Explain the management of patients with the hepatic disorder (હિપેટીક ડીસઓર્ડર વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ વણૅવો):

1)explain/define the jaundice (જોન્ડીસ( કમળો) ની વ્યાખ્યા આપો.)

• => જોન્ડીસ ( jaundice) ને ઇકટેરસ( icterus) પણ કહેવામાં આવે છે.
• => જોન્ડીસ એ કોઈપણ disease નથી પરંતુ તે ઘણા ડીસીઝ થયા બાદ ડિસિસ ની સાઇન તરીકે જોવા મળે છે.
• => જોન્ડીસ એ એવી કન્ડિશન છે કે જ્યારે બોડીમાં બિલીરુબીન ( billirubin) નું અમાઉન્ટ increase થવાના કારણે બોડીની skin,mucous membrane, sclera એ yellow coloration થઈ જાય છે તેને જોન્ડીસ કહેવામાં આવે છે.
• => જોન્ડીસ એ ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે બોડીમાં billirubin નું અમાઉન્ટ 2.5 mg/dl કરતા ઇન્ક્રીઝ થાય ત્યારે જોન્ડીસ ની કન્ડિશન જોવા મળે છે.
• (Note:=normal billirubin level is 0.3 to 1.0 mg/dl.)
• ( In jaundice := level of billirubin is exced 2.5 mg/dl)
• { direct/unconjugated/fat soluable billirubin level is 0.1 -0.3 mg/dl.}
• { indirect/conjugated / water soluable billirubin level is 0.2-0.8mg/dl.}
• => બીલીરૂબીન એ નેચરલ પ્રોડક્ટ છે કે જે રેડ બ્લડ સેલના બ્રેક ડાઉન થવાના કારણે બાયપ્રોડક્ટ તરીકે રીલીઝ થાય છે અને તે લીવર દ્વારા બોડીની બહાર excrete કરવામાં આવે છે.
• => જોન્ડીસ ની કન્ડિશન ત્યારે અરાઇસ ( arise)થાય છે જ્યારે કોંજ્યુગેટેડ બીલીરૂબીન નું અમાઉન્ટ એ લીવર દ્વારા બીલીયરી સિસ્ટમ ( billiary system) નું યુઝ કરી body માંથી બીલીરૂબીન એ એક્સક્રીટ થતું નથી અને billirubin એ બોડીમાં જ Acumulate થાય છે તેના કારણે જોન્ડીસ ની કન્ડિશન arise થાય છે.

2)explain the type of jaundice. (જોન્ડીસના ટાઈપ વર્ણવો.)

જોન્ડીસ ના ટોટલ ચાર ટાઈપ પડે છે:=

types:=

• 1)hemolytic jaundice ( હિમોલાઈટીક જોન્ડીસ) ,
• 2)obstructive jaundice ( ઓબ્સટ્રકટીવ જોન્ડીસ) ,
• 3)hepatocellular jaundice ( હીપેટોસેલ્યુલર જોન્ડીસ)
• 4)hereditary jaundice ( હેરીડીટરી જોન્ડીસ)

1)hemolytic jaundice ( હિમોલાઈટીક જોન્ડીસ) ,

• => HEMO MEANS:= “BLOOD,”
• => LYTIC MEANS:= “BREAKDOWN OF CELL”
• => “HEMO LYTIC MEANS := “BREAKDOWN OF RED BLOOD CELL”
• => હિમોલાઈટીક જોન્ડીઝને પ્રિ હિપેટીક જોન્ડીઝ ( pre hepatic jaundice) પણ કહેવામાં આવે છે.
• => આ જોન્ડીસ મા billirubin નુ લેવલ raised એ રેડ બ્લડ સેલના excessive બ્રેકડાઉન થવાના કારણે જોવા મળે છે.

=>some common cause of hemolytic jaundice are:

• સિકલ સેલ એનિમિયા,
• ટ્રાન્સફયુઝન રિએક્શન,
• મેલેરિયા,
• થેલેસેમિયા,
• ઓટોઇમ્યુન ડિસઓર્ડર.

2)obstructive jaundice ( ઓબ્સટ્રકટીવ જોન્ડીસ) ,

• =>ઓબ્સટ્રકટીવ જોન્ડીઝ એ એક્સ્ટ્રા હીપેટીક ( extra hepatic) ટાઈપનું જોન્ડીઝ કહેવામાં આવે છે.
• => ઓબ્સટ્રકટીવ જોન્ડીસ એ ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે bile duct blockage હોય અને બીલીરૂબીન એ લીવરમાંથી excrete થતું ન હોય અને તે લીવરમાં જ રહેતું હોય.
• => તેથી તેને colestatic jaundice( કોલેસ્ટેટીક જોન્ડીસ) કહેવામાં આવે છે કારણ કે bile duct ના obstruction ના કારણે billirubin એ લીવરમાંથી એક્સક્રીટ થઈ શકતું નથી.
• => ઓબ્સ્ટ્રેકટીવ જોન્ડીઝ ના કારણે બોડીમાં એક્સ્ટ્રીમ લેવલની itching( ખંજવાળ) આવે છે કારણ કે સોલ્ટ( salt ) એ બોડીમાં બિલ્ડપ ( build up) થાય છે.

Some of the common cause of obstructive jaundice :=

• ગોલ બ્લેડર તથા bile duct મા carcinoma હોવાના કારણે,
• બીલીયરી સિસ્ટમમાં ગોલસ્ટોન( gall stones) પ્રેઝન્ટ હોવાના કારણે,
• ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફલાર્મેશન ના કારણે.

3)hepatocellular jaundice ( હીપાટોસેલ્યુલર જોન્ડીસ)

• => હિપાટોસેલ્યુલર જોન્ડીસ એ મોસ્ટ કોમન ટાઈપ ( most common type )નું જોન્ડીઝ કહેવામાં આવે છે.
• => હિપાટોસેલ્યુલર જોન્ડીઝ એ ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે કોઈપણ કારણોસર લીવરના સેલ્સ એ ડેમેજ થયા હોય તેના કારણે damage લીવર એ બીલીરૂબીનને બોડી માંથી excrete કરી શકતું ન હોય અને તેના લીધે billirubin એ બ્લડમાં ઇન્ક્રીઝ થાય છે.

હિપેટોસેલ્યુલર જોન્ડીસ એ મુખ્યત્વે

• લીવર ફેઇલ્યોર ,
• લીવર ડીસીઝ,
• લીવર કેન્સર,
• હિપેટાઇટિસ ,
• વાઇરસ જેમકે ,
• યલો ફીવર,
• એપસ્ટેઇન બાર વાયરસ( epstain bar virous) ,અમુક પ્રકારની drugs ના કારણે જોવા મળે છે.

4)hereditary jaundice ( હેરીડીટરી જોન્ડીસ)

• => હેરીડીટરી જોન્ડીસ એ મુખ્યત્વે કોઈપણ વ્યક્તિને તેના ફેમિલી માંથી વારસાગત રીતે જોવા મળે છે.
• => હેરીડરી જોન્ડીસ એ મુખ્યત્વે જન્મ સમયે થી જ બીલીરૂબીનના મેટાબોલીઝમ મા impairment આવવાના કારણે બોડીમાં એક્સેસીવ અમાઉન્ટમા billirubin accumulate થાય છે.
• => તે મુખ્યત્વે જ્યારે બીલીરૂબીનના એક્સેસિવ પ્રોડક્શનના કારણે અથવા તો એ બોડીમાંથી એકસ્ક્રિટ ન થવાના કારણે જોવા મળે છે.

1) Dubin/ Johnson syndrome ( ડ્યુબીન/ જોન્સન સિન્ડ્રોમ)

• => આ એક ઇનહેરિટેડ ડિસઓર્ડર છે.
• => આ જોન્ડિશમાં કોંજ્યુકેટેડ બીલીરૂબીન નું લેવલ liver માં ઇન્ક્રીઝ થાય છે.

2)Gilbert’s syndrome ( ગીલબર્ટસ સિન્ડ્રોમ)

• => ગીલબર્ટ સિન્ડ્રોમ ઇનહેરિટેડ કન્ડિશન છે એ મુખ્યત્વે બિનાઈન કન્ડિશન ( benign conditions)ના કારણે જોવા મળે છે કે જેમાં billirubin નું લેવલ એ માઈલ્ડ લેવલમાં ઇન્ક્રીઝ થાય છે.

3)Rotor’s syndrome ( રોટોર્સ સિન્ડ્રોમ)

• => આ એક ઇનહેરિટેડ ડિસીઝ છે કે જેમાં ઇન્ટરમીટન્ટ જોન્ડીસ જોવા મળે છે.

3)explain the causes/Etiology of jaundice. જોન્ડીસના કારણ જણાવો

• બોડીમાં એક્સેસિવ અમાઉન્ટમા billirubin હોવાના કારણે.
• કોઈપણ લીવર સેલની એબનોર્માંલીટી ના કારણે.
• bile duct નું બ્લોકેજ થવાના કારણે.
• લીવર તથા bile duct મા ઇન્ફ્લામેશન થવાને કારણે.

these are the some commone condition that can cause jaundice

1)pre hepatic cause ( before bile is made in liver)

• => રેડ બ્લડ સેલના ડિસ્ટ્રક્શન થવાના કારણે,
• => એવી કન્ડિશન કે જેમાં રેડ બ્લડ સેલ એ બ્રેકડાઉન થાય છે જેમ કે:=
  •મેલેરિયા,
  •સીકલ સેલ એનિમિયા,
  •થેલેસેમિયા,
  •ગ્લુકોઝ 6 ફોસ્ફેટ,
  •ડ્રગ તથા અધર ટોક્સિન્સ ના કારણે,
  •ઓટો ઇમ્યુન ડીસઓર્ડર ના કારણે.

2)hepatic ( the problem arising in the liver)

• => હિપેટીકજોન્ડીસ એ મુખ્યત્વે ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે લીવર ની ઇનએબીલીટી હોય જેના લીધે jaundice ની કન્ડિશન જોવા મળે છે.
• => હિપેટાઇટિસના કારણે( alcoholic or viral),
  => સીરોસીસ ઓફ લીવર,
  => અમુક પ્રકારની ડ્રગ્સ ના કારણે,
  => ગિલબર્ટ સિન્ડ્રોમ,
  => કેન્સર

3)post -hepatic jaundice ( after bile has been made in the liver)

• => આ મુખ્યત્વે કોઈપણ obstructiin ના કારણે જોવા મળે છે.
• => ગોલસ્ટોનના કારણે.
• => કેન્સરના કારણે.
• => બાઇલ duct ના સ્ટ્રીકચર થવાના કારણે.
• => કોલેન્જાયટીસ ( colengitis).
• =>pancreatitis.

4)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of jaundice. જોન્ડીસના લક્ષણો અને ચિન્હો જણાવો

• બોડીમાં skin, membrane તથા sclera નુ yellowish discolouration જોવા મળે છે.
• સ્ટુલ એ લાઇટ કલરનું જોવા મળે છે.
• yellowish brown colored urin.
• સ્કીનમાં ખંજવાળ આવવી.
• થાક લાગવો.
• એબડોમીનલ પેઇન થવું.
• nausea.
• Vomiting.
• તાવ આવવો.
• નબળાઈ આવવી.
• loss of appetite.
• માથું દુખવું.
• કન્ફ્યુઝન.
• લેગ તથા abdomen માં સ્વેલિંગ આવવું.
• ભૂખ ન લાગવી.

5)explain the diagnostic evaluation of jaundice. જોન્ડીસ નું ડડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાન્યુએશન લખો

• history tacking and physical examination.
• blood test.
• complete blood count test.
• liver function test.
• urinalysis.
• liver Biopsy.
• imaging studying.
• ct scan.
• MRI.
• abdomonal ultrasonography.
• hepatitis A,B,c test.

6)explain the management of jaundice. (જોન્ડીસ નું મેનેજમેન્ટ લખો)

• પેશન્ટને ઇન્ટરા વિનસ ફ્લૂઈડ પ્રોવાઈડ કરવુ ડીહાઇડ્રેશનની કન્ડિશનને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે.
• જો પેશન્ટને nausea તથા vomiting થતી હોય તો તેને એન્ટિએમિટીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો એનાલજેસીકમેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટને કોઈપણ બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન થયું હોય તો એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને એન્ટિવાયરલ મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને જરૂર પડે ત્યારે બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન કરવું.
• પેશન્ટને કીમોથેરાપી તથા રેડીએશન થેરાપી પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો ન્યુબોન હોય તો તેને ફોટો થેરાપી પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને સ્ટીરોઈડ તથા ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલીન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટની હાય કાર્બોહાઇડ્રેટ તથા લો પ્રોટીન ડાયટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રીશનલ સપ્લીમેન્ટેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• બ્લીડિંગ ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે વિટામિન કે( vitamin k) ઇન્જેક્શન પ્રોવાઇડ કરવું.
• કોઈપણ ડ્રગ ,ટોક્સિક કેમિકલ ,તથા આલ્કોહોલ ના કારણે જોન્ડીસની કન્ડિશન થાય છે તેથી આ વસ્તુઓને અવોઈડ કરવી.

7) explain the surgical management of patients with jaundice. જોન્ડીસ વાળા પેશન્ટનું સર્જીકલ મેનેજમેન્ટ જણાવો

• જો કોઈ કેન્સરની કન્ડિશન હોય તો સર્જીકલ ટ્રીટમેન્ટની જરૂરિયાત રહે છે.
• જો જોન્ડીસની કન્ડિશન એ bile duct ના obstruction ના કારણે હોય તો તેનું સર્જીકલી ઓપનિંગ કરવું.
• ઘણી વખત લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કરવાની પણ જરૂરિયાત રહે છે.
• જો પેશન્ટને ગોલસ્ટોન( gallstone) હોય તો તેને રીમુવ કરવા માટે સર્જરી કરવી.
• જો પેશન્ટને હિમોલાઈટીક જોન્ડીસ થયું હોય તો તેને મેડીકેશન પ્રોવાઇડ કરી ટ્રીટમેન્ટ આપવી.

8)explain nursing management of patients with jaundice. જોંન્ડીસ વાળા પેશન્ટ નું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.

• પેશન્ટને પ્લેનટી ઓફ ફલુઇડ drink કરવા માટે એડવાઇઝ કરવી.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કહેવું કે કોફી, આલ્કોહોલ ,જંક ફૂડ , ડ્રીંક સોડા, વગેરે જેવું વસ્તુઓ અવોઈડ કરવી.
• પેશન્ટની ફ્રુટ તથા વેજીટેબલ્સ લેવા માટે કહેવું.
• જે પ્રિઝર્વેટિવસ ફૂડ હોય તેને અવોઇડ કરવું.
• પેશન્ટને meet તથા એનિમલ ફેટ અવોઇડ કરવા કહેવું.
• પેશન્ટને ડેરી પ્રોડક્ટ જેમકે ચીઝ, દૂધ વગેરે લેવા માટે ના કહેવી.
• પેશન્ટને fat જેમ કે ઘી, બટર ,ક્રીમ, તેલ એ 2 વિક સુધી avoid કરવું.
• પેશન્ટની કન્ડિશન પ્રમાણે સોયાબીન, egg,. Dale, મિલ્ક એ થોડા પ્રમાણમાં પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને કાર્બોહાઈડ્રેટ યુક્ત ફૂડ જેમકે રોટલી, બ્રેડ, બાફેલું બટેટુ વગેરે થોડા પ્રમાણમાં લેવા માટે કહેવું.
• હેલ્થ કેર પર્સનલ દ્વારા ડિસ્ક્રાઈબ કરેલી મેડિસિન લેવી.

1)Explain/define the hepatic cirrhosis (હિપેટીક સીરોસીસ વ્યાખ્યાયિત કરો.)

• => હિપેટીક સીરોસીસ એ ક્રોનિક ,ડીજનરેટિવ ડીસીસ ,છે કે જેમાં લીવરના નોર્મલ સેલ એ ડેમેજ થઈ અને ફાઇબ્રસ સ્કાર ટીશ્યુસ ( fibrous scar tissues) નું લીવરમાં ફોર્મેશન કરે છે.
• => લીવરના હેલ્ધી ટીશ્યુસની બદલે scar tissues નું ફોર્મેશન થાય છે અને તેના કારણે લીવરમાં બ્લડ ફ્લો એ બ્લોક થાય છે અને લીવર એ પ્રોપરલી ફંક્શન કરતું નથી તેના કારણે લીવર failure થાય છે.
• => લીવર એ distorted, hardened and lumpy થાય છે.

2)explain the Classification of hepatic cirrhosis. (હીપેટીક સિરોસીસ નું ક્લાસિફિકેશન વર્ણવો.

• 1)Alcoholic cirrhosis ( આલ્કોહોલિક સીરોસીસ)
• 2)post necrotic cirrhosis ( પોસ્ટ નેક્રોટિક સીરોસીસ)
• 3)Billiary cirrhosis ( બીલીયરી સીરોસીસ)

1)Alcoholic cirrhosis ( આલ્કોહોલિક સીરોસીસ)

• => આલ્કોહોલિક સીરોસીસ ને laennec’s cirrhosis ( લીનેક્સ સીરોસીસ ) કહેવામાં આવે છે અને આ એક મોસ્ટકોમન ટાઈપનો સીરોસીસ છે.
• => આ સીરોસીસ એ મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ – સી ( hepatitis -c ) તથા ક્રોનિક આલ્કોહોલ ( cronic alcohole) યુઝ કરવાના કારણે જોવા મળે છે.
• => આમાં મુખ્યત્વે માલન્યુટ્રીશન તથા ક્રોનિકઆલ્કોહોલ કન્ઝપશન કરવાના કારણે લીવર એ ડેમેજ થાય છે.
• => આ પ્રકારના સીરોસીસમાં એ પોર્ટલ એરિયા તથા સેન્ટ્રલ વેઇન્સ ની આજુબાજુ fibrous tissues નું ફોર્મેશન થાય છે.

2)post necrotic cirrhosis ( પોસ્ટ નેક્રોટિક સિરોસીસ)

• => પોસ્ટ નેક્રોટિક શિરોસીસ એ મુખ્યત્વે કોઈપણ ટોક્સિક એજન્ટ, તથા વાયરલ હિપેટાઇટિસ ના કારણે જોવા મળે છે.
• => તેના કારણે liver cell એ damage થાય છે તેને પોસ્ટનેક્રોસીસ સિરોસીસ કહેવામાં આવે છે.
• => પોસ્ટ necrosis cirrhosis એ 10 -30% ટકા જેટલા પેશન્ટમાં જોવા મળે છે.

3)Billiary cirrhosis (બીલીયરી સીરોસીસ)

• => બીલીયરી સીરોસીસ એ ક્રોનિક ડીસીસ છે . કે જે મુખ્યત્વે લીવરમાં આવેલી bile duct એ ઇનફૅલેનમ્ડ ડેમેજ થવાના કારણે જોવા મળે છે.
• => બીલીયરી સીરોસીસમાં ફાઇબ્રસ ટીશ્યુ તથા scar નું ફોર્મેશન એ liver ની આજુબાજુ bile duct થાય છે.
• => તેના કારણે bile duct મા cronic obstruction થાય છે

3)explain the Etiology of hepatic cirrhosis.હિપેટીક સીરોસીસના કારણ જણાવો

• લાંબા સમયથી આલ્કોહોલના consuption કરવાના કારણે.
• ક્રોનિક હીપેટાઈટિસના કારણે.
• મેદસ્વિતા ના કારણે.
• વિલ્સન ડીસીઝના કારણે.
• સિસ્ટીક ફાઇબ્રોસીસ ના કારણે.
• bile duct એ બ્લોક થવાના કારણે.
• ઓટોઇમ્યુન હિપેટાઇટિસના કારણે.
• ટોક્સિક હિપેટાઇટિસના કારણે.
• ક્રોનિક કંજેસ્ટિવ હાર્ટ ફેલયોર ના કારણે.
• નોન આલ્કોહોલીક ફેટી લીવર ડીસીઝના કારણે.
• બીલીયરી એટ્રેશિયાના કારણે.
• ગોલ બ્લેડરમાં સર્જરી થવાના કારણે.
• ગ્લાયકોજન સ્ટોરેજ ડિસીઝના થવાના કારણે.
• આલ્ફા 1 એન્ટીટ્રીપસીન ડેફીશીયનસી ના કારણે.
• ગેલેકટોસેમિયાના કારણે.

4)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of hepatic cirrhosis. હિપેટીક સિરોસીસ ના લક્ષણો તથા ચિહ્નો જણાવો

early stage:=

• વેઇટ લોસ થવો,
• થાક લાગવો,
• લીવર એનલાર્જ થવું,
• nausea,
• vomiting,
• vascular spider ( વાસ્ક્યુલર સ્પાઇડર := આમાં સુપરફીશીયલ કેપેલારીસ એ ડાયલેટેશન થાય છે સાથે રેડ ડોટ્સ જોવા મળે છે)
• palmer erythema.
• એંકલ એડીમાં.
• ઇન્ટેન્સ itching.

late stage:=

• એસઆઈટીસ ( Acities := abnormal collection of fluid in to the abdominal cavity.)
• જોન્ડીસ,
• લાઈટ કલર stool,
• યેલોવિશ બ્રાઇટ કલર યુરીન,
• brushing એન્ડ બ્લિડિંગ ,
• ડિસ્ટેન્ડેડ vein ઇન abdomen

later stage:=

• બ્રેઇન ફંકશન એ લોસ થાય છે.
• લીવર એ ટોક્સિક મટીરીયલ ને બ્લડ માંથી રીમુવ કરી શકતું નથી.
• મેન્ટલ ડિસ્ટર્બન્સ.
• poor કોન્સન્ટ્રેશન.
• sluured સ્પીચ.
• Atrexis

• Flapping તથા હેન્ડ ટ્રેમર જોવા મળે છે.

• બોડીના અમુક પાર્ટમાં મોટરકંટ્રોલ loss થાય છે.
• હાથની ઇન વોલ્યુન્ટરી Flapping મુવમેન્ટ જોવા મળે છે.

5)explain the diagnostic evaluation of hepatic cirrhosis. હિપેટીક સીરોસીસ નુ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• assess blood test.
• ct scan.
• MRI.
• LFT( SGPT ,SGOT Test).
• ultrasonography.
• liver Biopsy.
• esophago gastroduodeno scopy.

6)explain the management of hepatic cirrhosis. (હિપેટીક સિરોસીસ નું મેનેજમેન્ટ લખો.)

