PHC-ANM-ANATOMY-1-CELL,TISSUE-BASICS

🧬 માનવ કોષ (Human Cell)

માનવ કોષ એ શરીરની રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક લઘુત્તમ એકમ છે.


🔶 કોષના મુખ્ય ભાગો અને કાર્ય:

ભાગનું નામકાર્ય (ફંક્શન)
1️⃣ કોષઝીલ (Cell membrane)કોષમાં પ્રવેશતા અને બહાર જતા પદાર્થોને નિયંત્રિત કરે છે
2️⃣ સાયટોપ્લાઝ્મ (Cytoplasm)કોષના આંતરિક ભાગો જ્યાં સ્થિત હોય છે – જેલ જેવું દ્રવ
3️⃣ કેન્દ્રક (Nucleus)કોષની પ્રવૃત્તિઓ નિયંત્રિત કરે છે, DNA ધરાવે છે
4️⃣ મિટોકોન્ડ્રિયાકોષ માટે ઊર્જા (ATP) બનાવે છે – કોષનું પાવરહાઉસ
5️⃣ રાઈબોઝોમપ્રોટીન બનાવે છે
6️⃣ એન્ડોપ્લાઝ્મિક રેટીકુલમલિપિડ અને પ્રોટીનનું નિર્માણ કરે છે
7️⃣ ગોલ્જી બોડીપ્રોટીનને પેક અને પરિવહન કરે છે
8️⃣ લાયસોઝોમકોષના કચરાને પચાવે છે – પાચન થેલો તરીકે ઓળખાય છે
9️⃣ સેન્ટ્રીયોલકોષ વિભાજન માટે જવાબદાર છે

🌟 યાદ રાખવા જેવા મહત્વપૂર્ણ વાક્યો (Golden One Liners):

  • કોષ જીવનની સૌથી નાની એકમ છે.
  • મિટોકોન્ડ્રિયા કોષનું પાવરહાઉસ છે.
  • રાઈબોઝોમ પ્રોટીન બનાવે છે.
  • લાયસોઝોમ કોષના અંદરના કચરાને નષ્ટ કરે છે.
  • કેન્દ્રકમાં DNA હોય છે.
  • કોષઝીલ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવા માટે નિયંત્રણ આપે છે.

📘 પ્રશ્નોત્તરી (MCQs – Multiple Choice Questions)

📍પ્ર.1: કોષનું પાવરહાઉસ કયા અંગને કહેવામાં આવે છે?

A. રાઈબોઝોમ
B. લાયસોઝોમ
✅ C. મિટોકોન્ડ્રિયા
D. ગોલ્જી બોડી
➡️ કારણ: મિટોકોન્ડ્રિયા કોષ માટે ATP ઊર્જા બનાવે છે.


📍પ્ર.2: કોષમાં DNA ક્યાં હોય છે?

A. સાયટોપ્લાઝ્મ
✅ B. કેન્દ્રક
C. મિટોકોન્ડ્રિયા
D. લાયસોઝોમ
➡️ કારણ: DNA કેન્દ્રકમાં રહેલું હોય છે અને તે કોષની પ્રવૃત્તિઓ નિયંત્રિત કરે છે.


📍પ્ર.3: લાયસોઝોમનું કાર્ય શું છે?

A. ઊર્જા બનાવવી
✅ B. કચરો પચાવવો
C. પ્રોટીન બનાવવું
D. કોષ વિભાજન
➡️ કારણ: લાયસોઝોમ અંદરના કચરાને નષ્ટ કરે છે, તેથી તેને પાચન થેલો કહેવાય છે.


📍પ્ર.4: કોષઝીલનું મુખ્ય કાર્ય શું છે?

✅ A. પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાનું નિયંત્રણ
B. ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવી
C. DNA રાખવું
D. કોષ વિભાજન
➡️ કારણ: કોષઝીલ કોષના અંદર અને બહાર પદાર્થોની જાગૃતિ અને અવરજવર નિયંત્રિત કરે છે.


📍પ્ર.5: રાઈબોઝોમ શું બનાવે છે?

A. ATP
✅ B. પ્રોટીન
C. લિપિડ
D. DNA
➡️ કારણ: રાઈબોઝોમ એ કોષના તે અંગ છે જ્યાં પ્રોટીનનું નિર્માણ થાય છે.


Published
Categorized as ANM-PHC-SYNOPSIS, Uncategorised