન
એન્વાયરમેન્ટલ સેનિટેશન
ન્યુટ્રિશન
ડિસીઝ પ્રિવેન્શન વિશે એજ્યુકેશન આપવું.

2. માઇનર એલમેન્ટ્સની ટ્રીટમેન્ટ

ફીવર
ડાયરીયા
સામાન્ય ઇન્જરી
નાની બીમારીઓ ની પ્રાથમિક સારવાર આપવી.

3. સેનિટેશન

લોકોને માર્ગદર્શન આપવું:

ગાર્બેજ ડિસ્પોઝલ
લેટ્રિન કન્સ્ટ્રક્શન
સ્વચ્છ પર્યાવરણ

4. ડિસઇન્ફેક્શન ઓફ વોટર

પીવાના પાણીનું શુદ્ધિકરણ કેવી રીતે કરવું તેની માહિતી આપવી.

5. ફર્સ્ટ એઇડ

ઇમર્જન્સી કેસિસમાં પ્રાથમિક સારવાર આપવી.

6. ફેમિલી પ્લાનિંગ

નાના પરિવારનો સંદેશ
ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓ અંગે માર્ગદર્શન

7. મધર એન્ડ ચાઇલ્ડ હેલ્થ

ANC
PNC
ઇમ્યુનાઇઝેશન
ગ્રોથ મોનિટરિંગ માં મદદ કરવી.

8. રેફરલ સર્વિસ

નીચેના કેસિસને રેફર કરવાં:

હાઇ રિસ્ક પ્રેગ્નન્સી
ગંભીર બીમારીઓ
ઇમર્જન્સી કેસિસ

9. હેલ્થ સર્વે

ગામની હેલ્થ પ્રોબ્લેમ્સની માહિતી એકત્રિત કરવી.

10. નેશનલ હેલ્થ પ્રોગ્રામ્સમાં સહભાગીતા

UIP
TB પ્રોગ્રામ
મલેરિયા કંટ્રોલ
ફેમિલી પ્લાનિંગ જેવા પ્રોગ્રામ્સમાં મદદ કરવી.

ADVANTAGES OF VILLAGE HEALTH GUIDE (એડવાન્ટેજીસ)

1. હેલ્થ સર્વિસીસ ગામ સુધી પહોંચે છે.

2. કમ્યુનિટી પાર્ટિસિપેશન વધે છે.

3. હેલ્થ અવેરનેસ વધે છે.

4. મધર અને ચાઇલ્ડ હેલ્થ ઇન્ડિકેટર્સમાં સુધારો થાય છે.

5. અર્લી ડિટેક્શન અને અર્લી ટ્રીટમેન્ટ શક્ય બને છે.

LIMITATIONS (લિમિટેશન્સ)

1. મર્યાદિત ટ્રેનિંગ.

2. મર્યાદિત મેડિસિન કિટ.

3. પાર્ટ ટાઇમ સર્વિસ.

4. ઓછું હોનોરેરિયમ.

TRAINED DAI ( ટ્રેઇન્ડ દાઈ ):

ઇન્ટ્રોડક્ષન ( introduction ) :

ટ્રેઇન્ડ દાઈ ( trained dai ) ને ટ્રેડીશનલ બર્થ અટેન્ડન્ટ ( trained birth attendant – TBA ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ડોમિસિલિયરી મીડવાઈફરી સર્વિસીસ પૂરી પાડવામાં તેમનો મહત્વપૂર્ણ ફાળો હોય છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે દરેક ગામમાં ઓછામાં ઓછી એક ટ્રેઇન્ડ દાઈ ઉપલબ્ધ હોય તેવો ઉદેશ્ય રાખવામાં આવ્યો હતો. ટ્રેઈન્ડ દાઈને ૩૦ વર્કિંગ ડેઝ ( working days ) ની તાલીમ આપવામાં આવે છે. તાલીમ દરમિયાન તેઓ પ્રાયમરી હેલ્થ સેન્ટર ( Primary health centre – PHC ) અને સબસેન્ટર ( Sub centre) ખાતે કાર્ય શીખે છે તથા ઓક્ઝિલિયરી નર્સિંગ એન્ડ મિડવાઈફ (Auxiliary Nursing and Midwife – ANM ) સાથે ગામની મુલાકાત લે છે.
તાલીમ દરમિયાન દાઈએ ફીમેલ હેલ્થ વર્કર ( female health worker ) ના માર્ગદર્શન હેઠળ ઓછામાં ડિલિવરી કીટ ( Delivary kit) અને સર્ટીફીકેટ આપવામાં આવે છે.