• પેશન્ટને ન્યુટ્રીશિયસ ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• જે વ્યક્તિ એ હિપેટિક સીરોસીસ તેવા વ્યક્તિને એડીક્યુએટ અમાઉન્ટમાં ન્યુટ્રીશન પ્રોવાઇડ કરવુ.
• જો પેશન્ટને acites એ ડેવલોપ થાય તો સોડિયમ risricted diet provide કરવું.
• પેશન્ટને વિટામિન તથા મિનરલ્સ સપ્લીમેન્ટ provide કરવી.
• જો પેશન્ટને fluid રિટેન્શન થયું હોય તો પોટેશિયમ sparing diuretic provide કરવુ( ex:= sporonolectone).
• પેશન્ટને orally એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન કરવી ઇન્ફેક્શન અને ટ્રીટ કરવા માટે.
• જો હિપેટીક શીરોસીસ એ આલ્કોહોલ ના કારણે થયું હોય તો આલ્કોહોલ લેવાનું સ્ટોપ કરવું.
• જો હિપેટીક સીરોસીસ એ વાયરલ ઇન્ફેક્શનના કારણે થયું હોય તો પેશન્ટને એન્ટિવાયરલ મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• જો પેશન્ટને ઓટોઇમ્યુન હિપેટાઇટિસ થયું હોય તો પેશન્ટને સ્ટીરોઈડ મેડિસિન provide કરવી.
• જો patient ને ઇસોફેઝિયલ વારીસ ની કન્ડિશન હોય તો પેશન્ટને vasopressin પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને લકઝેટીવ( laxative) મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને એવા પ્રકારની મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી કે જે kidney સુધી બ્લડ ફ્લોને ઈમ્પ્રુવ કરે.
• જો પેશન્ટને કોઈપણ કોમ્પ્લિકેશન થઈ હોય તો તેને ટ્રીટ કરવી.
• જ્યારે કોમ્પ્લીકેસન એ ટ્રીટ ન થાય ત્યારે લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કરવું.

7) explain the nursing management of patients with endocrine disorder. એન્ડોક્રાઇ ડિસઓર્ડર વાળા વ્યક્તિનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.

1)Altered nutrition less than body requirement related to loss of appetite.

improving nutritional status of the patient.

• પેશન્ટનો ડાયેટરી ઇન્ટેક તથા ન્યુટ્રિશનલ સ્ટેટસ assess કરવું.
• patient ને હાઈ પ્રોટીન, હાઈ કેલરી, તથા સપ્લીમેન્ટરી તરીકે વિટામિન એ( A) ,ડી( D), ઇ ( E),કે ( k )અને ફોલિક એસિડ provide કરવું.
• પેશન્ટને સ્મોલ તથા ફ્રીક્વન્ટ ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ ઓરલ hygiene મેઇન્ટેન કરવા માટે કહેવુ.
• જો પેશન્ટને nausea, વોમીટીંગ જેવી કન્ડિશન હોય તો એન્ટી એમેટીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

2) fluid volume excess related to disease condition.

mainten the fluid volume of the patient.

• patient નો ઇન્ટેક- output ચાર્ટ મેન્ટેન કરવો.
• પેશન્ટનું બ્લડ પ્રેશર મોનીટર કરવું.
• પેશન્ટનું respiratory status monitore કરવુ.
• પેશન્ટની peripheral એરિયામાં એડીમાં જેવી કન્ડિશન છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• પેશન્ટ નું સીરમ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ લેવલ મોનિટર કરવું.

3)Activity intolerance related to generalised body weakness.

maintain of rest and comfort of the patient.

• પેશન્ટની એક્ટિવિટી લેવલ assess કરવી.
• પેશન્ટ એડીક્યુએટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કમ્ફર્ટેબલ પોઝિશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને હાઈ પ્રોટીન તથા હાઈ કેલેરી diet લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ઓક્સિજન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સ્મોલ અમાઉન્ટમાં ડેઇલી રૂટિન એક્ટિવિટી કરવા માટે કહેવું.

4)Risk for Impaired skin integrity related to decies condition.

maintaining skin integrity of the patient .

• પેશન્ટની સ્કીન ઇન્ટીગ્રિટી એસેસ કરવી.
• પેશન્ટની પોઝિશન એ ફ્રિકવન્સલી ચેન્જ કરતું રહેવું.
• ઈરીટેટીંગ soap નો યુઝ ન કરવો.
• patient ને દર બે કલાકે બેક મસાજ કરવી.
• પેશન્ટને કમ્ફર્ટ ડિવાઇસ યુઝ કરવા માટે કહેવું.

5)knowledge deficit related to disease condition and treatment.

providing knowledge to the patient.

• પેશન્ટનું નોલેજ લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટ તથા તેના ફેમિલી મેમ્બર્સને ડીસીઝ વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી provide કરવી.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રિશિયસ તથા rest માટે એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટની આલ્કોહોલ અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટ તથા તેના ફેમિલી મેમ્બર્સ ના બધા જ ડાઉટસ ક્લિયર કરવા માટે કહેવું.
• જો પેશન્ટ ને કોઈપણ કોમ્પલીકેશન હોય તો તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરવા માટે કહેવું.

1) define/explain portalhypertension. પોટૅલ હાઇપર ટેન્શનને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => પોર્ટલ હાયપરટેન્શન વાસ્ક્યુલર ડીસીઝ ( vascular disease) છે.
• => હાઇપરટેન્શન અથવા હાઈબ્લડપ્રેશર એ એવી ડીઝીઝ છે કે જેમા બ્લડનું પ્રેશર એ વેસલ્સની વોલ તરફ(against the wall of the vessels) ઇન્ક્રીઝ થાય છે.
• => જ્યારે બ્લડ પ્રેશર એ પોર્ટલ વેઇન્સ તથા તેની બ્રાન્ચીસ માં ઇંક્રિસ થાય તે કન્ડિશનને પોર્ટલ હાયપરટેન્શન કહેવામાં આવે છે.
• => •••{ About the portal vein := પોર્ટલ વેઇન્સ એ લાર્જ બ્લડ વેસલ છે કે જે એબડોમીનલ ઓર્ગન (ડાયજેસ્ટિવ સિસ્ટમ)માંથી બ્લડ એ લીવર તરફ ટ્રાન્સમીટ કરે છે. }•••
• => પોર્ટલ હાયપરટેન્શન એ મુખ્યત્વે લીવર સીરોસીસ અથવા બીજી કોઈપણ લીવર ની ડિસીઝ કન્ડિશનના કારણે જોવા મળે છે.
• => પોર્ટલ હાયપરટેન્શનમાં પોર્ટલ પ્રેશર ગેડિયન્ટ એ 12 mmHg કરતા વધારે હોય છે ( પોર્ટલ પ્રેશર ગેડિયન્ટ:= એટલે કે portal vein તથા hepatic vein ના પ્રેસર માં difference હોવો. ).
• => પોર્ટલ હાયપરટેન્શન ના કારણે ઈસોફેજીયલ વારીસીસ ( oesophagus varices ) તથા એસાઈટીસ ( Acities) ની કન્ડિશન જોવા મળે છે.
• ••{ meaning of varices ( વારીસીસ) := વારીસીસ એ એવી કન્ડિશન છે કે જે પોર્ટલ હાયપરટેન્શન ના કારણે જોવા મળે છે કે જેમાં ઈસોફેસગસ ( esophagus:= અન્નનળી) ના લોવર પાર્ટમાં આવેલી vein એ
  એન્લાજૅ(enlarge) સ્વોલેન( swollen) થઈ જાય છે. }•••.
• => •••{ Acities ( એસાઇટીસ:= . એસાઈટીસ એ મુખ્યત્વે પોર્ટલ હાયપરટેન્શન તથા લીવર સીરોસીસ ના કારણે જોવા મળે છે કે જેમાં એબડોમીનલ એરીયા મા ફ્લુઇડ નુ કલેક્શન થાય છે તેના કારણે એબડોમીનલ એરિયા એ સ્વોલેન( swollen) તથા અન્લાર્જ( enlarge) થઈ જાય છે. )}•••.

2)explain the Etiology/cause of portal hypertension.પોર્ટલ હાઇપર ટેન્શનના કારણ જણાવો

prehepatic cause( પ્રિ હીપેટીક કોઝ):=

1) thrombosis of the portal vein ( થ્રોમ્બોસિસ ઓફ ધ પોર્ટલ વેઇન.)

• => પોર્ટલ વેઈનમાં બ્લડ ક્લોટ થવાના કારણે બ્લડ flow obstruction થાય છે તેના કારણે પોર્ટલ હાઇપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

2) Thrombosis of the splenic vein (થ્રોમ્બોસિસ ઓફ ધ સ્પ્લેનિક વેઇન. )

• => સ્પ્લેનિક વેઇનમાં બ્લડનું કલોટ થવાના કારણે ઓબ્સટ્રકસન જોવા મળે છે તેના કારણે પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે .

3) congenital atresia or stenosis ( કંજીનાઈટલ એટ્રેસિયા અથવા સ્ટેનોશીસ)

• => Atresia ( એટ્રેસિયા) => એટ્રેસિયા એટલે body મા ટ્યુબ્યુલર સ્ટ્રકચર એ જન્મ સમયથી જ absent હોવું
• stenosis ( સ્ટેનોશીસ) := સ્ટેનોશીસ એટલે બોડી નુ ટ્યુબ્યુલર સ્ટ્રક્ચર નેરોવિંગ થવું.

4)massive spleenomegaly ( મેસિવ સ્પ્લીનોમેગાલી)

• => જો માત્ર સ્પલિનોમેગાલી ( only spleenomegaly) હોય તો સ્પલિનની લેન્થ( length of spleen ) 12 to 20 cm હોય છે.
• => પરંતુ મેસિવ સ્પલીનોમેગાલિમા સ્પ્લિન ની લેન્થ એ 20 સેન્ટીમીટર કરતાં પણ increase થાય છે તેના કારણે પોટૅલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

5)Atriovenous fistula ( એટ્રીઓવિનસ ફિસ્ટયુલા)

• => આટૅરી તથા વેઇન વચ્ચે એબનોર્મલ કનેક્શન થવાના કારણે.

6) compression by tumor ( કમ્પ્રેશન બાય ટયુમર)

• => એબનોર્મલ ટ્યુમરનું ફોર્મેશન થવાના કારણે body parts પર પ્રેશર ઇન્ક્રીઝ થાય છે તેના કારણે પણ પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

hepatic cause ( હિપેટીક કોઝ)

1)Liver cirrhosis ( લીવર સિરોસીસ)

• => લીવર સીરોસીસ ની કન્ડિશનમાં લીવરના નોર્મલ tissues ની જગ્યા પર ફાઇબ્રસ સ્કાર ટીસ્યુસ ( fibrous scar tissues)નું ફોર્મેશન થાય છે તેના કારણે blood flow Impaired થાય છે અને પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

2)schistosomiasis( સીસ્ટોસોમિયાસીસ)

• => સિસ્ટોસોમીયાસીસ એ એક પ્રકારનું પેરાસાઈટીક ઇન્ફેક્શન છે આ ડીસીઝ એ મુખ્યત્વે લીવરના tissues ને fibrous તથા scar tissues મા convert કરે છે તેના કારણે બ્લડ flow ઇમ્પેઇરમેન્ટ જોવા મળે છે અને પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન થાય છે.

3)Alcoholic liver cirrhosis ( આલ્કોહોલિક લીવર સીરોસીસ)

• => આ કન્ડિશનમાં લાંબા સમયથી આલ્કોહોલનું કન્ઝપશન કરવાના કારણે લીવર સીરોસીસ( liver cirrhosis)ની કન્ડિશન જોવા મળે છે અને તેના કારણે પોર્ટલ હાયપરટેન્શન જોવા મળે છે.

4)Hepatic veno-occlusion disease ( હિપેટીક વીનો ઓકલુઝન ડીસીઝ)

• => આ કન્ડિશનમાં હિપેટીક vein occlusion જોવા મળે છે અને તેના કારણે પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

5)cytotoxic deug ( સાઈટોટોક્સિક ડ્રગ)

• => અમુક પ્રકારની drugs ના કારણે લીવર સેલ એ ડેમેજ થાય છે અને તેના કારણ પણ બ્લડ ફ્લો મા ઇમ્પેરમેન્ટ જોવા મળે છે અને પોર્ટલ હાઇપર ટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

post hepatic cause ( પોસ્ટ હીપેટીક કોઝ)

1)hepatic vein thrombosis/Budd chiary syndrome ( હિપેટીક વેઇન થ્રોમ્બોસીસ/ બડ કીયરી સિન્ડ્રોમ)

• => આમાં હીપેટીક વેઇન ઓકલુડ( occluded ) થાય છે તેના કારણે બ્લડ ફ્લો ઈમ્પેરમેન્ટ થાય છે અને પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

2) congestive cardial failure ( કંજેસ્ટિવ કાર્ડિયાક ફેલયોર)

• => હાર્ટ ફેલ્યોર થવાના કારણે પ્રેશર એ hepatic vein મા જોવા મળે છે.તેના કારણે પોર્ટલ હાયપર ટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

3) constrictive pericarditis ( કોન્સ્ટ્રીક્ટીવ પેરીકારડાઇટિસ)

• => heart નુ pericardium લેયર એ થીકનીંગ તથા હાર્ડનીંગ થવાના કારણે હાર્ટ એ પ્રોપરલી ફંક્શન કરી શકતું નથી તેના કારણે બ્લડ ફ્લો ઇમ્પેરમેન્ટ જોવા મળે છે.

4) Right side heart failure ( રાઈટ સાઈડ હાર્ટ ફેલયોર)

• => રાઈટ સાઈડ હાર્ડ ફેલીયોર થવાના કારણે રાઈટ વેન્ટરીકલ( Right ventricles) એ એડીક્યુએટ અમાઉન્ટ માં બ્લડને lungs માં પંપીંગ કરી શકતું નથી તેના કારણે બ્લડનું બેક ફ્લો( back flow of blood ) થાય છે અને વેઇન્સમાં પ્રેશર એ increase થાય છે તેના કારણે પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

3) explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of portal hypertension .પોર્ટલ હાયપરટેન્શન ના લક્ષણો તથા ચિન્હો વર્ણવો.

• એબડોમીનલ પેઈન,
• એબડોમિનોલ ગર્થ ઇંકરિશ થાય છે,
• ગેસ્ટેરો ઇન્ટેસ્ટાઈનલ બ્લડિંગ,
• રેપિડ વેઇટ ગેઇન થવો,
• Ascities ( fluid is collection in to the abdomen area) ,
• વેરીકૉસ વેઇન( vericause vein),
• શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવી,
• black,Terry stool or blood in the stool ( maleana) ,
• એબડોમન એનલાર્જ થવાના કારણે ડીસકંફર્ટ થવુ,
• વોમિટિંગ( vomiting) માં બ્લડ આવવું ( hemetemesis:= હીમેટેમેસીસ ),
• એબડોમીનલ એરિયામાં ડિસ્ટેન્ડેડ( distended) થયેલી વેઇન એ વિઝિબલ થવી,
• પ્લેટલેટ કાઉન્ટ ઓછા થવા,
• ફલુઇડ એન્ડ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ ઇમબેલેન્સ થવું,
• જોન્ડીસ ( jaundice := serum billirubin is greater than 2.5 mg/dl) ,
• હિપેટીક એનસેફેલોપથી ( hepatic encephalopathy := હિપેટીક એનસેફેલોપથી એ મુખ્યત્વે સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમમાં( CNS) ડિસ્ટર્બન્સ જોવા મળે છે અને તે ને હિપેટીક ઈન્સેફીશીયન્સી ના કારણે હોય છે. ),
• spinder angiomata swelling ( Abnormal dilatation of any vascular vessels beneath the skin result in red spot .) ,
• અંબેલીકલ hernia, ( abnormal budge that can be seen at the umbilicus area. ),
• ગાયનેકોમાસ્ટીઆ ( gynecomastea := enlargement of man’s Breast due to Hormonal imbalance or Hormonal therapy.) ,
• થાક લાગવો,
• નબળાઈ આવવી,
• pruritus ( itching),
• ઇરીટેબલિટી ઇન્ક્રીઝ થવી,
• સ્લીપ પેટનૅ અલ્ટર થવું,
• caput medusae ( કેપ્યુટ મેડ્યુસા := umbilicus ની આજુબાજુ વેઇન્સ એ ડાયલેટ થાય છે.) ,

4)explain the diagnostic evaluation of portal hypertension. પોર્ટલ હાયપરટેન્શન ના ડાયગ્નોસ્ટિક ઈવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• x rays,
• endoscopic examination,
• ct scan,
• MRI,
• Abdominal ultrasound,
• assess the abdominal girth,
• liver function test

5)explain the management of portal hypertension. પોર્ટલ હાયપરટેન્શન નું મેનેજમેન્ટ લખો

1)Dietary modifications ( ડાયેટરી મોડીફીકેશન)

• => પેશન્ટને પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશનમાં fluid નુ રિટેન્શન થાય છે તેથી ફ્લૂડ નું રિટેન્શનને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે સોડિયમ એ પેશન્ટને અવોઇડ કરવા માટે કહેવુ.
• Ex:= table salt, salty food,salted butter And margarine આવું ફૂડ અવોઈડ કરવા માટે.

2)medication/ drug therapy ( મેડીકેશન / ડ્રગ થેરાપી )

• => પેશન્ટને બીટા બ્લોકર મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
  Ex:=nadolol and propranolol,
• =>provide lactulose to the patient for treat the hepatic encephalopathy .
• => પેશન્ટને એન્ટી એમેટીક મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• => gastero intestinal bleeding ને પ્રિવેન્ટ કરવા વિટામિન કે( vitamin K) પ્રોવાઇડ કરવું.
• => પેશન્ટને ડાયયુરેટિક( diuretic) મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

3)endoscopy therapy ( એન્ડોસ્કોપી થેરાપી)

=> એન્ડોસકોપીક થેરાપીએ વેરીશીયલ બિલ્ડીંગની( variceal bleeding ) ટ્રીટમેન્ટ માટે ફર્સ્ટ લાઈન ટ્રીટમેન્ટ તરીકે વર્તે છે , તેમાં

• 1)બેન્ડિંગ ( banding) તથા
• 2)સ્કલેરોથેરાપી ( sclerotherapy) નો સમાવેશ થાય છે.

1)bending ( બેન્ડિંગ)

• => બેન્ડિંગ પ્રોસિજરમાં રબર બેન્ડ નો યુઝ કરી બ્લડ વેસલને બ્લોક કરવામાં આવે છે.

2)sclerotherapy ( સ્કલેરોથેરાપી)

• => સ્કલેરોથેરાપી એ મુખ્યત્વે ત્યારે જ યુઝ કરવામાં આવે છે જ્યારે બેન્ડીંગ પ્રોસિજર એ યુઝ ન થઈ શકતી હોય.
• =>સ્કલેરોથેરાપી માં સ્કલેરોસન્ટ સોલ્યુશન ( sclerosant solution ) એ જે બ્લીડીંગ વેરીસીસ ( bleeding varices) હોય ત્યાં ઇન્જેકટ કરવામાં આવે છે તેથી બ્લીડિંગ સાઈટ પર સ્કાર ( scar ) નું ફોર્મેશન થાય છે.

4)life style changes ( લાઈફ સ્ટાઈલ ચેન્જીસ)

• => પેશન્ટને ગુડ ન્યુટ્રીશનલ હેબિટ મેન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• => પેશન્ટને આલ્કોહોલ નો ઇન્ટેક ના કરે તે માટે એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• => પેશન્ટને ઓવર કાઉન્ટર ડ્રગ્સ( over the counter drugs) નો યુઝ ના કરવા માટે કહેવું.
• => પેશન્ટને એડીક્યુટ bed rest લેવા માટે કહેવું.

5)Transjugular intrahepatic portosystemic shunt( TIPS := ટ્રાન્સ જુગ્યુલર ઇન્ટ્રાહિપેટીક પોર્ટો સિસ્ટેમિક શન્ટ)

• => આ પ્રોસિજર માં stent ( ટ્યુબ્યુલર ડિવાઇસ ) હોય તેને લીવરના મિડલ( વચ્ચે)માં પ્લેસ કરવામાં આવે છે.
• => આ સ્ટેન્ટ એ હિપેટીક વેન તથા પોર્ટલ વેઇનનું કકેક્શન ( connect the hepatic vein to the portal vein) કરાવે છે.
• => આ પ્રોસિજર કરવાથી લીવરમાં રહેલો impaired બ્લડ ફ્લો એ રીરુટ્સ( Re toutes) થાય છે તેના કારણે જે વેઇન્સમાં રહેલું બ્લડનું એબનોર્મલ પ્રેસર correct થાય છે અને પોર્ટલ હાયપરટેન્શનની કન્ડિશન ટ્રીટ થાય છે.

6)Distal spleenorenal shunt ( DSRS := ડિસ્ટલ સ્પ્લીનોરિનલ સન્ટ)

• => ડિસ્ટલ્સ સ્પ્લીનો રીનલ શન્ટ એ એક સર્જીકલ પ્રોસિજર છે કે જેમાં સ્પ્લિનની વેઇન ( splenic vein ) એ પોર્ટલ વેઇન થી ડીટેચ કરી( detached from the portal vein) અને લેફ્ટ કિડની સાથે અટેચ ( attached to the left kidney) કરવામાં આવે છે.
• => આ સર્જરી કરવાથી varices માં થતુ પ્રેશર એ રીડ્યુસ થાય છે અને પોર્ટલ હાયપરટેન્શનના કારણે થતું બિલ્ડિંગ એ કંટ્રોલ થાય છે.
• => આ મુખ્યત્વે એવા પેશન્ટમાં જ કરવામાં આવે છે કે જેનો લીવર ફંક્શન એ ગુડ હોય.

7)Devascularization ( ડીવાસ્ક્યુલરાઈઝેશન)

• => આ એક સર્જીકલ પ્રોસિજર છે કે જેમાં bleeding varices ને રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• => આ પ્રોસિજર એ મુખ્યત્વે ત્યારે જ કરવામાં આવે છે જ્યારે Tips and surgical shunt પ્રોસિજર એ સક્સેસફૂલ ના થઈ હોય ત્યારે.

8)paracentesis ( પેરાસીન્ટેસિસ)

• => આ એવી પ્રોસિજર છે કે જેમાં એસાઈટીસના કારણે abdominal cavity મા accumulate થયેલુ fluid એ રીમુવ કરવામાં આવે છે.

9)Liver transplantation ( લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન)

• => આ મુખ્યત્વે ત્યારે થાય છે જ્યારે એન્ડ સ્ટેજ લીવર ડિસીઝ થયેલું હોય.

8)Nursing management of patients with portal hypertension . પોર્ટલ હાયપરટેન્શન વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો

Nursing management Nursing assessment

• પેશન્ટના વાયટલ સાયન assess કરવા.
• પેશન્ટનું એબડોમીનલ girth મેજર કરવો.
• પેશન્ટની સ્કીન ઇન્ટીગ્રેટેડ અસેસ કરવી.
• પેશન્ટની સ્કીનમાં કોઈપણ એબનોર્મલેશન discolouration છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• પેશન્ટ એ આલ્કોહોલ intake કરે છે કે નહીં તે પુછવુ.
• પેશન્ટ એ ઓવર ધ કાઉન્ટર ડ્રગ્સ( over the counter druges) નો યુઝ કરે છે કે નહીં તે પૂછવું.
• પેશન્ટની ઇટીંગ પેટન વિશે પૂછવું.

Nursing diagnosis

1)ineffective breathing pattern related to restriction of thoracic expansion secondary to the ascities , abdominal distension.

improve respiratory status of the client:=

• પેશન્ટનું respiratory રેટ assess કરવું.
• પેશન્ટને ફાવર પોઝિશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• ક્લાઈન્ટ ને રિએશ્યોરન્સ provide કરવો.
• ક્લાઈન્ટને ડીપ બ્રિધિંગ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને દર બે કલાકે પોઝિશન ચેન્જ કરવી.

2)imbalance nutritional status less than body requirement related to abdominal distention.

improve the nutritional level:=

• પેશન્ટનું ન્યુટ્રીશનલ સ્ટેટસ assess કરવું.
• પેશન્ટ નું લાઇક( like ) અને ડીસલાઇક( dislike) ફૂડ assess કરવું.
• પેશન્ટને ઓરલ હાઈજીન મેન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કંડક્ટીવ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઈડ કરવું.
• પેશન્ટ ને હાય કાર્બોહાઈડ્રેટ તથા low સોડિયમ યુક્ત ડાયટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને સ્મોલ તથા ફ્રીક્વન્ટ અમાઉન્ટમાં ફૂડ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એટ્રેક્ટિવ મેનરમાં ફૂડ સર્વ કરવું.
• પેશન્ટને આલ્કોહોલ ઇન્ટેક કરવા માટે ના કહેવી.
• જો પેશન્ટને વોમીટીંગ અથવા nausea જેવી કન્ડિશન હોય તો એન્ટી એમિટીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

3)Impaired skin integrity related to oedema.

improve the skin integrity of the client.

• પેશન્ટની સ્કીન ઇન્ટીગ્રેટી અસેસ કરવી.
• પેશન્ટને સ્કીન હાઈજીન રાખવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની ક્લીન કોટન ક્લોથ wearing કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ફિંગર nails short રાખવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ડ્રાય શોપ યુઝ કરવા માટે ના કહેવી.
• પેશન્ટને ઇમોલિયન્ટ નું એપ્લિકેશન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની સોડિયમ restricted ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની સ્કીન દર 4 to 8 કલાકે અસેસ કરવી.

4) Activity intolerance related to fatigue and lethargy.

enhance the activity level of the cleint.

• પેશન્ટનું એક્ટિવિટી લેવલ અસસેસ કરવું.
• પેશન્ટને small અમાઉન્ટમાં ડેઇલી રૂટિન એક્ટિવિટી કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને bed rest લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એક્ટિવિટી વચ્ચે રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની પ્રિસ્ક્રાઈબ કરેલી વિટામિન સપ્લીમેન્ટેશન પ્રોવાઇડ કરવી.

5)Disturbed body image related to changes in approach, role function.

improve the self esteem and body image of the patient.

• પેશન્ટની કોપીંગ એબિલિટી એસેસ કરવી.
• ક્લાઈન્ટને ડીઝીસ કન્ડિશન વિશે તથા તેના કારણે થતા ચેન્જીસ વિશે માહિતી provide કરવી.
• ક્લાઈન્ટને રિએશ્યોરન્સ provide કરવો.
• પેશન્ટની કેરમાં તેના ફેમિલી મેમ્બર્સને પણ ઇન્વોલ્વ કરવા.
• પેશન્ટના બધા જ ડાઉટ્સ ક્લિયર કરવા.
• પેશન્ટ તથા તેના ફેમિલી મેમ્બર્સને ફોલ્સ રિએશ્યોરન્સ ન આપવો.

1)explain / define the Acities . એસાઈટીસ ને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => એસાઇટીસ એ એવી કન્ડિશન છે કે જેમાં serous fluid એ abdominal કેવીટીમાં એક્યુમ્યુલેટ થાય( Acumulate of serous fluid into the abdominal cavity) છે.
• => આમાં ફ્લુઇડ એ 25 ml કરતા પણ ઇન્ક્રીઝ થાય છે.
• => serous fluid એ એબડોમીનલ કેવીટીમાં accumulate થવાના કારણે abdominal cavity enlarge તથા swelling થાય છે.

2)explain the Etiology of Acites. એસઆઇટીસ ના કારણ જણાવો

• liver cirrhosis ( લીવર સીરોસીસ)
• હાર્ટ ફેઇલ્યોર,
• પોર્ટલ હાયપરટેન્શન,
• કોન્સ્ટ્રકટિવ પેરીકાર્ડિસ,
• hepatic venous occlusion:=Budd chiary syndrome or veno occlusive disease.
• ઇન્ફેક્શનના કારણે.
• હાઇપોઆલ્બ્યુ નેમીનેમિયા( hypoalbunemia := decrease serum protiene levels).
• પેરીકારડાઇટિસ ( infection and inflamation of pericardium layer of heart).
• કેન્સર.
• નેફ્રોટિક સિન્ડ્રોમ.

હેરેડીટરી એન્જીઓ એડીમાં ( hereditary angiioedema := હેરેડીટરી એનજીઓ ઇડિમા એ એક હેરીડીટરી ડિસઓર્ડર છે કે જેમાં બ્લડ વેસલ્સની આઉટસાઇડ પર fluid એ કલેક્ટ થાય છે તેના કારણે બ્લડ તથા લિમ્ફ્ નું નોર્મલ ફ્લો એ ઇમ્પેઇરડ થાય છે અને ફ્લુઇડ નું એક્યુમિનેશન થવાના કારણે face, hand, and extrimities મા Swelling જોવા મળે છે.),

માલ ન્યુટ્રીશનના કારણે.

રીનલ ડાયાલિસિસ.

3) explain the pathophysiology of Acities. (એસાઇટીસ ની પેથોફિઝિયોલોજી લખો. )

• => જ્યારે બોડીમાં આલ્ડોસ્ટેરોનનું પ્રમાણ increase થાય છે.
• => ત્યારે ડેમેજ થયેલા હિપેટોસાઈટ્સ( liver cell ) એ આલ્ડોસ્ટેરોનનું મેટાબોલિઝમ કરી શકતા નથી.
• => તેના કારણે બોડીમાં સોડિયમ નું અમાઉન્ટ increase થાય છે .
• => આ સોડિયમનું અમાઉન્ટ body મા increase થવાના કારણે બોડીમાં વોટરનું એક્યુમિનેશન થાય છે અને તેના લીધે બોડીમાં એસાઇટીસ તથા ઇડીમાં ( oedema) જોવા મળે છે.

4)explain the Clinical manifestation/ sign and symptoms of Acities. એસાઈટીસ ના લક્ષણો તથા ચિન્હો લખો.

• એબડોમીનલ ડિસ્ટેસન થવુ.
• એબડોમીનલ પેઈન થવુ.
• વેઇટ ગેઈન થવુ.
• પોર્ટલ હાયપરટેન્શન.
• લેગ તથા એંકલ મા સ્વેલિંગ આવવું.
• brushing.
• લેગમાં સ્વેલિંગ આવવું.
• ગાયનેકોમાસ્ટીઆ ( gynecomastea := enlargement of the man’s Breast tissues. એનસેફેલોપથી ( encepalopathy := જ્યારે લીવર એ પ્રોપરલી ફંક્શન કરતું ના હોય ત્યારે બોડીમાં એમોનિયા નું એકયુમ્યુલેશન થાય છે અને તેના કારણે બ્રેઇન ફંક્શન Impaired થાય છે).
• થાક લાગવો તથા નબળાઈ આવવી.
• હાર્ટ ફેલ્યોર થવું.
• હાયપોકેલેમિયા ( hypokalemia :=low level of pottasium in to the blood)

4) explain the diagnostic evaluation of Acoties. એસાઈટીસ નું ડાયગ્નોસ્ટિક ઇઇવાલ્યુએશન લખો

• history tacking and physical examination.
• complete blood count ( CBC test).
• Assess the electrolyte level. #check the liver enzyme.
• protien level.
• CT scan.
• Albumin and cell counts.
• culture , gram stain, cytopathology .
• Abdominal ultrasound.
• Albumin and cell count.
• serum Acities Albumin gradient( SAAG).
• Ultrasound.
• Ct scan of abdomen.

5) explain the management of Acities. (એસાઈટીસ નું મેનેજમેન્ટ લખો )

• પેશન્ટને salt રિસ્ટ્રિક્ટ ડાયટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને ઇન્દ્રા વિનસલી ( intravenously) albumin પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટનેટિ.diuretic મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી( ex:= sporonolectone).
• પેશન્ટનું એડમીનલ એરિયા નું ફ્લુઇડ એ પેરાસીનટેસીસ ( peracentasis) દ્વારા રીમુવ કરવું.

6)explain the management of Acities. (એસાઈટીસ નું મેનેજમેન્ટ લખો)

• પેશન્ટનું dailey abdominal girth ચેક કરવું.
• પેશન્ટ નું ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મેન્ટેન કરવો.
• પેશન્ટને ફ્લુઇડ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ બેલેન્સ મેન્ટેન કરવો.
• પેશન્ટનું daily weight ચેક કરવો.
• પેશન્ટને શોલ્ટ રિસ્ટ્રિક્શન diet લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટના વાયટલ સાયન ચેક કરવા.
• પેશન્ટનું રેસીપીરેટરી સ્ટેટસ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટને આપેલી ટ્રીટમેન્ટ કેટલા પ્રમાણમાં ઇફેક્ટિવ છે એ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટને પ્રિસ્ક્રાઈબ કરેલી મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જ્યારે પેરાસીન્ટેસિસ કરવામાં આવે ત્યારે પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન ચેક કરવા.

1)explain/define hepatic encephalopathy. હિપેટીક એનસેફેલોપથી ને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => Hepatic means ” “of the liver “
• => Encephalopathy means “A Disorder of the the brain”.
• {“Hepatic Encephalopathy means := Disturbence in the central nervous system function because of hepatic insufficiency.( કોઈપણ હિપેટીક ઇનસફિશિયનસી હોવાના કારણે સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમના ફંકશનમાં impairment આવે તો તેને હિપેટિક એનસેફેલોપથી કહેવામાં આવે છે.) }
• => હિપેટીક એનસેફેલોપથી એ એવી કન્ડિશન છે કે જેમાં કોઈ પણ હિપેટીક ઇનસફિશિયનસી હોવાના કારણે સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમના function મા ઇમ્પેરમેન્ટ આવે તો તેને હિપેટિક એનસેફેલોપથી કહેવામાં આવે છે.
• => હિપેટિકએનસેફેલોપથી એ બ્રેઇન ના ફંકશનને Impaired/ulter કરે છે આ મુખ્યત્વે ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે લીવરની કોઈપણ એબનોર્માલિટી હોવાના કારણે લિવર એ બોડી માંથી toxic સબસ્ટન્સને રીમુવ કરી શકતું ન હોય અને આ ટોક્સિક સબસ્ટન્સ એ બોડીમાં એક્યુમ્યુલેટ થતા હોય ત્યારે hepatic encephalopathy જેવી કન્ડિશન જોવા મળે છે.

2)explain the causes/Etiology of hepatic encephalopathy. હિપેટીક એનસેફેલોપથી ના કારણ જણાવો.

• કોઈપણ લીવર ડીસીઝ હોવાના કારણે.
• સિરોસીસ ઓફ લીવર( cirrhosis of liver).
• હિપેટાઇટિસ ( hepatitis :=infection and inflamation of the liver),
• લીવર કેન્સર,
• પોર્ટલ હાયપરટેન્શન,
• આલ્કોલોસીસ ,
• pottasium ની ડેફિશન્સી હોવાના કારણે.
• narcotics.
• વાયરલ ઇન્ફેક્શન.
• renal failor,
• ઇલેક્ટ્રોલાઇટ એબનોરમાંલિટિસ,

factore precipitating hepatic encephalopathy.

1)disorder that increase the protien.

• ગેસ્ટેરો ઈન્ટેસ્ટાઈનલ બ્લીડીંગ.
• હાઈ પ્રોટીન diet લેવાના કારણે.

2)metabolic stress:=

• ડાયયુરેટિક drugs,
• ડિહાઇડ્રેશન,
• રીનલ ફેલ્યોર ,
• ઇલેક્ટ્રોલાઇટ ઇમબેલેન્સ specially hypokalemia.

3)Non specific cerebral depressants:=

• આલ્કોહોલ,
• સીડેટીવ,
• એનાલજેસીક,

Other factors :=

• increase the sensitivity of GABA( Gamma Aminobutairic Acid),
• increase the circulating level of endogenous benzodiazepanes.

3) explain the Risk factore of the hepatic encephalopathy. હિપેટીકએનસેફેલોપથી ના રિસ્ક ફેક્ટર જણાવો.

• ડીહાઈડ્રેશનના કારણે,
• ખૂબ વધુ પ્રોટીન ઇન્ટેક કરવાના કારણે,
• ઇલેક્ટ્રોલાઇટ એબ નોર્માલિટીસના કારણે,
• ઇન્ટેસ્ટાઈનલ stomach, અથવા

• esophagus માંથી બ્લીડિંગ થવાના કારણે.

• ઇન્ફેક્શન થવાના કારણે.
• કિડની પ્રોબ્લેમ ના કારણે.
• બોડીમાં ઓક્સિજનનું અમાઉન્ટ ઓછું રહેવાના કારણે.
• એવી મેડીકેશન નો યુઝ કરવાના કારણે કે જે સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમને suprress કરતી હોય.

4)explain the pathophysiology of the hepatic encephalopathy. હિપેટીક એનસેફેલો પથીની પેથોફિઝિયોલોજી જણાવો:=

=> કોઈપણ ઈટિયોલોજીકલ ફેક્ટરના કારણે.
|
\/
=> લીવર ના સેલ એ ડેમેજ થયેલા હોવાથી તે બોડી માં રહેલા ટોક્સિક પદાર્થ જેમ કે એમોનિયાને યુરિયામાં કન્વર્ટ કરી શકતા નથી.
|
\/
=> તેના કારણે એમોનિયા એ બોડીમાં accumulate થાય છે.
|
\/
=> આ એમોનિયા નું લેવલ એ બ્લડમાં ઇન્ક્રીઝ થાય છે.
|
\/
=> એમોનિયા નું લેવલ બ્લડમાં ઇન્ક્રીઝ થવાના કારણે એમોનિયા એ બ્લડ સ્ટ્રીમમાં એન્ટર થાય છે.
|
\/
=> તેના કારણે બ્લડની પરમીએબીલીટી ઈન્ક્રીઝ થાય છે અને બ્લડ બ્રેઇન બેરિયરને ક્રોસ કરે છે.
|
\/
=> તેથી એમોનિયા એ બ્રેઇન સુધી પહોંચે છે અને બ્રેઇનને ડેમેજ કરે છે અને બ્રેઇન નુ function ulter કરે છે.
|
\/
It cause
=> હિપેટીક એનસેફેલોપથી ( hepatic encephalopathy)

5)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of hepatic encephalopathy. હિપેટીક એનસેફેલોપથીના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો

• Asterixis ( એસ્ટેરેક્સિસ := “Flapping tremor”) ,
• સ્લીપ પેટર્ન માં ડિસ્ટર્બન્સ આવવી.
• રેસ્ટલેસનેસ થવું.
• મેન્ટલ કન્ફ્યુઝન થવું.
• ઇનસોમનીયા( ઊંઘ ન આવવી).
• એપથી ( Apathy := lack of feelings and emotions) ,

• ડ્રાઉઝીનેસ ( drowsiness),
• કન્ફ્યુઝન,
• ફાઉલ સ્મેલિંગ બ્રિધ,
• સ્લગિશ મુવમેન્ટ થવી,
• concentration poor થવું,
• ડિસઓરિન ટેશન,
• બિહેવીયર એ in appropriate થવું.
• જજમેન્ટ poor થવું.
• સ્લર્ડ સ્પીચ થવી.
• અટેન્શન ડીક્રીઝ થવું.
• બાળકો જેવું વર્તન કરવું( childish behaviour),
• એગ્રેસીવ વર્તન રહેવું,

6) explain the diagnostic evaluation of hepatic encephalopathy. હિપેટીકએનસેફેલોપથી ના ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.

• એલિવેટેડ બ્લડ એમોનિયા લેવલ.
• hypokalemia.
• assess the albumin level.
• assess the billirubin level.
• elecroencephalogram( EEG).
• Assess the prothrombin time.
• cerebrospinal fluid examination ( SCF examination).
• ct scan.
• complete blood count.
• erythrocyte sedimentation rate.
• Assess the electrolyte level.
• assess the liver function test ( LFT).
• assess the Renal function test ( RFT).

7)explain the management of hepatic encephalopathy. હિપેટીક એનસેફેલોપથી નું મેનેજમેન્ટ લખો

management

• પેશન્ટને હોસ્પિટલાઈઝેશન કરવું.
• પેશન્ટ નું એરવે બ્રિજિંગ તથા સર્ક્યુલેશન ( airway, circulation and breathing)મેઇન્ટેન કરવું.
• પેશન્ટને ઇન્ટ્રા વિનસ ફલુઇડ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને ફ્લુઇડ તથા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ બેલેન્સ નોર્મલ રાખવો.
• પેશન્ટને પ્રોટીન યુક્ત ડાયટ લેવા માટે ના કહેવી.
• પેશન્ટને ગ્લુકોઝ યુક્ત ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કોન્સ્ટીપેશનને રીડયુઝ કરવા lactoluse માટે સોલ્યુશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

• Ex:= neomycin,
• Rigaximine,
• Ampiccilline,
• Metronidazole.

• પેશન્ટને સીડેટીવ તથા ટ્રેન્ક્યુંલાઇઝર મેડિસિન અવોઇડ કરવી.
• પેશન્ટને એમોનિયમ યુકત મેડિસિન અવોઇડ કરવી.
• પેશન્ટને ગેસ્ટરો ઇન્ટરસ્ટાઈનલ ટ્રેકમાં થતું બ્લડિંગ પ્રિવેન્ટ કરવું.

8) explain the nursing management of patients with the hepatic encephalopathy. હિપેટીકએનસેફેલોપથી વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો#

# Nursing diagnosis #

1)Impaired nutritional level less than body requirement related to Anorexia.

2)Impaired skin integrity related to oedema.

3)Activity intolerance related to fatigue.

4)Risk for injury related to diminished perception.

# nursing interventions #

• પેશન્ટ નું ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મોનિટર કરવો.
• પેશન્ટનું ડેઇલી વેઇટ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટ નું ફ્લુઇડ બેલેન્સ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટના વાયટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટનું સેન્ટ્રલ વિનસ પ્રેશર ફ્રીક્વન્ટલી monitore કરવો.
• પેશન્ટને પ્રિસ્ક્રાઈબ કરેલી મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની કમ્ફર્ટ તથા ક્વાઇટ એટમોસ્ફિયર પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટની સ્કીન કેર કરવી.
• પેશન્ટને લો પ્રોટીન ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને injury માંથી પ્રિવેન્ટ કરવા માટે એપ્રોપ્રિએટ સેફટી મેઝર્સ નો યુઝ કરવો.
• પેશન્ટની consciousness લેવલ મોનિટર કરવી.
• પેશન્ટ નું ઇન્ટેક -આઉટપુટ ચાર્ટ મોનિટર કરવો તથા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ બેલેન્સ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટ ના લેબોરેટરી ઇન્વેસ્ટિગેશન કરાવવા.
• પેશન્ટને આલ્કોહોલ સ્ટોપ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કમ્પ્લીટ bed rest લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ ન્યુટ્રીશન લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને પ્રોપર ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને હિપેટોટોક્સિક ડ્રગ અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સાઇકોલોજીકલી સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવો.

explain/define hepatitis. હિપેટાઇટિસને વર્ણવો.

=> હિપેટાઇટિસ એ એવી કન્ડિશન છે કે જેમાં લીવરનું ઇન્ફેક્શન અને ઇન્ફલાર્મેશન જોવા મળે છે.

=> વાઇરલ હિપેટાઇટિસ એ મુખ્યત્વે
••>Hepatitis A virous,
••>Hepatitis B virous,
••> Hepatitis c virous,
••> Hepatitis D virous,
••>Hepatitis E virous દ્વારા થાય છે.

•••> epstain bar virous વાયરસ,
•••> યલો ફીવર વાયરસ ( yellow fever virous),
•••> રુબેલા વાયરસ ( rubbella virous),
•••> હરપીસ સિમ્પ્લેક્સ ( herpes simplex),
•••> વેરીસેલા વાયરસ ( varicella virous),
•••> એડીનો વાયરસ ( adeno virous)

આ બધા વાયરસ દ્વારા પણ હિપેટાઇટિસ જોવા મળે છે.

=> હિપેટાઇટિસના વાયરસ એ લીવરમાં એન્ટર થાય અને ત્યાં મલ્ટિપ્લાય( multiply) થાય છે ત્યારબાદ liver ને ડેમેજ કરે છે અને તે hepatocytes નુ inflammation અને નિક્રોસિસ કરે છે.

=> ત્યારે હિપેટાઇટિસના વાયરસ કે બોડીમાં એન્ટર થાય ત્યારે ત્રણ ફેઝ ( 3 phase ) માં તેના સાઈન અને સીમટોમ્સ જોવા મળે છે.

• 1)pre icterus phase ( prodromal phase .) ( પ્રિઇકટેરસ ફેસ અથવા પ્રોડોમલ ફેઝ)
• 2)Icterus phase ( ઇક્ટેરસ ફેસ)
• 3) convalescent phase. ( કોન્વોલેસેન્ટ ફેસ)

★★★••••>

1)pre icterus phase ( prodromal phase .) ( પ્રિઇકટેરસ ફેસ અથવા પ્રોડોમલ ફેઝ)

• => આ ફેઝ એ એક થી બે વિક ( 1 to 2 week ) સુધી જોવા મડે છે.
• => આ ફેસમાં પેશન્ટને ફલુ( flu) જેવા સિમટોમ્સ જોવા મળે છે.
  જેમ કે,
  => થાક લાગવો,
  => ભૂખ ન લાગવી,
  => બોડી પેઇન થવું,
  => નોઝીયા,
  => વોમીટીંગ,
  => ડાયરિયા,
  અને
  => કોસ્ટિપેશન.