ટ્રેઇન્ડ દાઈના કાર્યો (Functions of Trained Dai)

પ્રેગ્નન્ટ વુમનનું રજીસ્ટ્રેશન (Registration of Pregnant Women)

વિસ્તારની દરેક પ્રેગ્નન્ટ વુમન (Pregnant Woman) નો સંપર્ક કરી તેનું રજીસ્ટ્રેશન (Registration) કરાવવું.

એન્ટીનેટલ ક્લિનિકમાં હાજરી (Attend Antenatal Clinic)

દરેક એન્ટીનેટલ ક્લિનિક (Antenatal Clinic – ANC) માં હાજરી આપવી અને પ્રેગ્નન્ટ વુમનને માર્ગદર્શન આપવું.

રસીકરણ સુનિશ્ચિત કરવું (Ensure Immunization)

પ્રેગ્નન્ટ વુમન (Pregnant Woman) અને ન્યુબોર્ન બેબી (Newborn Baby) નું ઇમ્યુનાઇઝેશન (Immunization) સમયસર થાય તે સુનિશ્ચિત કરવું.

એલિજિબલ કપલને પ્રોત્સાહિત કરવું (Motivate Eligible Couples)

એલિજિબલ કપલ (Eligible Couple) ને ફેમિલી પ્લાનિંગ (Family Planning) અને માતા-બાળ આરોગ્ય સેવાઓ માટે પ્રેરિત કરવું.

જન્મ અને મૃત્યુની જાણ કરવી (Reporting of Birth and Death)

વિસ્તારમાં થતા બર્થ (Birth) અને ડેથ (Death) અંગે સંબંધિત આરોગ્ય અધિકારીઓને જાણ કરવી.

નવજાત શિશુની સંભાળ (Essential Newborn Care)

ન્યુબોર્ન બેબી (Newborn Baby) ને આવશ્યક પ્રાથમિક સંભાળ પૂરી પાડવી.

પ્રસૂતિ પછીની સંભાળ (Postnatal Care)

ડિલિવરી કેસ (Delivery Case) માં માતા અને નવજાતને પોસ્ટનેટલ કેર (Postnatal Care – PNC) આપવી.

Describe the referral system and community resources for referral:

Topic:

Level of health care:

To define the health care:

Health care ના agent અથવા professionals દ્વારા આપવામા આવતી Multiple services or multitude services એ health ને promote કરવા,observe કરવા અથવા restoring of health કરવાના હેતુથી individual, family & community માં health care provide કરવામાં આવે છે.

તેથી, આપણે કહી શકીએ કે prevention, diagnosis, treatment ,promotion, rehabilitation and health education એ health services ના મુખ્ય ઘટકો છે.

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: To describe the purpose of care:

* mortality and morbidity rates ઘટાડવા

* life expectancy વધારવા

* nutritional status improve કરવા

* basic sanitation provide કરવા

* manpower and other resources નું development કરવા

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: To explain characteristic’s or basic requirements of health care:

Health care માં ઘણી વિશેષતાઓ હોય છે જેમાં કેટલીક આ પ્રમાણે છે;-

1. Appropriateness (Relevance) [યોગ્યતા (પ્રાસંગિકતા)]: health care એ health need નીpriorities and policies અનુસાર હોવી જોઈએ.