2)Icterus phase ( ઇક્ટેરસ ફેસ)

• => ઇકટેરસ ફેસ એ હિપેટાઇટિસ વાઇરસ ના કોન્ટેક્ટમાં આવ્યા બાદ પાંચથી દસ દિવસ ( 5- 10 days )માં તેની શરૂઆત થાય છે અને sign and symptoms જોવા મળે છે.
• => આ ફેસ એ બે થી છ વિક ( 2 to 6 week) સુધી જોવા મળે છે.
• => આ phase મા billirubin નુ લેવલ એ બોડીમાં ઇન્ક્રીઝ થાય છે તેના કારણે body ની skin and mucous membrane એ yellowish colour ની જોવા મળે છે.
• => આ ફેઝ માં જોન્ડીસની ( jaundice) કન્ડિશન જોવા મળે છે.
• => આ phase માં પેશન્ટની સ્કિનમાં bile salt ડિપોઝિટ થવાના કારણે ખંજવાળ ( itching /pruritus) આવે છે.
• => આ ફેસમાં bile એ નોર્મલ fecal pathway દ્વારા એક્સક્રીટ ( excrete)ન થવાના કારણે stool એ light brown and clay colour નુ જોવા મળે છે.

3) convalescent phase. ( કોન્વોલેસેન્ટ ફેસ)

• => કોન્વોલેસેન્ટ ફેસ એ icterus phase પછી જોવા મળે છે.
• => આ ફેઝ એ અમુક week સુધી તથા અમુક મંથ ( months) સુધી પણ જોવા મળે છે.
• => આ ફેસમા sign and symptoms એ gradually improve થાય છે.

1) explain/define hepatitis A. (હિપેટાઇટિસ એ( A ) ને વ્યાખ્યાયિત કરો.)

• => હિપેટાઇટિસ એ ( hepatitis A )એ વાયરલ ઇન્ફેક્શન છે જેમા લિવર નુ ઇન્ફેક્શન અથવા તો ઈન્ફલામેશન થાય છે
• =>તે મુખ્યત્વે આર. એન. એ ( RNA Virous) વાયરસ દ્વારા થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ એ (hepatitis := A ) એ મુખ્યત્વે ફીકો – ઓરલ રૂટ ( feco oral route) દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• => તે મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ એ( A )વાયરસ દ્વારા contaminated થયેલા ફૂડ અથવા લિક્વિડ દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે .
• => hepatitis- A વાઇરસ એ મુખ્યત્વે એવા વ્યક્તિ કે જે hepatitis A virous દ્વારા ઇનફેક્ટેડ થયેલા હોય અને તેવા વ્યક્તિ એ બોવેલ મુમેન્ટ બાદ( after a bowel movement) પ્રોપરલી હેન્ડ વોશ ન કર્યા હોય અને તે વ્યક્તિ એ ફૂડનું પ્રીપરેશન કરે તો તેના દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ એ ( hepatitis A )નો ઇન્કયુબેશન પિરિયડ એ 15 થી 50 દિવસની વચ્ચેનો હોય છે. અને એવરેજ( average) 30 દિવસનો હોય છે.
• => હિપેટાઇટિસ એ ( A ) વાયરસ એ ચાર થી આઠ વિક ( 4 to 8 week)સુધી જોવા મડે છે.

2)explain the Etiology/ cause of Hepatitis A disease. હિપેટાઇટિસ એ ( A ) ના કારણ જણાવો

1)contaminated food or water ( કંટામિનેટેડ ફૂડ અથવા વોટર)

• => ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ફૂડ તથા ફૂડ મટીરીયલ દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.

2)person to person content ( પર્સન ટુ પર્સન કોન્ટેક)

• => કોઈપણ ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિના ડાયરેક્ટ્લી કોન્ટેક્ટમાં આવવાના કારણે અથવા તેની વસ્તુઓના કોન્ટેકમાં આવવાના કારણે.

3) પુઅર સેનિટેશનના કારણે.

4) પુઅર હાઈજીનના કારણે.

5) ઓવર ક્રાઉડીંગ ના કારણે.

6) બોવેલ મુમેન્ટ બાદ પ્રોપરલી હેન્ડ વોશ ન કરવાના કારણે.

7) કંટામિનેટેડ વોટર ડ્રીંક કરવાના.

8) eating undercooked shellfish.

9) બ્લડ ટ્રાન્સફયુઝન કરવાના કારણે.

10)having oral or anal sex with a person who has hepatitis A.

11) contaminated niddle નો રિયુઝ કરવાના.

3)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of hepatitis A virous. હિપેટાઇટિસ એ વાયરસ ના લક્ષણો તથા ચિન્હો લખો:=

• આમાં પેશન્ટને flu like સિમટમ જોવા મળે છે.
• upper respiratory track infection.
• લો ગ્રેડ ફીવર આવવો.
• ભૂખ ન લાગવી( anorexia).
• ઇનડાયજેશન ( indiagetion:= અપચો) થવું.
• nausea,
• vomiting,
• diarrhea,
• clay coloured stool,
• હાર્ટ બનૅ ( heart burn).
• જોન્ડીસ ( jaundice:= yellow discolouration of the skin and mucous membrane).
• નબળાઈ આવવી.
• માથું દુખવું.
• થાક લાગવો.
• generalised weakness.
• stomach cramps.
• the patient may develop strong sense of cigarette smocking.

4)explain the diagnostic evaluation of hepatitis A virous. હિપેટાઇટિસ એ વાયરસના ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો

• history tacking and physical examination.
• blood test.
• assess the immunoglobulin level.
• assess the liver function test.
• ultrasound.
• ct scan.
• MRI.

5)explain the medical management of the patient with the hepatitis A virous. (હિપેટાઇટિસ એ વાળા પેશન્ટનું મેડિકલ મેનેજમેન્ટ લખો.

• પેશન્ટને આલ્કોહોલ લેવા માટે ના કહેવી.
• પેશન્ટને ફેટીફૂડ ઇટીંગ કરવા માટે ના કહેવી.
• પેશન્ટની પર્સનલ હાઈજીન મેઇન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• patient ને thourouly હેન્ડ વોશિંગ કરવા માટે કહેવું .
• patient ને unprotected sex અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રીશનલ ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને intra વિનસ ગ્લુકોઝ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટનો બોડી વેઇટ મેઇન્ટેન રાખવો.
• પેશન્ટ ને ediquate bed rest લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ફિઝિકલ એક્ટિવિટી અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સ્મોલ અમાઉન્ટ માં એક્ટિવિટી કરવા માટે કહેવું.
• જો પેશન્ટને નોઝિયા અને વોમિટિંગ થતી હોય તો એનટીએમેટીક( anti emetic) મેડિસિન provide કરવી.

6)explain the Nursing management of the patient with the hepatitis A. (હિપેટાઇટિસ એ વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.)

• પેશન્ટના ફ્રિકવન્સલી વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટનું ડેઇલી વેઇટ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટનું ફ્રિકવન્ટલી સ્ટૂલ નું અસેસમેન્ટ કરવું.
• પેશન્ટને ફ્રીકવન્ટલી ઓરલ ફ્લુઇડ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને ઇન્ટરા વિનસ ફ્યુડ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટનું ઇન્ટેક-આઉટપુટ ચાર્ટ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટનું ન્યુટ્રીશનલ સ્ટેટસ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટની સીટીંગ( sitting) પોઝીશન માં eating કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની સ્મોલ, ફ્રી કવેન્ટલી dietary supplements પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટનું ઓરલ હાઇજિન મેઇન્ટેન રાખવું.
• પેશન્ટને માઉથ કેર પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટની સ્મોલ તથા ફ્રિકવન્ટ અમાઉન્ટ માં ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને eating કરતી સમયે calm તથા quiet એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઈડ કરવું.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટનું ડેઇલી ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મોનિટર કરવો.
• પેશન્ટને પ્રોપરલી ઓક્સિજન પ્રોવાઇડ કરવું.

1)explain/define hepatitis B . (હિપેટાઇટિસ બી ને વર્ણવો:=

• => હિપેટાઇટિસ બી ને સીરમ હિપેટાઇટિસ ( serum hepatitis) પણ કહેવામાં આવે છે.
• => હિપેટાઇટિસ બી એ મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ બી વાઇરસ એ મુખ્યત્વે ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ ના બ્લડ( blood), સલાયવા( saliva) સિમેન( semen) અને vaginal secretion મા હોય છે .
• => હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ એ લીવરમાં ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફ્લામેશન ક્રીએટ કરે છે જે સીવીયર ફોર્મ ( life threatening condition) નું ઇન્ફેક્શન કહેવામાં આવે છે.
• => હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ એ લાઇફ લોંગ ઇન્ફેક્શન છે તેના કારણે
• •••>લીવર સીરોસીસ ( scaring),
  •••>લીવર ફેઇલ્યોર ( liver failure),
  •••>લીવર કેન્સર ( liver cancer) ••••>ડેથ ( death)પણ થઈ શકે છે.
• => હિપેટાઇટિસ બી •••>એક્યુટ( Acute := rapidly developing) અને •••>ક્રોનિક ( cronic:=long lasting) બંને ફોર્મમાં જોવા મળે છે.
• => હિપેટાઇટિસ બી નો ઈન્કયુબેશન પીરીયડ એ એક થી છ મહિના ( 1 to 6 months) સુધીનો હોય છે.
• => હિપેટાઇટિસ બી એ મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે જે મુખ્યત્વે બ્લડ, સિમેન, તથા બીજા બોડી ફ્લૂઈડમાં પ્રેઝન્ટ હોય છે.

2)explain the Etiology/cause of hepatitis B. (હિપેટાઇટિસ બી ના કારણે જણાવો)

• હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ ના કારણે.
• ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિના બ્લડ, saliva, semen, vaginal secretion વગેરે દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• અનપ્રોટેડડેડ Sexually contect

• infected niddle ના saring દ્વારા .

• મધર ટુ ચાઈલ્ડ ટ્રાન્સમિશન.
• ઇન્ટ્રા વિનસ ડ્રગ યુઝર્સ.
• હેલ્થ કેર વર્કર્સ. એવા વ્યક્તિ કે જે વારંવાર બ્લડ ટ્રાન્સપ્યુસન કરાવતા હોય.
• ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિના સેક્સ્યુઅલ કોન્ટેક માં આવવાથી.
• મલ્ટીપલ પાર્ટનર્સ ના સેક્સ્યુઅલ કોન્ટેક માં આવવાના કારણે.
• ઇન્દ્રા વિનસ ડ્રગ abuse ના કારણે.
• બ્લડ ના વારંવાર એક્સપોઝરમાં આવવાના કારણે.
• ટુથ બ્રશ તથા razer નું શેરિંગ કરવાના કારણે.
• ડાયાલીસીસ કરાવતા પેશન્ટને.
• ટેટુ ( tattooing )કરાવતા વ્યક્તિને.
• કોઈપણ મેડિકલ પ્રોસિજર વારંવાર કરવાના કારણે.

3)explain the sign and symptoms/clinical manifestation of the hepatitis B virous. (હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ ના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો.)

• હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ એ વાઇરસ ના કોન્ટેક્ટ આવ્યા બાદ
• 12 વિક ( 12 week /range 9-21 week) એ જોવા મળે છે.
• જોન્ડીસ ( jaundice:= yellowish of the skin and the sclera)
• તાવ આવવો.
• ભૂખ ન લાગવી.
• respiratory symptoms જોવા મળવા.
• એબડોમીનલ ડીસકમ્ફર્ટ થવું.
• રેસીસ( rashes).
• એબડોમીનલ પેઈન થવું.
• nausea.
• vomiting.
• જનરલાઈઝ પેઈન થવું.
• નબળાઈ આવવી.
• ડાર્ક યલ્લો યુરીન થવું.
• લીવર એ ટેન્ડર, enlarge થવું.
• clay coloured stools.
• લેથારજી.
• spleen Is also enlarge and palpable in a few patient.

4)explain the diagnostic evaluation of hepatitis B virous. (હિપેટાઇટિસ બી ના ડાયગ્નોસ્ટીક ઈવાલ્યુએશન લખો.)

• history tacking and physical examination.
• assess the albumin level.
• assess the liver function test.
• assess the prothrombin time.
• assess about the present of antibody HBsAG( anti -HBs).
• antibody to hepatitis B core antigen( Anti – HBc).
• hepatitis B surface antigen( HBsAG).
• hepatitis E surface

• Antigen ( HBeAG).

5)explain the management of hepatitis B virous. (હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ નું મેનેજમેન્ટ લખો.)

medical management

• જો પેશન્ટને એક્યુટ હિપેટાઇટિસ હોય તો તેની લાઈફ સ્ટાઈલ મોડીફીકેશન કરવી.
• પેશન્ટને પ્રોપરલી bed rest લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ ફ્લુઇડ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રીશનલ ડાયટ લેવા માટે એડવાઈઝ આપવી.
• જો પેશન્ટને ક્રોનિક હિપેટાઇટિસની કન્ડિશન હોય તો તેને આલ્કોહોલ અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ઓવર ધ કાઉન્ટર ( over the medicine )મેડિસિન અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• જે પેશન્ટને ક્રોનિક હિપેટાઇટિસ બી ની કન્ડિશન હોય તેને ઇન્ટરફેરોન આલ્ફા( interferon – alpha) મેડીકેશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• ઇન્ટરફેરોન- આલ્ફા એ બોડીની ઇમ્યુન સિસ્ટમની
  એક્ટિવિટી ને ઇન્ક્રીઝ કરી અને હિપેટાઇટિસ- બી
  ના વાયરસને રીપ્રોડક્શન થવામાં impairment કરે છે.
• ઇન્ટરફેરોન – આલ્ફા ટેબલેટ એ ડેઇલી લેવામાં આવે છે અથવા તો અઠવાડિયામાં ત્રણ વખત છ મહિના સુધી લેવામાં આવે છે.
• provide lamivudine and adenovir medicine to the patient.
• પેશન્ટને એડીક્યુએડ બેડરેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટનું ન્યુટ્રિશનલ સ્ટેટસ રાખવું.
• પેશન્ટને એડીકયુએટ fluid પ્રોવાઇડ કરવું.
• જો પેશન્ટને સિવ્યર કન્ડિશન હોય તો લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કરવું.

explain the nursing management of the patient with the hepatitis B virous. (હિપેટાઇટિસ બી વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.)

• પેશન્ટની સ્કીન ઇન્ટીગ્રિટી મેન્ટેન રાખવી.
• પેશન્ટને ગુડ સ્કિન કેર પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને ઇરીટેટીન્ગ શોપ યુઝ ન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ઈમોલિયન્ટ નું એપ્લિકેશન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને finger nails રાખવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની કોઈપણ બ્લીડિંગ થાય છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• જો પેશન્ટને ઇચિંગ થતી હોય તો તેને રિડ્યુસ કરવા માટે મેડીકેશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટના પ્રેસર અલ્સરને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે તેની પોઝિશન ફ્રીક્વન્ટલી ચેન્જ કરતું રહેવું.
• પેશન્ટને કોઈપણ ન્યુરોલોજીકલ સાઇન અને સીમટોમ્સ છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• પેશન્ટની કામ તથા ક્વાઇટ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• જો પેશન્ટને કોઈપણ પ્રકારનું બ્લીડિંગ થતું હોય તો તેને તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટનો પ્રોથોમ્બિન ટાઈમ તથા બ્લીડિંગ ટાઈમ મોનિટર કરવો તથા વિટામીન કે( vitamin K) એડમિનિસ્ટ્રેશન કરવું.
• પેશન્ટની કોઈપણ trauma થાય તેવી પ્રોસિજર ન કરવી.
• પેશન્ટને કોઈપણ નીડલ સ્ટીક injury ન થાય તે માટે પ્રોપરલી ધ્યાન રાખવું.

6)explain the prevention of occurrence of hepatitis B. (હિપેટાઇટિસ બી નું પ્રિવેન્શન લખો.)

• હિપેટાઇટિસ B ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે પ્રોપરલી hepatitis B ની વેક્સિન લેવી.
• જે ડોનેટ કરેલું બ્લડ હોય તેનો પ્રોપરલી સ્ક્રીનીંગ કરવું.
• ડિસ્પોઝેબલ સીરીઝ- નીડલ નો યુઝ કરવો.
• પેશન્ટને ગુડ પર્સનલ હાયજીન મેન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• જે વર્કિંગ એરિયા હોય તેને ડેઇલી ડીસ ઇફેક્ટેડ કરવું.
• જ્યારે કોઈપણ બોડી ફ્લુઇડ સાથે વર્કિંગ કરવાનું હોય ત્યારે ગ્લોવઝ વીયર કરવા.
• વ્યક્તિને કે જે હેલ્થ કેર પર્સનલ હોય અને જે હાઈસ્ક વ્યક્તિ હોય તેને હિપેટાઇટિસ બી ની વેક્સિન લેવા માટે કહેવું.
• => હિપેટાઇટિસ બી ના ટોટલ ત્રણ ડોઝ લેવામાં આવે છે.
• => પહેલો ડોઝ લીધા બાદ એક મહિનો થયા પછી સેકન્ડ ડોઝ ( 2nd dose )અને ત્યારબાદ પેલા ડોઝ ના સિક્સ મંથ બાદ hepatitis B નો 3rd dose લેવામાં આવે છે.
• જો કોઈ પણ નીડલ સ્ટિક ઇન્જૂરી ના કારણે હિપેટાઇટિસ બી વાયરસ ના કોન્ટેક્ટમાં આવ્યા હોય તો તાત્કાલિક વેક્સિનેશન કરાવવું.
• એવા વ્યક્તિ કે જેને એક્યુટ તથા ક્રોનીક હિપેટાઇટિસ હોય તેવા વ્યક્તિના સેક્સ્યુઅલ કોન્ટેકમાં ન આવવું.
• સેક્સ્યુઅલ એક્ટિવિટી દરમિયાન કોન્ટ્રાસેપ્ટીવ તરીકે બેરિયર મેથડ નો યુઝ કરવો.
• પર્સનલ આઈટમ જેમકે ટુથબ્રશ તથા રેઝર( razer) ની શેરીંગ ન કરવી.
• કોઈપણ નીડલ કે જે ડીશઇન્ફેકટન્ટ ન કરેલી હોય તેનો યુઝ ન કરવો તથા ડિસ્પોઝેબલ સીરીઝ અને નીડલનો યુઝ કરવો.
• જે ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ હોય તેના બોડી fluid ના કોન્ટેક માં ન આવવું.

1)explain the hepatitis c virous. (હિપેટાઇટિસ સી વાયરસ ને વર્ણવો.)

• => હિપેટાઇટિસ સી( hepatitis c ) મા લીવરનું ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફ્લામેશન થાય છે અને તે મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ સી વાયરસ ( hepatitis c virous) દ્વારા થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ સી એ વાઇરલ ઇન્ફેક્શન છે કે જે હિપેટાઇટિસ સી વાયરસ કે જે આરએનએ( RNA ) વાયરસ છે કે જે Flaviviridae ગ્રુપની વાઇરસ ની family માંથી આવે છે તેના દ્વારા હિપેટાઇટિસ c ની કન્ડિશન થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ સી નું ફર્સ્ટ આઇડેન્ટિફિકેશન 1989 માં કરવામાં આવ્યું હતું.
• => હિપેટાઇટિસ સી એ મુખ્યત્વે કોઈપણ ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિના બ્લડ સાથે ડાયરેક્ટ્લી કોન્ટેક્ટમાં આવવાના કારણે સ્પ્રેડ થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ સી( C ) એ હિપેટાઇટિસ એ ( A)તથા બી( B ) કરતા different હોય છે.
• => હિપેટાઇટિસ સી નો ઈન્કયુબેશન પિરિયડ 15 -160 દિવસનો હોય છે.

2)explain the Etiology/cause of hepatitis c virous.(હિપેટાઇટિસ સી થવા માટેના કારણો જણાવો)

• હિપેટાઇટિસ સી વાયરસ ના કારણે,
• લાંબા સમયથી ડાયાલિસિસ કરવાના કારણે,
• રેગ્યુલરલી બ્લડ સાથે વર્ક કરવાના કારણે.
• જે વ્યક્તિ ને હિપેટાઇટિસ સી નું ઇન્ફેક્શન હોય તેવા વ્યક્તિ સાથે અનપ્રોટેકટેડ સેક્યુઅલ એક્ટિવિટી કરવાના કારણે.
• જે વ્યક્તિને હિપેટાઇટિસ સી નું ઇન્ફેક્શન હોય તે વ્યક્તિ ના કોઈપણ બોડી ફ્લુઇડ ના કોન્ટેક માં આવવાના કારણે.
• કોઈપણ નીડલ સ્ટીક ઇન્જરી થવાના કારણે.
• બ્લડ ટ્રાન્સફયુઝન કરવાના કારણે.
• કોઈપણ ઇન્ફેક્ટેડ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ દ્વારા ટેટુ કરાવવાના કારણે.
• કોઈપણ એક્સિડેન્ટલ નીડલ સ્ટીક ઇન્જરી થવાના કારણે.
• કોઈપણ ઓર્ગન ટ્રાન્સફ્યુઝન કારણે.
• પર્સનલ આઈટમ્સ જેમકે ટુથબ્રશ તથા રેઝરનું શેરિંગ કરવાના કારણે.
• જે મધર ને હિપેટાઇટિસ સી નું ઇન્ફેક્શન હોય તેવી મધર દ્વારા તેના બાળકને બર્થ આપવાના કારણે.
• જે વ્યક્તિ સેક્સ્યુઅલ એક્ટિવ હોય તેવા વ્યક્તિઓમાં.
• જે વ્યક્તિને મલ્ટીપલ પાર્ટનર્સ હોય તેવા વ્યક્તિઓમાં.
• હેલ્થ કેર પર્સનલ ને.

3)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of hepatitis c virous. (હિપેટાઇટિસ સી વાળા વ્યક્તિના લક્ષણો તથા ચિહ્નો જણાવો)

• લીવર ફેઇલ્યોર,
• શીરોસિસ ઓફ લીવર,
• એબડોમીનલ પેઈન થવું( Right upper abdomen),
• એબડોમિનોલ swelling થવું ( Due to fluid collection in to the abdomen its called Acities. ),
• જોન્ડીસ ( jaundice := yellowish discolouration of the skin , mucous membrane and sclera of the eyes. ),
• ડાર્ક યુરિન ( dark urin ) તથા pale અને clay કલર નું સ્ટૂલ પાસ થવું.
• ઇસોફેગસ ( oesophagus) તથા સ્ટમક ( stomach)માંથી બિલ્ડીંગ આવવું.
• ડાર્ક યુરીન થવું.
• થાક લાગવો.
• ખંજવાળ આવવી.
• મસલ્સ તથા જોઈન્ટ પેઈન થવું.
• તાવ આવવો.
• ભૂખ ન લાગવી.
• nausea .
• vomiting .
• લીવર કેન્સર થવું.

4)explain the diagnostic evaluation of the patient with hepatitis c virous. હિપેટાઇટિસ સી વાળા પેશન્ટનું ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• assess the liver function test.
• assess EIA( enzyme immunoassay) to detect the hepatitis c antibody.
• hepatitis c genotype.
• assess albumin level .
• assess liver function test.
• assess the prothrombin time.
• liver Biopsy.

5)explain the management of the hepatitis c virous. હિપેટાઇટિસ સી વાળા પેશન્ટ નું મેનેજમેન્ટ જણાવો.

• હિપેટાઇટિસ સી વાયરસને ટ્રીટ કરવા માટે પેશન્ટને એન્ટિવાયરલ મેડિસિન provide કરવી
• Ex:= pegylated interferon alfa and ribavirin.
• પેશન્ટને ગુડ હેન્ડ વોશિંગ ટેકનીક મેઇન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સ્ટ્રીક એસેપ્ટિક ટેકનીક ફોલો કરવા માટે કહેવું.
• જે વ્યક્તિને ઇન્ફેક્શન હોય તેવા વ્યક્તિની visit કરવા સમયે strict aseptic ટેકનિક ફોલો કરવી.
• પેશન્ટને એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવો કે જે ઇચિંગ( itching) થતી હોય તે જગ્યા ઉપર સ્ક્રેચિંગ( screeching) કરવું નહીં.
• જો પેશન્ટ ને abdominal Discomfort, ખૂબ થાક લાગતો, હોય સ્કીન મા rashes હોય તથા તાવ અને vomiting હોય તો તાત્કાલિક ડોક્ટરને જાણ કરવી.
• પેશન્ટની એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું કે ટેટુ કરવાથી તથા સ્કીન પિયર્સિંગ ( pearsing)કરવાના કારણે પણ હિપેટાઇટિસ બી નું ટ્રાન્સમિશન થઈ શકે છે.
• પેશન્ટને એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું કે હિપેટાઇટિસ સી નું ઇન્ફેક્શન થયા પછી બ્લડનું ડોનેશન કરવું નહીં.
• પેશન્ટને એક્ટિવિટી વચ્ચે વચ્ચે રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને રેગ્યુલર ચેકઅપ માટે આવવા કહેવું.
• જે વ્યક્તિએ હિપેટાઇટિસ સી થી ઇન્ફેક્ટેડ હોય તેવા વ્યક્તિ સાથે Sexually activity avoid કરવી.
• પેશન્ટને સેક્સ્યુઅલ એક્ટિવિટી સમયે બેરિયર મેથડ કોન્ટ્રાસેપ્ટીવ નો યુઝ કરવા માટે કહેવું.

1) explain/define the hepatitis D. (હિપેટાઇટિસ ડી ને વર્ણવો.)

• => હિપેટાઇટિસ D ને ડેલ્ટા વાયરસ ( delta virous) પણ કહેવામાં આવે છે.
• => હિપેટાઇટિસ ડી માં લીવરનું ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફ્લામેશન થાય છે તે મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ D virous ના કારણે જોવા મળે છે.
• => હિપેટાઇટિસ ડી એ વાયરલ ઇન્ફેક્શન છે કે જે હીપેરાઇટિસ ડી વાયરસ ( hepatitis D virous) ના કારણે થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ ડી ને સેટેલાઈટ ઇન્ફેક્શન ( satellite infection) પણ કહેવામાં આવે છે કારણ કે હીપેટાઇટિસ બી હોય તેવા વ્યક્તિઓમાં જ હિપેટાઇટિસ ડી એ મુખ્યત્વે જોવા મળે છે.
• => હિપેટાઇટિસ ડી એ હિપેટાઇટિસ બી ની સીવ્યારિટી ને વધારે( hepatitis D can exacerbate the severity of hepatitis B ) છે અને વધારે પ્રમાણમાં લીવર ને ડેમેજ કરે છે.
• તે મુખ્યત્વે કોઈપણ ઇન્ફેક્ટેડ બ્લડના કોન્ટેકમાં આવવાના કારણે ટ્રાન્સમિટ થાય છે.

2)explain the Etiology/cause of hepatitis D virous . હિપેટાઇટિસ ડી વાયરસ ના કારણ જણાવો.

• ઇન્ફેક્ટેડ બ્લડ તથા બોડી ફ્લુઇડ ના કોન્ટેક માં આવવાના કારણે.
• જે વ્યક્તિઓને હિપેટાઇટિસ બી હોય તેવા વ્યક્તિઓમાં.
• જે ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ હોય તેવા વ્યક્તિઓની નીડલ, સિરીઝ ,તથા પર્સનલ યુટેન્સેલસ( personal utensils := like tooth brush,razer) ની શેરિંગ કરવાના કારણે.
• ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ સાથે Sexually activity ના કારણે.
• અન પ્રોટેક્ટેડ sexual એક્ટિવિટી કરવાના કારણે.
• intra વિનસ ડ્રગ યુઝર્સ.
• ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિના બ્લડના ડાયરેક્ટલી કોન્ટેક માં આવવાના કારણે.
• ઇન્ફેક્ટ મધર દ્વારા બેબી નું બર્થ થવાના કારણે.
• પાસ્ટમાં હિપેટાઇટિસ બી નું ઇન્ફેક્શન હોવાના લીધે.
• બ્લડ ટ્રાન્સફયુઝન રિસીવ કરવાના કારણે.

3) explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of the hepatitis D . હિપેટાઇટિસ ડી ના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો.

1)Flu like symptoms:=

• થાક લાગવો,
• નબળાઈ આવવી,
• મસલ્સમાં દુખાવો થવો,
• તાવ આવવો, 2)jaundice ( જોન્ડીસ)
• બોડીમાં billirubin એક્યુમ્યુલેટ થવાના કારણે skin, mucous membrane તથા sclera નુ yellowish discolouration જોવા મળે છે. 3)Abdominal pain ( એબડોમીનલ પેઇન)
• લીવરનું ઇન્ફ્લામેશન થવાના કારણે abdomen ના અપર રાઈટ quderent મા pain તથા discomfort થાય છે. 4)dark urin ( ડાર્ક યૂરિન)
• બોડીમાં billirubin એ બિલ્ડઅપ થવાના કારણે યુરિન એ ડાર્ક કલરનું જોવા મળે છે. 5)pale or clay colour stool ( પેલ અથવા ક્લે કલરનું સ્ટૂલ)
• બીલીરૂબીન એ બોડી માંથી એક એક્સક્રીટ ન થવાના કારણે સ્ટૂલ એ પેલ તથા ક્લે કલરનું જોવા મળે છે. 6)nausea and vomiting
• ઘણી વખત હિપેટાઇટિસ ડી વાળા વ્યક્તિઓને નોઝિયા તથા વોમીટીંગ ની કન્ડિશન જોવા મળે છે. 7)loss of appetite ( લોસ ઓફ એપેટાઈટ)
• હીપેટાઇટિસ ડી ના કારણે વ્યક્તિને ભૂખ લાગતી નથી. 8)joint pain
  ( જોઈન્ટ પેઈન થવું)
• વ્યક્તિને ડીસીઝ હોવાના કારણે જોઈન્ટ પેઈન જોવા મળે છે.

9) કન્ફ્યુઝન.

10) ખંજવાળ આવવી.

11) તાવ આવવી.

5)explain the diagnostic evaluation of the hepatitis D virous. (હિપેટાઇટિસ ડી વાળા પેશન્ટનું ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.)

• history tacking and physical examination.
• liver biopsy.
• blood test.
• liver function test.
• liver enzyme.
• Abdominal ultrasound.
• anti delta agent antibody test.

6)explain the management of the patient with the hepatitis D . હિપેટાઇટિસ ડી વાળા પેશન્ટનું મેનેજમેન્ટ લખો

medical management

• પેશન્ટને એન્ટિવાયરલ મેડીટેશન પ્રોવાઇડ કરવી.

Ex:=tenoflovir, Entecavir.

• પેશન્ટને ઇન્ટેરફેરોન -આલ્ફા ( interferon -alpha) મેડીકેશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટનું રેગ્યુલરલી લીવર ફંકશન ટેસ્ટ મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટને એડીક્યુએટ ન્યુટ્રીશનલ ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• જો પેશન્ટ ને નોઝિયા અને vomiting ની કન્ડિશન હોય તો એનટીએમેટીક મેડિસિન કરવી.
• જો પેશન્ટની કન્ડિશન ખૂબ સિવિયર થઈ હોય તો લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કરાવવું.
• પેશન્ટને વેક્સિન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને કહેવું કે આલ્કોહોલ કે જે લીવર ફંકશનને impaired કરે છે તેથી તેને અવોઇડ કરવું.
• એવી ડ્રગ્સ કે જે લીવર ફંકશનને ulter કરે અથવા તો લીવર સેલ્સને ડેમેજ કરે તેવી ડ્રગ avoid કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને હાય કાર્બોહાઈડ્રેટ યુક્ત ફૂડ લેવા માટે કહેવું જેમકે બ્રેડ, જામ, whits, બિસ્કીટ, રાઈસ ,વેજી…

1) explain/ define hepatitis E . હિપેટાઇટિસ ઇ ( E )ને વર્ણવો

• => હિપેટાઇટિસ ઈ એ વાયરલ ઇન્ફેક્શન છે કે જે હિપેટાઇટિસ ઈ વાયરસ ( hepatitis E virous) દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ ઈ માં લીવરનું ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફ્લામેશન થાય છે અને તે મુખ્યત્વે હિપેટાઇટિસ ઇ વાયરસ( hepatitis E virous) દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ ઈ એ મુખ્યત્વે 1990 માં ડિસ્કવર્ડ કરવામાં આવ્યું હતું.
• => હિપેટાઇટિસ ઈ એ મુખ્યત્વે ફિક્કો ઓરલ રૂટ ( feco oral route) દ્વારા એટલે કે કંટામિનેટેડ/ ઇન્ફેક્ટેડ થયેલા ફૂડ અને વોટર ( contaminated/infected food or water) દ્વારા ટ્રાન્સમિટ થાય છે.
• => હિપેટાઇટિસ ઈ નો ઇન્કયુબેશન પિરિયડ બે થી નવ વીક ( 2 to 9 week ) સુધીનો હોય છે.
• => હિપેટાઇટિસ ઈ એ સેલ્ફ લિમિટેડ હોય છે પરંતુ તે પ્રેગનેટ વુમનમાં તે સીવીયર અફેક્ટ કરે છે. પ્રેગનેટ વુમનમાં તે Abortion તથા intrauterine death પણ કરી શકે છે.

2)explain Etiology/cause of hepatitis E . (હિપેટાઇટિસ ઇ ના કારણ જણાવો.)

હિપેટાઇટિસ ઇ વાયરસ દ્વારા. genotypes:=1,2,3,4

• Genotype := 1,2 are associated with the human infection.
• Genotype:=3,4 are associated with the animal infection.

• કંટામીનેટેડ ફૂડ તથા વોટર ઇન્ટેક કરવાના કારણે.
• પુઅર સેનિટેશન ના કારણે.
• પુઅર હાઇજિનિક કન્ડિશનના કારણે.
• લો સોશિયો ઇકોનોમિક કન્ડિશનના કારણે.
• પ્રેગનેન્સી ના થર્ડ ટ્રાઈમેસ્ટર દરમ્યાન.
• ઇન્ટરનેશનલ ટ્રાવેલર્સમાં.
• એવા વ્યક્તિ કે જે હીપેટાઇટિસ ઈ એ આઉટ બ્રેક હોય તેવા વિસ્તારમાં રહેવાશ કરતા હોય.
• જે વ્યક્તિએ ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ સાથે સેક્સ્યુઅલ એક્ટિવિટી કરતા હોય.
• અનપ્રોટેક્ટેડ સેક્સ્યુઅલ એક્ટિવિટી ના કારણે.

3) explain clinical manifestation/sign and symptoms of the hepatitis E. હિપેટાઇટિસ ઇ વાળા પેશન્ટના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો.

• નબળાઈ આવવી,
• થાક લાગવો,
• તાવ આવવો,
• મસલ્સમાં દુખાવો થવો,
• nausea,
• vomiting,
• ભૂખ ન લાગવી( anorexia),
• એબડોમીનલ પેઈન,
• એબડોમન ના રાઈટ upper quderent part માં પેઇન થવું.
• jaundice ( જોન્ડીસ := જોન્ડીસ માં સ્કીન, mucous membrane તથા સ્ક્લેરામાં યેલોવિશ ડિસ્કલરેશન થવું).
• બીલીરૂબીનના કારણે ડાર્ક કલરનું યુરિન પાસ થવું.
• પેલ તથા કલે કલરનું સ્ટૂલ પાસ થવું.
• લીવરનું એનલાજૅર્મેન્ટ થવું( hepatomegaly).
• સ્કિનમાં bullirubin નુ એક્યુમિનેશન થવાના કારણે ખંજવાળ( itching) આવવી,
• નબળાઈ આવવી,
• malaise,
• joint pain,
• મસલ્સમાં દુખાવો થવો,
• વજન ઓછો થવો.

4)explain the diagnostic evaluation of the hepatitis E.હિપેટાઇટિસ E નું ડાયગ્નોસ્ટિક ઈવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• assess the blood test of the patient.
• Anti – HEv igG antibody test.
• Anti -HEV igM
• Antibody test.
• assess the liver function test.
• assess the serological test.
• assess the stool examination.
• assess the imaging study.
• assess the hepatitis A,
• hepatitis B, hepatitis c test.

5) explain the management of the patient with hepatitis E virous. હિપેટાઇટિસ E વાળા પેશન્ટનું મેનેજમેન્ટ લખો.

explain the medical management of the patient with the hepatitis E .

• હિપેટાઇટિસ E માટે કોઈ પણ specific ટ્રીટમેન્ટ નથી પરંતુ તે પોતાની રીતે જ સબસાઈડ થઈ જાય છે.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રીસીયસ ડાયટ લેવા માટે રહેવું.
• પેશન્ટને નોઝિયા તથા વોમીટીંગ ની કન્ડિશન ટ્રીટ કરવા માટે એન્ટીએમેટિક મેડિસિન કરવી.
• પેશન્ટની હાય કાર્બોહાઈડ્રેટ યુક્ત ફૂડ પ્રોવાઈડ કરબું જેમ કે બ્રેડ, જામ, વીટ( wheat), બિસ્કીટ, રાઈસ, વેજીટેબલ્સ, તથા પોટેટો પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટની ગુડ હાઈજીનીક કન્ડિશન મેઇન્ટેન રાખવા માટે કહેવું.
• uncooked થયેલું ફૂડ ઇટિંગ ન કરવું.
• કંટામીનનેટેડ થયેલું વોટર ડ્રિંક ન કરવું.

Nursing management

• પેશન્ટની કમ્પ્લીટ હેલ્થ હિસ્ટ્રી તથા ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન કરવું.
• પેશન્ટને હિપેટાઇટિસ માટેના કોઈ પણ સાઇન અને સિમટોમ્સ છે કે નહીં તેના વિશે પૂછવું.
• પેશન્ટને એક્ટિવિટી કરતા કરતા વચ્ચે- વચ્ચે થોડા પ્રમાણમાં રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટની વર્કિંગ એબિલિટી એસેસ કરવી.
• પેશન્ટને કામ તથા ક્વાઇટ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને હાઈ કેલેરી યુક્ત ડાયટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટનું ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મોનિટર કરવો.
• પેશન્ટને એટ્રેક્ટિવ મેનરમાં ફૂડ સર્વ કરવું.
• પેશન્ટને રિલેક્સિંગ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને ઓરલ હાઈજીન મેન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને આલ્કોહોલ અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને પ્રોપરલી હેન્ડ વોશિંગ ટેકનીક અપનાવવા માટે કહેવી.
• પેશન્ટને પર્સનલ હાઈજીન મેન્ટેન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને અનપ્રોટેકટેડ સેક્યુઅલ એકટિવીટી avoid કરવા માટે કહેવું.
• જે ઇન્ફેક્ટેડ વ્યક્તિ હોય તેવા વ્યક્તિ સાથે Sexually એક્ટિવિટી અવોઇડ કરવી.
• સેક્સ્યુઅલ એક્ટિવિટીઝ દરમિયાન કોન્ટ્રાસેપ્ટિવ તરીકે બેરિયર મેથડ નો યુઝ કરવો.
• પેશન્ટને પ્રોપરલી સ્કીન કેર કરવા માટે એજ્યુકેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને warm water થી bathing કરવા માટે કહેવું ગરમ પાણી નું યુઝ ન કરવો તેના કારણે skin ડ્રાયનેસ વધારે થાય છે.
• પેશન્ટને આલ્કોહોલ વાળો soap યુઝ કરવા માટે અવોઇડ કરવા કહેવું.
• પેશન્ટને પ્રોપરલી ઈમોલિયન્ટ નું એપ્લિકેશન કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને તેના ફિંગર નેઇલ્સ શોર્ટ રાખવા માટે કહેવું.
• જો પેશન્ટ એ bed ridden હોય તો તેને પ્રોપરલી back કેર પ્રોવાઈડ કરવી.

1)explain/define liver cyst. (લિવર સિસ્ટને વ્યાખ્યાયિત કરો.)

• => લીવર સિસ્ટ ને હિપેટીક સિસ્ટ પણ કહેવામાં આવે છે.
• => લીવર સિસ્ટ તથા હિપેટીક સિસ્ટ એ રાઉન્ડ, થીન, તથા sac( કોથળી) લાઈક સ્ટ્રક્ચર હોય છે કે જે લીવર ના tissues મા irregular રીતે આવેલી હોય છે.
• => લીવર સિસ્ટ ની સાઈઝ એ ( બે મિલીમીટર) 2 mm થી લઈ 20 cm ( વિસ સેન્ટીમીટર) સુધીની જોવા મળે છે.
• => લીવર સિસ્ટ એ ફલુઇડ ફિલ્ડ ( fluid filled) શેક( કોથળી) હોય છે કે જે લીવરના tissues મા આવેલી હોય છે.
• => લીવર સીસ્ટની મોસ્ટ કોમન સાઈઝ એ બે સેન્ટીમીટર ( 2 cm) સુધીની હોય છે.
• => સિસ્ટ એ મુખ્યત્વે લીવરની ટીશ્યુસ દ્વારા સરાઉન્ડેડ થયેલી હોય છે એ સિસ્ટ empty
  ( ખાલી) હોય છે અથવા તો તેમાં semi – fluid substance પ્રેઝન્ટ હોય છે.

2) explain the Etiology/cause of the liver cyst. લીવર સિસ્ટ થવા માટેના કારણો જણાવો.

• લીવર સિસ્ટ એ જન્મ સમયે પણ હોય છે કોઈપણ ડેવલોપમેન્ટલ એબનોર્માલીટી ના કારણે.
• પોલીસીસ્ટિક લીવર ડીસીઝના કારણે.
• પેરાસાઈટીક ઇન્ફેક્શન થવાના કારણે.
• કોઈપણ ઇન્જરી અથવા ટ્રોમા થવાના કારણે.
• લીવર કેન્સર ના કારણે.
• કંજીનાઈટલ હિપેટીક ફેબ્રોસીસના કારણે ( congenital hepatic fibrosis)

• આ એક હેરિડીટરી ડિસઓર્ડર છે, કે જેમાં scar tissues સાથે-સાથે bile duct irregular શેપ બનેલી હોય છે અને તે તથા તેમા renal ફંકશન પણ ઇમ્પેઇરમેન્ટ જોવા મળે છે.

caroli’s disease (કારોલીસ ડીઝીઝ)

• કારોલીસ ડીઝીઝ એ મુખ્યત્વે વારંવાર bile duct નુ ઇન્ફલાર્મેશન થવાના કારણે તથા તેમાં સ્ટોન નું ફોર્મેશન થવાના કારણે તથા ઇન્ટ્રાહિપેટીક bile duct નું ડાયલેટેશન થવાના કારણે જોવા મળે છે.

choledochal cyst ( કોલેડોકલ સિસ્ટ)

• bile ડકટ ની જન્મજાત એબનોર્માલિટી હોવાના કારણે.
• કંજીનાઈટલ હિપેટીક ફાઇબ્રોસીસ ના કારણે.
• એકીનોકોકસ ( echinococcus) ઇન્ફેક્શનના કારણે.

3) explain the Clinical manifestation/ sign and symptoms of the hepatic cyst. હિપેટીક સિસ્ટના સાઈન તથા સીમટોમ જણાવો .

• એબડોમન ના અપર પાર્ટમાં સ્વેલિંગ તથા ડિસ્કમ્ફર્ટ થવું.
• એબડોમીનલ પેઇન થવું.
• નોઝિયા.
• ડાયજેસ્ટીવ પ્રોબ્લેમ થવી.
• શોલ્ડર પેઈન.
• લીવર એનલાર્જમેન્ટ થવું.
• બાયલ ડકટ નું ઇન્ફેક્શન તથા બ્લોકેજ થવું.
• જોન્ડીસ ( yellowish discolouration of the skin,mucous membrane and sclera ).
• એબડોમનમાં હેવીનેસ તથા ફુલનેસ લાગવું.
• એબડોમીમનમાં માસ જેવું સ્ટ્રક્ચર ફિલ થવું.

4) explain the diagnostic evaluation of the liver cyst. લીવર સિસ્ટ નું ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો

• history tacking and physical examination.
• abdominal ultrasound,
• ct scan,
• MRI,
• Biopsy of the affected part,
• blood test,
• liver function test,

5)explain the management of the liver cyst. લીવર સિસ્ટ નું મેનેજમેન્ટ લખો.