2. Comprehensive- એટલે કે – preventive, curative, or therapeutic and promotional services નું શ્રેષ્ઠ મિશ્રણ છે.

3. Adequacy: એટલે કે જો સેવાઓ જરૂરિયાતો માટે પ્રમાણસર હોય.

4. Availability:- એટલે કે administrative unitsની વસ્તી અને health facility વચ્ચેના rate (ex..Population per center, Dr- population rates)

5. Accessibility: એટલે કે geographic accessibility, economic accessibility or cultural accessibility હોઈ શકે છે.

6. Affordability: એટલે કે Health care ની કિંમત individual અને stateમાં હોવી જોઈએ.

7. Feasibility: એટલે કે અમુક procedure ની effectivness, logistic support, main power and material resources હોવા જોઈએ.

The services must be based on desired standards:- (સેવાઓ ઇચ્છિત ધોરણો પર આધારિત હોવી ): –

well- organized care પૂરી પાડવા માટે જવાબદાર હોય તેવા લોકોને professionals knowledge ની જરૂર છે.

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: To describe the levels of health care:

Health care services સામાન્ય રીતે three stage માં ગોઠવવામાં આવે છે.

દરેક stage એ higher level દ્વારા સમર્થિત છે કે જયાં patient ને refer કરવામાં આવે છે.

1. Primary health care

2. Secondary health care

3. Tertiary health care

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: 1. Primary health care:

આ individual વ્યક્તિ અને health system વચ્ચે contact નું first stage છે, જ્યાં “essential – આવશ્યક” health care (primary health care ) પૂરી પાડવામાં આવે છે. મોટાભાગની prevailing (પ્રવર્તમાન) health problems અને complaints (ફરિયાદો) નો આ stage એ સંતોષકારક રીતે નિકાલ કરી શકાય છે. આ stage લોકોની સૌથી નજીક છે. Indian context (સંદર્ભ) માં, આ care એ primary health centre અને ત્યાંના subcentre દ્વારા community માં care પૂરી પાડવામાં આવે છે

આ heath care એ Disease ના prevention પર વધુ ધ્યાન આપે છે.

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: 2.Secondary health care:

આ stage વધુ complex problems (જટિલ સમસ્યાઓ) નો સામનો કરવામાં આવે છે આ care માં આવશ્યકપણે curative services નો સમાવેશ થાય છે. આ care એ district hospital and community health centers દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે.

આ stage ની care એ health system માં first referal level (FRU- first referal unit) તરીકે છે.

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: 3. Tertiary health care:

આ stage એ સુપર speciality care provide કરે છે.

આ care એ regional/ central level institutions દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે.

Health care services પૂરી પાડવા સિવાય planning, management and research work પણ આ stage એ કરવામાં આવે છે.

Health workers માટેના મોટાભાગના educational and training programes પણ આ stage એ હાથ ધરવામાં આવે છે.

વધુમાં,tertiary stage એ primary level એ હાથ ધરવામાં આવેલી ક્રિયાઓને supports and compliments આપે છે.

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: Topic:

Role of nurses in referral system:

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: To define the referral system:

Definition:

Referal system માં આવશ્યક quality care પૂરી પાડવા માટે Patient ને lower level or less specialty centre માંથી higher level or super specialties center માં refer કરવામાં આવે છે આ system ને referal system તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે.

[3:15 pm, 8/7/2024] . .: To describe role of nurses in referral system:

Referral system માં nurse નો main role…

* તમામ individual nurses ને referal system વિશે જાણકારી હોવી જોઈએ.

* patient ની seriousness અનુસાર તેની categories ની જાણ હોવી જોઈએ.

* referal system માં તેમની પોતાની limitations and responsibilities થી વાકેફ હોવા જોઈએ.

* emergency ના case માં, patinet નો જીવ બચાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ અને પછી જ તેને refer કરવું જોઈએ.

* referral slip અથવા form એ correctly and accurate રીતે fillup કરવું.

* serious patient ને refer કરતી વખતે life

saving drugs, articles ને સાથે ગોઠવવા જોઈએ.

* જો facilities available હોય તો Telephone, Television, network, medical transcription or Telemedicine etc દ્વારા patient માટે consultation મેળવી શકાય છે.

* જો શક્ય હોય તો patient સાથે જાઓ.

* યોગ્ય documentation કરવું.

Published September 26, 2023By Jayubha Vala

Categorized as GNM-F.Y.CHN-I-FULL COURSE