• લીવર સિસ્ટના ટ્રીટમેન્ટમાં cyst ને aspirate કરવામાં આવે છે તથા સિસ્ટને સર્જીકલી રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• સિસ્ટ એ પાછી ન થાય તે માટે જે અફેટેડ એરિયા હોય તેને પણ રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• પેશન્ટને એન્ટિબાયોટિક મેડીકેશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો તેને Analgesic મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

explain the nursing management of the patient with the liver cyst. લીવર સિસ્ટ વાળા પેશન્ટ નું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.

• પેશન્ટનું કંટીન્યુઅસલી મોનિટરિંગ કરતુ રહેવું.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટનું પેઇન લેવલ અસેસ કરવું.
• જો પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો તેને Analgesic મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને કોઈપણ કોમ્પ્લીકેશન જેમ કે જોન્ડીસ, નોઝિયા ,

• વોમીટીંગ જેવી કન્ડિશન છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.

• પેશન્ટનો ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મોનિટર કરવો.
• પેશન્ટનું હાઇડ્રેશન સ્ટેટસ maintain રાખવું.
• પેશન્ટને ડીસીઝ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને સાઇકોલોજીકલ સપોર્ટ પ્રોવાઈડ કરવો.
• પેશન્ટની anxiety દૂર કરવી.
• પેશન્ટને સિસ્ટ રીમુવ થયા બાદ કોઈપણ કોમ્પ્લિકેશન છે કે નહીં તેનું એસેસમેન્ટ કરવું.

explain / define liver cancer (લીવર કેન્સરને વર્ણવો.)

Introduction:=

• => લીવર કેન્સર એ લીવરમાં ઉત્પન્ન થાય છે અને તેને હિપાટોસેલ્યુલર કાર્સિનોમાં ( hepatocellular carcinoma) કહેવામાં આવે છે.
• =>આ કેન્સર એ લીવરના સેલમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
• => તેમાં સેલનું એબનોર્મલ( abnormal) અને અનકંટ્રોલેબલ ( uncontrollable) ગ્રોથ થઈ અને ટ્યુમરનું ફોર્મેશન કરે છે અને આ tumor malignant ( કેન્સરયસ) અથવા benign ( નોન કેન્સરિયસ)
  હોય શકે છે.
• =>આ કેન્સર ને હિપેટોમાં ( hepatoma) પણ કહેવામાં આવે છે.

2)explain Etiology / cause of the patient with the liver cancer. લીવર કેન્સરવાળા પેશન્ટના કારણો જણાવો:=

• certain type of liver disease:=cirrhosis,
• hepatitis B virous,
• hepatitis c virous,
• Diabetes,
• Obesity,
• Aflatoxin:=

• Birth control pills,
• Tobacco use,
• vinyl cloride,
• Anabolic steroids,
• Arsenic,

• Cytological drug,
• use of steroids.

3)explain the clinical/ manifestation sign and symptoms of the patient with the liver cancer.(લીવર કેન્સરવાળા પેશન્ટ ના લક્ષણો તથા ચિન્હો લખો):=

• abdomen રાઈટ સાઈડમાં પેન થાય છે અને આ પેઈન એ બેક સાઈડ( back side) અને શોલ્ડરમાં ( shoulder) ટ્રાન્સફર થાય છે.
• abdomen રાઈટ સાઈડ swollen થઈ જાય છે.
• abdomen માં લંપ થાય છે.
• લીવર enlarge જ થાય છે.
• વજન ઓછું થાય છે.
• malaise થાય છે .
• ભૂખ ન લાગે અને થોડુંક જમતા જ abdomen એકદમ ફૂલ લાગે છે.
• એકદમ fatigue લાગે છે.
• આંખ ,સ્કીન અને whole બોડી એ યેલો વિશ ( yellowish)થાય છે.
• nausea,
• vomiting,
• fever,
• fluied retention ( acities),
• liver damage,
• Metabolic disturbance,
• splinomegaly,
• Hepatic ancephalopathies,
• Jaundice( કમળો),
• esophageal varies( અન્નનળીની બેન એ મોટી ( enlarge) થાય છે).
• Abdominal distension.

4)explain the Diagnostic evaluationof the patient with the liver cancer . લીવર કેન્સરવાળા પેશન્ટનું ડાયગ્નોસ્ટિક ઈવાલ્યુએશન લખો:=

• History tacking and physical examination,
• Hepatological investigation( હિપેટોલોજીકલ ઇન્વેસ્ટિગેશન),

• ->( AFT := Alpha feto protien),
• ->blood test,
• ->liver function test,
• ->Albumin alkaline Phosphate,
• ->Prothrombin time,

• X Ray,
• ultrasonography,
• ct scanning,
• MRI,
• Laproscopy,
• Biopsy,
• hepatitis b test,
• hepatitis c test

5)explain medical management of the liver cancer. લીવર કેન્સર નું મેનેજમેન્ટ લખો:=

• chemotherapy,
• Radiation therapy,
• Ablationtherapy ( એબ્લાશન થેરાપી),
• Immunotherapy,
• Biotherapy,

6)explain surgerical management of the liver cancer. લીવર કેન્સર નું સર્જીકલ મેનેજમેન્ટ લખો:=

• Surgical resection ( સર્જીકલ રરિસેેકશન),
• liver transplantation ( લીવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન).

7) complication:=

• Malnutrition,
• Biliary obstruction,
• sepsis,
• liver abses,
• Metastasis.

8)explain the Nursing management of the patient with the liver cancer: =લીવર કેન્સરવાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો:=

Nursing assessment:=

• પેશન્ટ નું પેઈન લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટની કોપીંગ એબિલિટી એસેસ કરવી.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન ચેક કરવા.
• પેશન્ટની સ્કીન ટર્ગર ચેક કરવી અને એડીમાં જેવી કન્ડિશન છે કે નહીં તે જોવું.
• પેશન્ટની ડાયટરી કન્ડિશન કરવી.
• પેશન્ટનું એક્ટિવિટી લેવલ અને સ્લીપ પેટર્ન assess કરવું.
• પેશન્ટને કીમો થેરાપી, રેડિયોથેરાપી ,અને ઇમ્યુનો થેરાપીની કોઈ પણ સાઇડ ઇફેક્ટ છે કે નહીં તેના વિશે જોવું.

Nursing diagnosis

1)pain related to liver enlargement.

Nursing interventions:=

Controlling pain:=

• પેશન્ટને એનાલજેસીક દવાઓ પ્રોવાઈડ કરવી.
• પેશન્ટને માઈન્ડ ડાઈવરજનલ થેરાપી પ્રોવાઇડ કરવી
• પેશન્ટ ને કોઈપણ ડ્રગટોકસીસીટીના સાઈન છે કે નહીં તેના વિશે જોવું.
• પેશન્ટને ગાઈડેડ ઈમેજીનરી પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને થોડા થોડા પ્રમાણમાં એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવી.
• પેશન્ટને કમ્ફર્ટ મેજર્સ પ્રોવાઇડ કરવું.

2)Altered nutrition less than body requirement related to disease and side effects of chemotherapy.

Nusing interventions:=

Improving nutritional status:=

• પેશન્ટ ને કહેવું કે થોડા થોડા પ્રમાણમાં ફૂડ લેવું.
• પેશન્ટ ને કહેવું કે સપ્લીમેન્ટરી ડ્રગ્સ લેવી.
• પેશન્ટને ભાવતું હોય તેવું ભોજન જમવા માટે આપવું.
• પેશન્ટને લાઇક અને ડીસલાઈટ એની ખબર રાખવી .
• પેશન્ટને વધારે પડતી કેલરી યુક્ત ભોજન આપવુ.
• પેશન્ટ જમતો હોય ત્યારે તેની પાસે બેડ સ્મેલ વાળી વસ્તુઓ ન રાખવી.

3)fluid level exess related to oedema .

Nursing interventions:=

Relieving excess fluid volume:=

• પેશન્ટ ના વાઈટલ સાઇન ચેક કરવા.
• પેશન્ટ નું ઇન્ટેક આઉટપુટ ચેક કરવું.
• પેશન્ટને સોડિયમ યુક્ત ભોજન ન આપવું.
• પેશન્ટને પ્રિસ્ક્રાઈબ કરેલું હોય એ પ્રમાણે જ ફ્લુઇડ આપવું.
• પેશન્ટને ડાઈયુરેટિક મેડિસિન આપવી.
• પેશન્ટને પોટેશિયમ લેવલ મેન્ટેન કરવું.
• પેશન્ટને આલ્બ્યુમીન અને પ્રોટીન સપ્લીમેન્ટેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટ નું abdominal girth દરરોજ ચેક કરવું.
• પેશન્ટનો વજન ચેક કરવો. જો વજન વધતો હોય તો તે ફ્લુઇડ નું રિટેન્શન બતાવે છે.
• પેશન્ટ ના લેબોરેટરી ટેસ્ટ કરાવવા.
• પેશન્ટ અને તેના ફેમિલી મેમ્બરને સર્જરી માટે તૈયાર કરવું.
• પેશન્ટ અને ફેમિલી મેમ્બર્સ ના બધા જ ડાઉટસ ક્લિયર કરવા.
• પેશન્ટ અને તેના ફેમિલી મેમ્બરને સાયકોલોજીકલ સપોર્ટ પૂરો પાડવો.

4)Discomfort related to disease condition .

5)Altered sleeping pattern related to pain.

6)Activity intolerance related to weakness.

7)Risk for infection related to bone Merrow depression secondary to chemotherapy .

1)explain/ define liver Abscesses. લીવર એબસેસ ને વર્ણવો

• => લીવર એબસેસ એવી કન્ડિશન છે જેમા કોઈપણ પ્રકારના ઇન્ફેક્શનના કારણે લીવરની ટીશ્યુસમાં પસ( pus ) નું કલેક્શન થાય છે તેને લીવર એબસેસ કહેવામાં આવે છે.
• =>આ absess ના કારણે લીવરના હેલ્ધી ટીસ્યુમા પ્રેસર ઇન્ક્રીઝ થાય છે,
• => તેના કારણે લીવરના હેલ્ધી ટીશ્યુસ નું પણ કિલિંગ( killing) થાય છે ત્યારબાદ આ ઇન્ફેક્શન એ બ્લડ સ્ટ્રીમમાં એન્ટર થાય છે અને બ્લડ સ્ટ્રીમ માં ખૂબ એક્સ્ટ્રીમ લેવલનું ઇન્ફેક્શન ક્રિએટ કરે છે.
• => જ્યારે કોઈપણ ઇન્ફેક્શન એ ગેસ્ટેરોઇન્ટેસ્ટાઇનલ ટ્રેકમાં ( GI track ) થાય અથવા તો બીલીયરી ટ્રેકમાં ( billiary track ) મા થાય , ત્યારે આ ઇન્ફેક્શન એ
  ••>બીલીયરી સિસ્ટમ દ્વારા ( billiary system),
• ••>પોર્ટલ સિસ્ટમ દ્વારા ( portal system) ,
• ••>લિંમ્ફેટીક સિસ્ટમ દ્વારા ( lymphatic system) લીવર સુધી પહોંચે છે.
• => ત્યાર બાદ લીવરના નોર્મલ સેલ્સને ડીસ્ટ્રોય કરી અને નેક્રોસીસ ( necrosis) કરે છે.
• => ત્યારબાદ લીવરના આ નેક્રોટિક સેલ દ્વારા લીવર મા એબ્સેસ/ પસ ( Abssess/pus ) નું ફોર્મેશન થાય છે.

2)explain the type of the liver Abscesses. લીવર એબ્સેસ ના ટાઈપ જણાવો:=

• 1)pyogenic liver Abscesses ( પાયોજેનીક લીવર એબ્સેસ),
• 2)Amoebic liver Abscesses ( અમીબીક લીવર એબ્સેસ),
• 3)Fungal Abssess ( ફંગલ એબ્સેસ)

1)pyogenic liver Abscesses ( પાયોજેનીક લીવર એબ્સેસ),

=> પાયોજેનીક લીવર એબ્સેસ એ મુખ્યત્વે ઇન્ફેક્શનના કારણે જોવા મળે છે.

Like:=
=> bacterial infection ( બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન),

=> Parasitic infection ( પેરાસાઈટીક ઇન્ફેક્શન)

•••> પાયોજેનીક લીવર એબ્સેસ એ મોસ્ટ કોમન ટાઈપ નુ લીવર એબ્સેસ કહેવામાં આવે છે.

2)Amoebic liver Abscesses ( અમીબીક લીવર એબ્સેસ),

=> અમીબીક લીવર એબ્સેસ એ માઇક્રોસ્કોપિક ઓર્ગેનિઝમ કે અમીબા( Amebas) તથા એન્ટામીબા હિસ્ટોલાઇટિકા ( entamiba histolytica) દ્વારા થાય છે.

=> આમ આ માઇક્રોસ્કોપિક ઓર્ગેનિઝમ દ્વારા અમીબીક લીવર એબ્સેસ જોવા મળે છે.

3)Fungal Abssess ( ફંગલ એબ્સેસ)

=> ફંગલ એબ્સેસ એ મુખ્યત્વે ફંગલ માઈક્રોઓર્ગેનિઝમ દ્વારા જોવા મળે છે.

Ex:= most common fungus is candida albicans ( કેન્ડીડા આલબીકેન્સ).

3)explain the Etiology/ cause of the liver Abscesses. લીવર એબ્સેસ ના કારણ જણાવો:=

• ઇમ્યુન ડેફીસીયન્સી ના કારણે,
• Abdominal ઇન્ફેક્શન જેમ કે એપેન્ડીસાયટીસ
• ( Appendicitis),
  ડાયવર્ટિક્યુલાઈટીસ
  ( diverticulitis), તથા પર્ફોરેટેડ બોવેલ
  ( perforated bowel).
• ડાયાબિટીસ મલાઈટર્સ.
• બ્લડ ઇન્ફેક્શનના કારણે.
• ઇન્ફેક્ટેડ હિપેટીક સિસ્ટ ના કારણે.
• બાઈલ ડકટ ( bile duct)ના ઇન્ફેક્શનના કારણે( cholengitis).
• મેટાસ્ટેટીક લીવર ટ્યુમર તથા કેન્સરના કારણે.
• બાઈલ ડ્રેઇનિંગ ટ્યુબ ની એન્ડોસ્કોપી કરવાના કારણે.
• કોઈપણ લીવર ટ્રોમા થવાના કારણે.
• અમીબીક ડિસેન્ટ્રી( Decentry:= severe diarrhea present of blood and mucous in to the feces. ) થવાના કારણે.
• બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શનના કારણે.

4) explain the Clinical manifestation/ sign and symptoms of the liver Abscesses. લીવર એબ્સેસ ના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો

• એબડોમન ના રાઈટ અપર quderent માં પેઈન થવું.
• તાવ આવવું.
• ઠંડી લાગવી.
• nausea,
• vomiting.
• ખૂબ પરસેવો વડવો.
• વજન ઓછો થવો.
• રાઈટ સાઈડ ચેસ્ટ પેઈન થવું.
• જોન્ડીસ.
• નબળાઈ આવવી.
• એબડોમીનલ પેઈન થવું.
• એનિમિયા.
• ડાર્ક urine પાસ થવું.
• pale તથા clay કલર સ્ટુલ પાસ થવું.
• હિપેટોમેગાલિ ( hepatomegaly := enlargement of the liver) .
• જોઈન્ટ પેઈન થવું.
• સેપ્સીસ તથા શોક( shock).
• ભુખ ન લાગવી.
• ખૂબ થાક લાગવો.
• જનરલ ડીસકંફર્ટ થવું.
• ખંજવાળ આવવી.

5) explain the Diagnostic evaluation of the patient with the liver Abscesses. લીવર એબ્સેસ વાળા પેશન્ટ નુ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો

• history tacking and physical examination.
• blood culture.
• abdominal ct scan.
• ultrasound of the abdomen.
• aspiration of the liver Abscesses.
• billirubin blood test.
• liver biopsy.
• billirubin blood test.
• liver function test.
• blood culture for bacteria.
• complete blood count test.
• liver function test.
• white blood cell count.

6)explain the management of the patient with the liver Abscesses. લીવર એએબ્સેસ વાળા પેશન્ટનું મેનેજમેન્ટ લખો

• ટ્રીટમેન્ટ એ એબ્સેસ થવાના કારણ પર આધાર રાખે છે.
• પેશન્ટને chemotherapy પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન provide કરવી.

Ex:=

• Aminoglycoside,
• Amikacine,
• Gentamycine,
• Clindamycine,
• Piparacillin-

• tazobactam,

• Metronidazole.
• પેશન્ટને નીડલ દ્વારા એબ્સેસ નું aspiration કરવું.
• do percutaneous drainage and aspiration of the Abssess.

7)explain the nursing management of patients with the liver Abscesses. લીવર એએબ્સેસ વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ જણાવો

Nursing assessment

• પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન અસેસ કરવા.
• પેશન્ટનું થરલી( thourouly) ફિઝિકલ એક્ઝામિનેશન કરવું.
• પેશન્ટને લીવર એબ્સેસ માટેના કોઈપણ સાઇન તથા સિમ્ટોમ્સ છે કે નહીં તે assess કરવું.
• પેશન્ટની ઈટિંગ હેબિટ વિશે પૂછવું.
• પેશન્ટને જોન્ડીઝ જેવી કન્ડિશન છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.

Nursing diagnosis

1)hyperthermia related to disease condition and infection.

maintaining body temperature of the patient

• પેશન્ટનું બોડી ટેમ્પરેચર મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટ ના વાઈટલ સાઇન assess કરવા.
• પેશન્ટને રૂમમાં વેન્ટિલેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને કોલ્ડ કમ્પ્રેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને સ્પન્જ બાથ પ્રોવાઈડ કરવો.
• પેશન્ટની એન્ટિપાઇરેટિક મેડિસિન કરવી.
• પેશન્ટને ઇન્ટ્રા વિનસ fluid provide કરવું.

2)Acute pain related to pus formation in to the liver.

Relieving Abdominal pain.

• પેશન્ટનું પેઇન લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટને ડીપ બ્રિધિંગ એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને માઈન્ડ ડાઈવરજનલ થેરાપી પ્રોવાઈડ કરવી.
• પેશન્ટને જે પેઇન એરિયા હોય ત્યાં cold કમ્પ્રેશન અપ્લાય કરવું.
• પેશન્ટને ફ્રિકવન્ટ પરંતુ small amount મા ફૂડ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સોફ્ટ ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટ ને પેઇન રિલીવ કરવા માટે એનાલજેસીક મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• પેશન્ટને એન્ટાસિડ મેડિસિન Provide કરવી.

3)Impaired nutritional status less than body requirement related to abdominal pain.

• improve nutritional status of the patient.
• પેશન્ટનું ન્યુટ્રીશનલ સ્ટેટસ assess કરવું.
• પેશન્ટના જે લાઇક( like) અને ડીસલાઇક( dislike) ફૂડ હોય તેના વિશે પેશન્ટ પાસેથી માહિતી ગેઈન કરવી .
• પેશન્ટની ઓરલ hygiene મેઇન્ટેન રાખવી.
• પેશન્ટને small પરંતુ frequent amount માં ફૂડ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને હાઈ પ્રોટીન તથા હાય કાર્બોહાઈડ્રેટ યુક્ત ફૂડ પ્રોવાઈડ કરવું.
• patient ને attractive way મા ફૂડ પ્રોવાઇડ કરવું.
• food ના જે યુટેન્સિલ્સ હોય તેને પ્રોપરલી ક્લીન કરેલા રાખવા.

4)Activity intolerance related to fatigue, malaise and weakness.

promote Activity level of the patient.

• પેશન્ટ નું એક્ટિવિટી લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટની દર બે કલાકે પોઝિશન ચેન્જ કરતું રહેવું.
• પેશન્ટને થોડા થોડા પ્રમાણમાં ડેઈલી રૂટીન એક્ટિવિટી કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને એક્ટિવિટી વચ્ચે રેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને થોડા થોડા પ્રમાણમાં રેન્જ ઓફ મોશન એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું .
• પેશન્ટને presecribe કરેલી વિટામિન સપ્લીમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવી.

5)Impaired knowledge of the patient related to disease condition.

promote knowledge level of the cleint.

• પેશન્ટનું નોલેજ લેવલ અસેસ કરવું પેશન્ટની.
• patient નુ એન્ઝાઇટી લેવલ અસેસ કરવુ .
• પેશન્ટને તેની કન્ડિશન, તેના કારણ, તેની ટ્રીટમેન્ટ વિશે માહિતી પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને આલ્કોહોલ ને અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સર્જીકલ મેનેજમેન્ટ વિશે માહિતી provide કરવી.
• પેશન્ટની એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન વિશે માહિતી પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટના બધા જ ડાઉટસ ક્લિયર કરવા.
• પેશન્ટને તેની ટ્રીટમેન્ટ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી પ્રોવાઇડ કરવી.

1)define/explain liver failure. લીવર ફેઇલ્યોર ને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => લીવર ફેઇલ્યોર એ એવી કન્ડિશન છે કે જેમાં લીવર એ sevearly ડેમેજ થાય છે અને તેના કારણે લીવર એ પોતાનું વાઈટલ ફંકશન કરી શકતું નથી.
• => લીવર એ ઘણા બધા વાયટલ ફંકશન કરે છે જેમકે ડીટોક્સિફિકેશન ( detoxification) મેટાબોલિઝમ ( metabolisam)તથા પ્રોટીનનું ફોર્મેશન ( protien formation) કે જે બ્લડ ને ક્લોટિંગ થવા માટે જવાબદાર હોય છે, લીવર ફેઇલ્યોર થવાના કારણે આ બધા જ ફંક્શન એ ઇમ્પેઇરડ થઈ જાય છે.
• => લીવર ફેઇલ્યોર ની કન્ડિશન એ મુખ્યત્વે લીવરની કોઇપણ ડીઝિઝ કન્ડિશનના કારણે થાય છે.
• => લીવર ફેલ્યોર એ ખૂબ જ લાઈફ થ્રિએટનિંગ કન્ડિશન છે, એ બે પ્રકારે જોવા મળે છે
• => 1)એક્યુટ લીવર ફેલ્યોર (Acute liver failure) કે જે 48 કલાકની અંદર જ જોવા મળે છે ,
• તથા 2) ક્રોનિક લીવર ફેઇલ્યોર ( cronic liver failure) કે ઘણા બધા મંથ( month ) અને years સુધી ગ્રેજ્યુઅલી લીવર ફેઇલ્યોર થાય છે તેને ક્રોનિક liver failure કહેવામાં આવે છે .

2) explain the Classification of the liver failure. લીવર ફેઇલ્યોર ના ક્લાસિફિકેશન જણાવો.

• 1)fulminant hepatic failure ( FHF ફૂલમિનન્ટ હિપેટીક ફેઇલ્યોર)
• 2)late onset hepatic failure ( લેટ ઓનસેટ હીપેટીક ફેલ્યોર)
• 3)chronic decompensated hepatic failure. ક્રોનિક ડીકમ્પેનસેટ હિપેટીક ફેઇલ્યોર

1)fulminant hepatic failure ( FHF ફૂલમિનન્ટ હિપેટીક ફેઇલ્યોર)

• => આ પ્રકારનું હિપેટિક ફેઇલ્યોર એ કોઈ પણ ડીસીઝ કન્ડિશનની શરૂઆત થતાં ની સાથે આઠ વીક ( 8 week )ની અંદર જ hepatic failure જોવા મળે છે.

2)late onset hepatic failure ( લેટ ઓનસેટ હીપેટીક ફેલ્યોર)

• => આ પ્રકારનું હિપેટીક ફેઇલ્યોર એ કોઈપણ ડીઝીસ કન્ડિશન ની શરૂઆત થતા 8 થી 26 ની વીક( 8 to 26 week) અંદર હીપેટીક ફેઇલ્યોર જોવા મળે છે.

3)chronic decompensated hepatic failure. (ક્રોનિક ડીકમ્પેનસેટ હિપેટીક ફેઇલ્યોર)

• => આ પ્રકારનું હિપેટિક ફેલ્યોર એ સિક્સ મન્થ ( 6 months)ની અંદર જોવા મળે છે.

explain type of the hepatic failure.

• 1)Acute hepatic failure ( એક્યુટ હીપેટિક ફેઇલ્યોર).
• 2) cronic hepatic failure ( ક્રોનીક હીપેટીક ફેઇલ્યોર)

1)Acute hepatic failure ( એક્યુટ હીપેટિક ફેઇલ્યોર).

• => આ ટાઈપમાં લીવર ડિસફંક્શન એ વિધિન અ વીકમાં ( within a week) થાય છે.
• => આ પ્રકારનું હિપેટિક ફેલ્યોર એ ઘણા બધા કારણ જેમ કે કોઈ પણ ••>ઇન્ફેક્શનના કારણે ,
  ••>વાયરલ હિપેટાઇટિસના કારણે ,
  ••>કોઈપણ ડ્રગની ટોક્સિસીટી ના કારણે,
  તથા,
  ••>પ્રેગનેન્સી મા એક્યુટ ફેટી લીવર ના કારણે જોવા મળે છે.
• => આ પ્રકારના હિપેટિક ફેલ્યોર મા ઈમીડીયેટ મેડિકલ અટેન્શન ની જરૂર પડે છે કારણ કે તે રેપિડલી પ્રોગ્રેસ થાઈ છે અને તે લાઈફથ્રિએટનિંગ કન્ડિશન ક્રિએટ કરી શકે છે.

2) cronic hepatic failure ( ક્રોનીક હીપેટીક ફેઇલ્યોર)

• => આ પ્રકારનું લીવર ફેલ્યોર એ પ્રોગ્રેસિવલી, અને ગ્રેજ્યુઅલી જોવા મળે છે અને તે ઘણા મન્થ ( month )અને યસૅ ( years)સુધી પ્રોગ્રેસ થાય છે.
• => આ પ્રકારનું લીવર ફેઇલ્યોર એ
  ••>ક્રોનીક લીવર ડીસીઝના કારણે,
  ••> લીવર સીરોસીસના કારણે,
  ••>ક્રોનિક આલ્કોહોલ કન્ઝપશન કરવાના કારણે,
  ••> વાયરલ હિપેટાઇટિસ ના કારણે, ••>નોન આલ્કોહોલીક ફેટી લીવર ડીસીઝના કારણે
  ક્રોનિક લીવર ફેઇલ્યોર ની કન્ડિશન જોવા મળે છે.

3)explain the Etiology/cause of hepatic failure. હિપેટીક ફેઇલ્યોર થવા માટેના કારણ જણાવો#

• વાયરલ ઇન્ફેક્શનના કારણે,
• હિપેટાઇટિસ બી ,
• હિપેટાઇટ સી ના કારણે,
• લાંબા સમયથી આલ્કોહોલ નું કન્ઝપશન કરવાના કારણે,
• લીવર સીરોસીસ ના કારણે ,
• અમુક પ્રકારની ટોક્સિક ડ્રગ લેવાના કારણે .
• Ex:=ecetaminnophen ના કારણે ,
• હિપેટાઇટિસ એ,બી તથા સી ના કારણે,
• અમુક પ્રકારની મેડીકેશનના રિએક્શનના કારણે,
• કોઈપણ પોઈઝનિયસ તથા મશરૂમનું ઇન્જેશન કરવાના કારણે ,
• હીપેટોસેલ્યુલર કાર્સીનોમાં ના કારણે.
• મેટાસ્ટેટીક કાર્સીનોમા ના કારણે.
• ઓટોઇમ્યુન ડીસીઝ કન્ડિશનના કારણે.
• જીનેટીક ડિસઓર્ડર ના કારણે.
• કોઈપણ બીજી લીવર ડીસીઝ થવાના કારણે.

4)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of the hepatic failure. હિપેટીક ફફેઇલ્યોર ના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો.

• nausea,
• ભૂખ ન લાગવી,
• જોન્ડીસ( yellowish discolouration of the,skin,mucousmembrane,and sclera),
• થાક લાગવો,
• ડાયરિયા,
• અબડોમનના અપર રાઈટ પાર્ટમાં પેઇન થવું.
• Acities ( Accumulation of the fluid in to the abdominal cavity. ),
• કોન્સન્ટ્રેશન કરવામાં ડીફીકલ્ટી થવી.
• કન્ફ્યુઝન.
• ઊંઘ આવવી.
• ઇઝીલી બ્લડિંગ થવું.
• એબડોમીનલ પેઇન થવું.
• સ્વેલીંગ થવું.
• skin માં કોન્સ્ટન્ટલી ખંજવાળ આવવી.
• યુરીન નો કલર ડાર્ક થવો.
• pale-clay colour stool.
• પાલ્મર એરીધમાટોસ થવું.
• સ્ક્રેચ માર્ક્સ જોવા મળવા.
• ગાયનેકોમાસ્ટીઆ ( gynecomastea := enlargement of man’s Breas ttissues),
• એનિમિયા,
• કોમા,
• હિપેટોસેલ્યુલર કાર્સીનોમાં.

5)explain the diagnostic evaluation of the hepatic failure. હિપેટીક ફફેઈલ્યોર ના ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો#

• history tacking and physical examination,
• blood test,
• imaging test,
• liver tissue biopsy,
• Doppler ultrasound,
• ct scan,
• MRI,
• electroencephalography.
• Examination of the liver tissue.
• liver function test.
• complete blood count test.
• coogulation study.
• ultrasound.
• metabolic test.
• autoummune marker test.
• Assess Amonia level.

6)explain the management of the patient with the hepatic failure. હિપેટીક ફફેઇલ્યોર વાળા પેશન્ટ નું મેનેજમેન્ટ લખો#

1)medication to reverse poisoning:=

• લીવર ફેઇલ્યોર એ મુખ્યત્વે એસીટામિનોફેનના ઓવરડોઝ તથા મઝરૂમના કારણે થાય છે તો આની એડવસૅ ઇફેક્ટને રોકવા માટે એન્ટીડોટસ જેવા કે
• પેનિસિલિન – જી, એક્ટિવેટેડ ચારકોલ,અને N-Acetylcystain એજન્ટ પ્રોવાઇડ કરવુ કે જે પોઈઝનિયસ એજન્ટને ન્યુટ્રલાઈઝ કરે છે.

2)Relieving excess fluid in the brain:=

• => સરેબ્રલ ઈડીમાં એ મુખ્યત્વે લીવર ફેઇલ્યોર થવાના કારણે થાય છે તેથી આ પ્રેશરને રીડ્યુસ કરવા માટે osmotic diuretic મેનિટોલ પ્રોવાઈડ કરવો કે જે બ્રેઇનમાં ફ્લુડને બિલ્ડઅપ થતા પ્રિવેન્ટ કરે છે તેથી પેશન્ટને ઇન્ટ્રા વિનસલી મેનીટોલ( 0.5-1g/kg or 50-100g) પ્રોવાઇડ કરવો.

3)screening of the infection:=

• => પેશન્ટનું બ્લડ તથા યુરિન સેમ્પલ કલેક્ટ કરી કોઈપણ ઇન્ફેક્શન છે કે નહીં તે assess કરવું તથા ઇન્ફેક્શનની કંડીશન હોય તો પેશન્ટ ને એન્ટીબાયોટિક મેડિસિન provide કરવી.

4)prevention severe bleeding:=

• => જે વ્યક્તિ ને લીવર ફેઇલ્યોર ની કન્ડિશન ડેવલપ થય હોય તે વ્યક્તિમાં ગેસ્ટેરોઇન્ટેસ્ટાઇનલ ટ્રેકમાંથી બ્લીડિંગ થવાના વધુ પડતા ચાન્સ રહે છે તેથી તે બ્લીડિંગ ને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે પેશન્ટને મેડીટેશન પ્રોવાઈડ કરવી અથવા જો પેશન્ટનું ઘણું બ્લડ એ લોસ થયું હોય તો patient ને બ્લડ ટ્રાન્સફયુઝન કરવું.

5)liver transplantation:=

• => લીવર ફેઇલ્યોર એ ઇરરીવર્સીબલ કન્ડીશન છે તેથી આ કન્ડિશનમાં જે જે damage લીવર હોય તેને patient ની બોડી માંથી રીમુવ કરી હેલ્ધી લીવરને patient ની બોડી મા ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કરવામાં આવે છે.

explain the nursing management of the patient with the hepatic failur. હિપેટીક ફેઈલ્યોર વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.

improve the nutritional status of the patient:=

• પેશન્ટ નું nutritional સ્ટેટસ assess કરવું.
• પેશન્ટને સ્મોલ તથા ફ્રીક્વન્ટ અમાઉન્ટમાં ફૂડ પ્રોવાઈડ કરવુ .
• પેશન્ટને માઉથ કેર પ્રોવાઈડ કરવી.
• પેશન્ટને સોડિયમનું પ્રમાણ ઓછું લેવા માટે કહેવું .
• પેશન્ટને પેરેન્ટ્રલ રૂટ દ્વારા ફ્યુડ પ્રોવાઇડ કરવું .
• જો પેશન્ટને નોઝિયા તથા વોમિટિંગની કન્ડિશન હોય તો એન્ટીએમેટીક મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• પેશન્ટ ને હાઈ કેલરી યુક્ત ફૂડ પ્રોવાઈડ કરવો.
• પેશન્ટને વિટામિન તથા મીનરલ નું સપ્લીમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.

2)maintain ediquate fluid volume.

• પેશન્ટના ફ્રિકવંટલી વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટનો ડેઈલી વેઇટ મોનીટર કરવો.
• પેશન્ટનો ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મેન્ટેન કરવો.
• પેશન્ટનું એબડોમીનલ ગથૅ રેકોર્ડ કરવો.
• પેશન્ટ ને periferal oedema જેવી કોઈપણ ની કન્ડિશન છે કે નહીં તે અસેસ કરવું.
• પેશન્ટને સોડિયમ restricted કરવા કહેવું.
• પેશન્ટનું ઇલેક્ટ્રોલાઇટ લેવલ મેેન્ટેન રાખવું.
• પેશન્ટ ને કોઈપણ bleeding તથા હેમરેજના સિમટોમ્સ છે કે નહીં તે assess જ કરવું.

3)improve Respiratory status:=

• પેશન્ટનું respiratory rate and deapth assess કરવુ.
• પેશન્ટનું આર્ટિરિયલ બ્લડ ગેસ નું analysis કરવું.
• પેશન્ટનું હિમોગ્લોબિન તથા hematocrit level અસેસ કરવું.
• પેશન્ટનું હેડ એ એલિવેટ રાખવું.
• પેશન્ટને ડીપ બ્રિધિંગ એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું .
• પેશન્ટને ઓક્સિજન provide કરવું .

1)Define/explain the pancreatitis. (પેન્ક્રીએટાઈટીસ ને વ્યાખ્યાયિત કરો.)

• =>પેન્ક્રીયાસ ના ઇન્ફેક્શન તથા તેના ઇન્ફલાર્મેશન ને પેન્ક્રિયેટાઇટિસ કહેવામાં આવે છે.
• => પેન્ક્રીયાસ એ એવી ગ્લેન્ડ છે કે જે સ્ટમક ની પાછળ આવેલી હોય છે કે જે insulin, glucagon તથા ઘણા ડાયજેસ્ટિવ એન્ઝાઈમ ને રિલીઝ કરે છે કે જે food ના ડાયજેસન તથા absorbtion મા મદદ કરે છે.

=> there are two types of the pancreatitis .

• 1)Acute pancreatitis ( એક્યુટ પેન્ક્રિયેટાઇટિસ).
• 2) cronic pancreatitis ( ક્રોનિક પેન્ક્રિયેટાઇટિસ)

1) define/explain Acute pancreatitis. (એક્યુટ પેન્ક્રિયેટાઇટિસ ને વ્યાખ્યાયિત કરો.)

• =>એક્યુટ પેન્ક્રિયેટાઇટિસ એ એવી કન્ડિશન છે કે જેમાં પેન્ક્રીયાસ નુ ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફ્લામેશન છે અને તે થોડા જ દિવસમાં resolve થઈ જાય છે તથા તે સિવિયર કોમ્પ્લિકેશન ક્રિએટ કરે છે.
• => એકયુટ પેન્ક્રીએટાઈટીસ મા વિધિન અ વીક ( whithin a week) માં પેન્ક્રીયાસ નું ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફ્લામેશન થાય છે.
• => એક્યુટ પેનક્રિએટાઇટીસ એ લાઇફ થ્રિએટનિંગ કન્ડિશન છે અને તે સીવિયર કોમ્પ્લીકેશન ક્રિએટ કરે છે.

2) explain the Etiology/cause of the acute pancreatitis.એક્યુટ પેન્ક્રિયેટાઇટિસ ના કારણો જણાવો.

• ગોલસ્ટોન ( gall stones := cholilithiasis:=a hardened deposit of diagestiv fluid that can form into the gall bladder.) હોવાના કારણે.
• બિલીઅરી ટ્રેકમાં( billiary) ડીસીઝ થવાના કારણે.
• ( કોલેન્જાયટીસ) cholengitis := ( inflamation of the bile duct) કારણે.
• લાંબા સમયથી આલ્કોહોલ નું ઇન્ટેક કરવાના કારણે.
• અમુક પ્રકારની મેડીકેશન લેવાના કારણે.
• કોઈપણ બેક્ટેરિયલ તથા વાયરલ ઇન્ફેક્શનના કારણે.
• ટ્રોમા થવાના કારણે.
• પેન્ક્રીયાસ ડક્ટ ની કોઈપણ સર્જરી થવાના કારણે.
• મેટાબોલીક ડીસઓર્ડર ના કારણે.
• હેરીડીટરી.
• પેન્ક્રીયાસ ની સર્જરી થવાના કારણે.
• એબડોમીનલ એરિયામાં કોઈપણ સીવીયર ઇન્જરિ થવાના કારણે.
• કોઈપણ ઓરલ કોન્ટ્રાસેટીવ મેડીસીન યુસ કરવાના કારણે.
• પિન્કીયાસના એબનોર્મલ સ્ટ્રકચરના કારણે.
• કોઈપણ કોર્ટીકોસ્ટીરોઈડ ના યુઝ કરવાના કારણે.
• સિસ્ટીકફાઇબ્રોસીસના કોમ્પ્લિકેશનના કારણે.
• પેપ્ટીક અલ્સર ( A sore that can develop in the lining of the oesophagus, stomach and intestine. ) થવાના કારણે.
• બ્લડમાં લિપિડનું અમાઉન્ટ વધુ પડતું હોવાના કારણે.
• પેંન્ક્રિઆટીક ડક્ટ બ્લોકેજ હોવાના કારણે.
• કોઈપણ એક્સિડન્ટના કારણે પેન્ક્રીયાસ માં ઇન્જરી થવાના લીધે.

3) explain the sign and symptoms/clinical manifestation of the pancreatitis. (ક્રિએટાઇટીસ ના લક્ષણો તથા ચિહ્નો જણાવો.)

• એબડોમીનલ પેઇન થવું..
• abdomen is swollen or tender.
• બેક પેઇન થવું.
• nausea.
• vomiting.
• ફીવર આવવો.
• એપીગેસ્ટ્રીક પેઇન થવું.
• હાર્ટ રેટ ઇન્ક્રીઝ થવા.
• એબડોમીન એ રિજિડ તથા બોર્ડ( boared) થવું.
• gaseous abdominal fullness.
• અંબેલકસ ની આજુબાજુ bruishing થવું.
• હાયપોટેન્શન તથા શોક( shock) માં જવું.
• જોન્ડીસ.
• માઈલ્ડ કન્ફ્યુઝન થવું.
• ડી હાઈડ્રેશન થવું.
• બ્લડ પ્રેશર લો થવું.
• એક્યુટ રીનલ ફેલ્યોર થવુ.
• clay coloured stool જોવા મળવું.
• રેસ્પીરેટરી ડિસ્ટ્રેઝ થવું.
• ઇનડાઇઝેશન થવું.
• હાઈપોકેલ્સેમિયા .
• હાઈપરગ્લાયસેમિયા.
• માયોકાર્યલ ડિપ્રેશન થવું.
• સ્કીન મા rashes તથા sore જોવા મળવા.
• રેસ્પીરેટરી ડિસ્ટ્રેઝ થવું.

4)explain the diagnostic evaluation of the patient with the acute pancreatitis. એક્યુટ પેનક્રિએટાઇટીસ વાળા પેશન્ટનું ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• blood test.
• assess the laboratory test.
• assess the serum amylase and lipase level.
• assess the urinary amylase level.
• assess the Wbc counte.
• assess the calcium level.
• assess the glucose level.
• assess the complete blood count test.
• abdominal ultrasound.
• x rays.
• ct scan.
• MRI.
• MRCP( Magnetic resonance cholengiopancreatography.).
• assess the peritoneal fluids shows increase the level of pancreatic enzyme.
• stool Examination.

5)explain the medical management of the patient with the acute pancreatitis . (એક્યુટ પેન્ક્રિએટાઈટીસવાળા પેશન્ટનુ મેડિકલ મેનેજમેન્ટ લખો.)

• પેશન્ટની ઇન્ટ્રાવિનસ લાઈન દ્વારા ટોટલ parental fluid provide કરવું.
• પેશન્ટને જો ઇન્ફેક્શનની કન્ડિશન હોય તો એન્ટિબાયોટિક medicine કરવી.
• પેશન્ટને જો નોઝિયા, વોમીટીંગ તથા એબડોમીનલ ડિસ્ટેન્સન હોય તો nosogastric suctioning કરવું.
• જો પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો એનાલજેસિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટની વોમીટીંગ ની કન્ડિશન હોય તો એન્ટીએમીટિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટને એસીડોસીસની કન્ડિશન હોય તો સોડિયમ બાયકાર્બોનેટ provide કરવું.
• જો પેશન્ટને બ્લડ લોસ થયો હોય તો બ્લડ ટ્રાન્સફયુઝન કરવું.
• પેશન્ટની એડીક્યુએટ અમાઉન્ટમાં ઇન્ટ્રાવિનસ fluid પ્રોવાઈડ કરવું.
• જો પેશન્ટ એ ઓરલી ફૂડ તથા લઈ શકતું ના હોય તો તેને nosogastric fluid કરવું.

surgery

• placement of billiary drains in the pancreatic duct.
• surgical removal of the pancreas.

Explain the Nursing management of patients with the acute pancreatitis.એક્યુટ પેન્ક્રીએટાઈટીસ વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો.

• કાર્ડિયોવાસકયુલર તથા રેસ્પીરેટરીસિસ્ટમમાં પ્રોબ્લેમ છે કે નહીં તેનું મોનિટર કરવું.
• પેશન્ટને calm તથા કમ્ફર્ટેબલ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.

1) define/explain the cronic pancreatitis. ક્રોનીક પેંક્રિએટાઇટીસને વર્ણવો.

• => ક્રોનીક પેંક્રિએટાઇટીસ માં પેન્ક્રીયાસ નું ગ્રેજ્યુઅલી અને લોંગ ટર્મ ઇન્ફેક્શન તથા inflamation થાય છે તેના કારણે જ pancreas એ permanent damage થાય છે.
• => પેન્ક્રીયાસ ની આ કન્ડિશન એ ગ્રેજ્યુઅલી ડેવલોપ થાય છે કે જેમાં ••>પેન્ક્રીયાસ નુ ઓનગોઇંગ( ongoing) ઇન્ફ્લામેશન થાય, ••>પેન્ક્રીયાટીક ટીશ્યુસ સ્કેરીંગ( scaring) થાય છે, છે તથા ••>પેન્ક્રીયાસ ના ફંકશનમાં ઇમ્પેરમેન્ટ આવે છે.
• => ક્રોનિક પેન્ટ્રીયેટાઇટીસ એ પેન્ક્રીયાસ મા gradually ઇન્ફેક્શન તથા ઇન્ફલાર્મેશન થાય છે અને તે હીલિંગ ( healing) થતું નથી અને પર્મનેન્ટ પેન્ક્રીયાસ ના ડેમેજની કન્ડિશનમાં પહોંચે છે તેને ક્રોનિક પેન્ક્રિએટાઇટીસ કહેવામાં આવે છે.
• => ક્રોનિક પેંક્રિએટાઇટીસ ને થતા ઘણા વર્ષો લાગે છે પરંતુ તે અંદાજીત 10 વર્ષ તથા તેનાથી પણ વધુ વર્ષો લાગે છે.

2) explain the Etiology/cause of cronic pancreatitis. ક્રોનિક પેન્ક્રીએટાટિસના કારણ જણાવો.

• ખૂબ લાંબા સમયથી આલ્કોહોલ ઇન્ટેક કરવાના કારણે.
• હેરીડીટરી.
• હાઈપરકેલ્સેમિયા કારણે.
• પેન્ક્રીયાટીક ડક્ટ બ્લોકેજ થવાના કારણે.
• સિસ્ટીક ફાઈબ્રોસીસ ના કારણે.
• અમુક પ્રકારની મેડીકેશન નો યુઝ કરવાના કારણે.
• હાઇપર પેરાથાઇરોઇડિઝમના કારણે.
• અમુક પ્રકારની ઓટોઇમ્યુન કન્ડિશન થવાના કારણે.
• બોડીમાં લિપિડનું અમાઉન્ટ Increase થવાના કારણે.

3) explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of the cronic pancreatitis.ક્રોનિક પેન્ક્રીએટાઇટિસના લક્ષણો તથા ચિન્હો જણાવો#

• અપર એબડોમીનલ એરિયામાં પેઇન થવું.
• પેઇન સાથે વોમીટીંગ થવી.
• વેઇટ લોસ થવો.
• ભૂખ ન લાગવી.
• એબડોમિનલ બ્લોટીંગ થવું.
• એબડોમીનલ ક્રેમ્પસ થવુ.
• diarrhea.
• ડાયાબિટીસ મલાઈટસ.
• માલએબ્ઝોબશન .
• flatulence ( ફલેટિયુંલેન્સ).
• smelly and greasy feaceas ( stools).
• pale or clay colour stool.

4)explain the diagnostic evaluation of the cronic pancreatitis. ક્રોનિક પેન્ક્રીએટાઈટીસ નુ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• ultrasound.
• X rays.
• ct scan.
• glucose tolerance test.
• ERCP ( Endoscopic retrograde chilangio pancreatography ) for analyse the composition of juice.
• blood, urin and stool test.

5)explain the management of the patient with the cronic pancreatitis . ક્રોનિક પેન્ક્રીએટાઇટીસ વાળા પેશન્ટ નું મેનેજમેન્ટ લખો .

Explain the medical management. મેડિકલ મેનેજમેન્ટ લખો.

1)maintain adequate nutritional status of the patient.

• => પેશન્ટને orally fluid તથા food પ્રોવાઈડ ન કરવુ.
• => પેશન્ટની ઇન્ટ્રાવિનસ લાઈન દ્વારા ફ્લુઇડ પ્રોવાઇડ કરવું.
• => જો પેશન્ટને વોમિટીંગ થતી હોય તો ટ્યુબ એ nose માંથી stomach માં એન્ટર કરી fluid તથા air ને રીમુવ કરવું.
• => જો પેશન્ટનો કંટીન્યુઅસ વેઇટ લોસ થતો હોય તો પેશન્ટ ને નેઝોગેસ્ટ્રીકફીડિંગ પ્રોવાઇડ કરવું.

2)advice the patient about stop drinking and smoking.

• => પેશન્ટને આલ્કોહોલ સ્ટોપ કરવા માટે એડવાઇઝ આપવી.
• => પેશન્ટને સ્મોકિંગ અવોઈડ કરવા માટે એડવાઈઝ આપવી.

3)Advice about dietary modifications:=

• => પેન્ક્રીયાસ એ ડાયજેસન માં અગત્યનો ભાગ ભજવે છે હવે તે પેંક્રિયાશની ડીસીઝ થવાના કારણે વ્યક્તિ એ આખા દિવસમાં ત્રણ વખત લાર્જ અમાઉન્ટમાં ફૂડ લેવાના બદલે પેશન્ટને સ્મોલ પરંતુ ફ્રિકવન્ટ અમાઉન્ટમાં ફૂડ લેવા માટે કહેવું.

• પેશન્ટને ફેટી ફૂડ avoid કરવા માટે કહેવું.

4)control pain of the patient:=

• પેશન્ટનુ પેઇન લેવલ એ ડિફરન્ટ અમાઉન્ટમાં હોય છે જો પેશન્ટને માઈલ્ડ લેવલનું પેઇન થતું હોય તો પેરાસિટામોલ( paracetamol) પ્રોવાઈડ કરવી તથા પેસન્ટ ને જો સિવિયર પેઇન થતું હોય તો મોરફીન (morphine) જેવી ડ્રગ્સ પણ પ્રોવાઈડ કરવી.

• => પેંક્રિયાશની ડીઝીઝ કન્ડિશનના કારણે પેન્ક્રીયાસ એ એન્ઝાઈમ રિલીઝ કરી શકતું નથી તેથી પેશન્ટને ઇન્સ્યુલિન એ રિપ્લેસમેન્ટ તરીકે પ્રોવાઇડ કરવું.

surgical management

1)endoscopy surgery:=

• => આ સર્જરીમાં nerrow, hollow ફ્લેક્સિબલ ટ્યુબ ને ડાઈજેસ્ટિવ સિસ્ટમમાં અલ્ટ્રાસાઉન્ડ ના ગાઈડન્સ દ્વારા એન્ટર કરવામાં આવે છે.
• =>આ ડિવાઇસમાં નાનું ડિફ્લેટેડ બલૂન એન્ડોસ્કોપના છેડાના ભાગે આવેલું હોય છે.
• => જ્યારે આ બલૂન એ duct માં પહોંચી જાય ત્યારે તેને ઇનફ્લેટ
  ( inflate) કરવામાં આવે છે અને duct ને વાઈડનીંગ( widening) કરવામાં આવે છે.
• => ત્યારબાદ તેમા સ્ટેન્ટ( stent) ને placed કરવામાં આવે છે કે જેથી duct એ પાછી નેરોવીંગ( narrowing) ન થઈ જાય.

2)pancreas Resection ( પેન્ક્રિયાઝ રિસેકશન):

• => આ પ્રોસિજરમાં પેન્ક્રીયાસનું હેડ એ સર્જીકલી રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• => આ પ્રોસીજર એ માત્ર પેઇનને જ રીડ્યુસ કરતું નથી પરંતુ તે ડક્ટ ઉપર આવતા પ્રેશરને પણ રીડયુઝ કરે છે.

#beger procedure ( બેગર પ્રોસિઝર)

• => આ પ્રોસિજરમાં ઇન્ફ્લેમ્ડ થયેલા પેન્ક્રીયાસ ના હેડને રિસેકશન કરવામાં આવે છે.

#Frey procedures ( ફ્રે પ્રોસિઝર)

• => ફ્રે પ્રોસિઝર એ મુખ્યત્વે ત્યારે કરવામાં આવે છે ત્યારે જ્યારે એ ખ્યાલ પડે કે પેઇન એ પેન્ક્રીયાસ ના હેડના ઇન્ફ્લેમ્ડ થવાના કારણે સાથે સાથે ડક્ટ નુ બ્લોકેજ થવાના કારણે થાય છે.
• => આ પ્રોસિજરમાં પેન્ક્રિયાશના હેડને સર્જીકલી રીમુવ કરવામાં આવે છે અને ડક્ટ ને
  ડીકમ્પ્રેસ્ડ કરી તેને ઇન્ટેસ્ટાઇન માં ડાયરેક્ટ્લી કનેક્ટ કરવામાં આવે છે.

#PPPD ( pylorus – sparing pancrreatico duodenectomy/ પાયલોરસ સ્પેરીંગ પેનક્રીએટીકો ડુઓડેનેક્ટોમી)

• => આ પ્રોસિજરમાં ગોલ બ્લેડર, ડક્ટ તથા પેન્ક્રીયાસ ના હેડને સર્જિકલી રિમૂવ કરવામાં આવે છે.
• => આ મુખ્યત્વે ત્યારે કરવામાં આવે છે જ્યારે ખૂબ ક્રોનિક પેઇન હોય તેમાં ઇન્ફ્લેમ પેન્ક્રીયાસ ના હેડને તથા બ્લોકેજ થયેલી ડક્ટ ને રીમુવ કરવામાં આવે છે .
• =>આ પ્રોસિજર એ પેઇન ને રીડ્યુસ કરવા માટે ખૂબ જ ઇફેક્ટિવ પ્રોસિજર છે.
• => પરંતુ આ પ્રોસિજર કરવાથી ઇન્ફેક્શન થવાના તથા ઇન્ટર્નલ બ્લીડીંગ થવાના ચાન્સ ઈન્ક્રીઝ થાય છે.

3)pancreatectomy ( પન્ક્રીએકટોમી)

#partial pancreactomy( પાર્શિયલ પેન્ક્રિએકટોમી)

• => પાર્સીયલ પેન્ક્રીએકટોમી માં પેન્ક્રીયાસ ના અમુક બોડી પાર્ટ્સને રીમુવ કરવામાં આવે છે તેમાં મુખ્યત્વે પેન્ક્રીયાસ બોડી તથા ટેઇલ ને રીમુવ કરવામાં આવે છે.

#total pancreactomy ( ટોટલ પેન્ક્રિએકટોમી)

• => ટોટલ પેન્ક્રીયેકટોમીમાં એન્ટાયર પેનક્રીયાસ ને જ રીમુવ કરવામાં આવે છે ત્યારે બોડીના પેન્ક્રીયાસ ના અમુક વાઇટલ ફંક્શન કરવા માટે પેશન્ટને કંટીન્યુઅસ મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ ઉપર આધાર રાખવો પડે છે.

## explain the nursing management of patients with the cronic pancreatitis. ક્રોનીક પેંક્રિએટાઇટીસ વાળા પેશન્ટનું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો#

• પેશન્ટના પેઇનને રિલીવ કરવા માટે એનાલજેસીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી. Ex:=meperidine.
• પેશન્ટને ઓરલી ફ્લુઇડ અવોઇડ કરવું તથા ટોટલ પેરેન્ટ્રલ ન્યુટ્રીશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટના ડિસ્કંફર્ટને દૂર કરવા માટે mind diversanal therapy provide કરવી.
• પેશન્ટ ને તેની ઓરલ હાઈજેન મેઇન્ટેન રાખવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ફ્રિક્વંટલી બેડરેસ્ટ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને ઇન્ટરા વિનસ રૂટ દ્વારા ફ્લ્યુઇડ તથા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• જે સાઈડ wound નુ ડ્રેનેજ કરેલું હોય તે સાઈડ પર કોઈપણ ઇન્ફેક્શન થતા ઇન્ફ્લામેશન છે કે નહીં તે ચેક કરવું.
• પેશન્ટની breathing પેટન ને ઈમ્પ્રુવ કરવા માટે તેને સેમી ફાઉલર પોઝિશન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટની બ્રિધિંગ પેટન ને ઈમ્પ્રુવ કરવા માટે ડીપ બ્રિધિંગ એક્સરસાઇઝ માટે એન્કરેજ કરવું.
• પેશન્ટની હેવી મિલ એવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટના કંટીન્યુઅસલી વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટનું એબડોમીનલ ગર્થ ડેઇલી મોનિટરિંગ કરવું.
• પેશન્ટને કોઈપણ ન્યુરોલોજીકલ , કાર્ડિયોવાસકયુલર તથા રેસ્પીરેટરી સિસ્ટમ ના કોઈપણ એબનોર્મલ સાઇન અને સિમટોમ્સ છે કે નહીં તેનું કેર ફૂલી મોનિટરિંગ કરવું.
• પેશન્ટને સાઇકોલોજીકલ સપોર્ટ provide કરવો.
• પેશન્ટને calm તથા કમ્ફર્ટેબલ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટ તથા તેના ફેમિલી મેમ્બર્સ ના બધા જ ડાઉટ્સ ક્લિયર કરવા તથા તેને ફોલ્સ એશિયોરન્સ ( false assurance) ના આપવો.

1)define/explain pancreatic cancer. પેંન્ક્રિઆટીક કેન્સર ને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => પેન્ક્રીયાટીક કાર્શીનોમા ( pancreatic carcinoma) ને પેન્ક્રીયાસ નું કેન્સર કહેવામાં આવે છે.
• => પેન્ક્રીયાટીક કેન્સરમાં પેન્ક્રીયાટીક સેલનું એબનોર્મલ તથા અનકંટ્રોલેબલ ગ્રોથ થઈ અને ટ્યુમરનું ફોર્મેશન કરે છે.
• => આ પેન્ક્રિયાશ મા રહેલી ટ્યુમર pancreas ના head તથા બોડીમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
• => પેન્ક્રિયાઝ માં રહેલું કેન્સર એ રેપિડલી સ્પ્રેડ થાય છે અને તે મુખ્યત્વે સ્ટમક ,ગોલ બ્લેડર ,
  તથા ડુઓડેનમ ( duodenam)માં વધારે સ્પ્રેડ થાય છે તથા લિમ્ફેટિક સિસ્ટમ અને ડિસ્ટલ ઓર્ગનમાં ( Distal organ)મા પણ સ્પ્રેડ થાય છે.

2)explain the types of the pancreatic tumor. પેંન્ક્રિઆટીક ટયુમર ના ટાઇપ જણાવો.

••> પેન્ક્રીયાટીક ટ્યુમરના બે ટાઈપ પડે છે .

1)exocrine tumor
( એકઝોક્રાઈન ટ્યુમર) ,

2)endocrine tumor
( એન્ડોક્રાઇન ટ્યુમર)

1)exocrine tumor/pancreatic edinocarcinoma. ( એકઝોક્રાઈન ટ્યુમર/ પેન્ક્રીયાટીક એડીનોકાર્સીનોમાં) ,

• => એકઝોક્રાઈન ટ્યુમર એ મોસ્ટ કોમન ટાઈપનું પેન્ક્રીયાટીક કેન્સર છે.
• => આ cancer મા પેન્ક્રીયાટીક ગ્લેન્ડના જે સેલ્સ એ ડાયજેસ્ટીવ એન્ઝાઈમ
  ( digestive enzyme) નું સિક્રિટ કરે છે તે પાર્ટમાં કેન્સર જોવા મળે છે.
• => મોસ્ટ ઓફ exocrine pancreatic ટ્યુમર એ મેલિગ્નન્ટ ( cancerous) હોય છે.
• =>example of exocrine gland tumor is:= Adenocarcinoma ( એડીનોકાર્સીનોમાં)

2)endocrine tumor/pancreatic neuroendocrine tumor ( એન્ડોક્રાઇન ટ્યુમર/ પેન્ક્રીયાટીક એન્ડોક્રાઇન ટ્યુમર)

=> પેન્ક્રીયાસ ના જે સેલ એ hormone નું સિક્રિટ કરે તેને એન્ડોક્રાઇન પોસૅન( portion) કહેવામાં આવે છે .

=>આ એન્ડોક્રાઇન પોર્શન માં થતી ટ્યુમરને એન્ડોક્રાઇન ટ્યુમર/ પેન્ક્રિયેટિક ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ( pancriatic neuroendocrine) કહેવામાં આવે છે તથા આ એન્ડોક્રાઇન ટ્યુમરને ઇસલેટ સેલ ટ્યુમર ( islet cell tumor) પણ કહેવામાં આવે છે.

=> આ એન્ડોક્રાઇન પેન્ક્રિયાશ ની ટ્યુમર એ ઓછા પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.

=> there are subtypes of islet cell tumor that are named according to type of hormone secreting cells they originate from:=

1)Glucogonomas ( ગ્લુકાગોનોમાસ)

• => આ પ્રકારની ટ્યુમર એ જે સેલ ગ્લુકાગોન નું સિક્રિટ કરે તેમાંથી arise થાય છે.

2)Insulinomas ( ઇન્સ્યુલિનોમાસ)

• => આ ટ્યુમર એ પેન્ક્રીયાસના એ સેલમાંથી arise થાય છે કે જેમાંથી ઇન્સ્યુલિનનું પ્રોડક્શન થાય છે.

3)somatostatinomas ( સોમાટોસ્ટેટીનોમાસ)

• => આ ટ્યુમર એ પેન્ક્રીયાસના એ સેલમાંથી ઉત્પન્ન થાય છે જેમાંથી સોમાટોસ્ટેટીન હોર્મોન એ રિલીઝ થાય છે.

4)Gastrinomas ( ગેસ્ટ્રીનોમાસ)

• => ગેસ્ટ્રીનોમાસ ટ્યુમર એ એવા સેલમાંથી પ્રોડ્યુસ થાય છે કે જેમાંથી ગેસ્ટ્રીન હોર્મોન રિલીઝ થાય છે.

5)Vipnomas( vasoactive intestinal peptide ) ( વિપનો માસ)

• => વિપનો માસ ટ્યુમર એ એ સેલમાંથી અરાઈસ થાય છે કે જે વાસો એક્ટિવ ઈન્ટેસ્ટાઈનલ પેપ્ટાઈડ નું રીલીઝ કરતુ હોય.

3)explain the stages of the pancreatic tumor. પેંન્ક્રિઆટીક ટ્યુમરના સ્ટેજિસ લખો.

1)stage 1:=

• => આ સ્ટેજમાં કેન્સર એ માત્ર પેન્ક્રીયાસ પૂરતું જ સીમિત હોય છે.

2)stage:=2

• => આ સ્ટેજમાં પેન્ક્રીયાસ માં રહેલું કેન્સર એ પેન્ક્રિયાશના નજીકના ટીશ્યુસ, ઓર્ગન તથા લિંફનોડ મા સ્પ્રેડ થાય છે.

3)Stage:3:=

• => આ સ્ટેજમાં પેન્ક્રિયાશ માં રહેલું કેન્સર એ બ્લડ વેસેલ્સ તથા લિમ્ફ્નોડ માં સ્પ્રેડ થાય છે.

4)stage:=4

• => આ સ્ટેજમાં કેન્સર એ ડિસ્ટલ પાર્ટ જેમકે લીવર, લંગ્સ તથા એબડોમીનલ ઓર્ગન ની લાઇનિંગ ઉપર સ્પ્રેડ થાય છે.

4)explain the Etiology/cause of pancreatic cancer. પેન્ક્રિયાટિક કેન્સરના કારણ જણાવો.

• એક્ઝેટ cause એ unknown છે.
• સ્મોકિંગ.
• એડવાન્સ એજ ના કારણે.
• ઓવર વેઇટ કારણે.
• male sex.
• ક્રોનીક પેન્ક્રીએટાઇટીસના કારણે.
• ડાયાબિટીસ મલાઈટસ ના કારણે.
• Pancreatic કેન્સરની ફેમિલી હિસ્ટ્રી હોવાના કારણે.
• પ્રેક્ટીક ulcer ની સર્જરી કરવાના કારણે.
• કારસીનોજન ના ઓક્યુપેશનલ એક્સપોઝરમાં આવવાના કારણે.
• diet high in meat, cholesterol, fried food, and nitrosomide.
• family history of genetic syndrome that can increase the cancer risk including,
• •> BRCA 2 Gene mutation,
  •>Peutz jeghers syndrome,
  •>Lynch syndrome,
  •>Familial atypical mole-malignant malinonoma ( FAMMM).

5)explain clinical manifestation/sign and symptoms of pancreatic cancer. પેન્ક્રિયાટિક કેન્સરના સાઈન તથા સીમટોમ લખો.

• અપર એબડોમીનલ એરિયામાં પેઈન થવુ.
• એબડોમિનોલ ડિસ્ટેસન થવું.
• જોન્ડીસ.
• nausea,
• vomiting,
• ભૂખ ન લાગવી,
• ઇનડાઈજેશન,
• તાવ આવવો,
• ઠંડી લાગવી,
• ખંજવાળ આવવી,
• વજન ઓછો થવો,
• નબળાઈ આવવી,
• પેલ તથા ગ્રે કલર નું સ્ટૂલ પાસ થવું.
• સ્ટીએસ્ટોરીયા ( steatorrhea:= exces fat in stool) ,
• બોન પેઈન,
• યુરીન નો કલર ડાર્ક થવો,
• સ્લીપિંગમાં ડીફીકલ્ટી થવી.

6)explain the diagnostic evaluation of pancreatic cancer. પેન્ક્રિયાટિક કેન્સરના ડાયગ્નોસ્ટિક ઈવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• routine blood tests,
• liver function test,
• એનજીઓગ્રામ,
• એન્ડોસ્કોપિક
• અલ્ટ્રા સાઉન્ડ,
• બેરિયમ્સ સ્વેલોસ,
• પેન્ક્રીઆર્ટિક બાયોપસી,
• MRI,
• કોમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી( ct scan),
• પરક્યુટેનિયસ ટ્રાન્સહિપેટીક કોલેન્જીયોગ્રાફી ( percutaneous transhepatic colangiogtaphy),
• પોઝીટ્રોન એમિશન ટોમોગ્રાફી(positrone emmisone tomography),

7)explain the management of pancreatic cancer. પેંન્ક્રિઆટીક કેન્સર નું મેનેજમેન્ટ લખો.

## surgery##

• સર્જરીમાં પેન્ક્રીયાસના ઓલ પાર્ટસને રીમુવ કરવામાં આવે છે.

1)pancreaato duodenectomy ( પેન્ક્રિએટોમી ડુઓડેનેક્ટોમી )

• => આ સર્જરીમાં ડુઓડેનમ ( duodenam:=the initial part of the small intestine) પેંક્રિયાશનુ હેડ ,ગોલ બ્લેડર ને રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• => ત્યારબાદ રિમેઇનીંગ ( remaining) પેન્ક્રિયાશ, બાઇલ ડક્ટ તથા સ્ટમક ને intestine સાથે જોઈન્ટ કરવામાં આવે છે .
• => ત્યારબાદ રિમેઇનીંગ bile duct ને ડાયરેક્ટ્લી સ્મોલ ઇન્ટેસ્ટાઇલ સાથે અટેચડ( attached) કરવામાં આવે છે કારણ કે પેન્ક્રિયાશ જ્યુસ,તથા બાઇલ ( bile )નો ફ્લો એ ડાયરેક્ટલી ઇન્ટેસ્ટાઈન માં થાય તે માટે.

2)Distal pancreactomy ( ડિસ્ટલ પેન્ક્રિએકટોમી)

• => આ સર્જરીમાં માત્ર પેન્ક્રીયાસની બોડી( body) તથા તેના ટેઇલ( tail) ને રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• => આમાં મેજોરીટી કેસમાં સ્પ્લીનને પણ રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• => આ સર્જરી એ મુખ્યત્વે પેન્ક્રીયાસની બોડી તથા તેની ટેઇલમાં રહેલી ટ્યુમરને રીમુવ કરવા માટે યુઝ થાય છે.
• => આ પ્રોસિજર એ મુખ્યત્વે ઇસલેટ સેલ( islet cell) તથા ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ( neuroendocrine) ટ્યુમરને ટ્રીટ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

3)Total pancreactomy ( ટોટલ પેન્ક્રિએકટોમી)

• => આ પ્રોસિજરમાં entire પેન્ક્રિયાઝ તથા તેની સાથે સ્પ્લિન( spleen) ને પણ રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• => આ સર્જરી એ મુખ્યત્વે પેન્ક્રીયાસના હેડ તથા તેના બોડીમાં રહેલી ટ્યુમરને રીમુવ કરવા માટે યુઝ થાય છે.
• => જ્યારે પેન્ક્રીયાટીક કેન્સર એ રીમુવ કરવું શક્ય ન હોય ત્યારે પેલીએટીવ સર્જરી નો યુઝ કરવામાં આવે છે.
• => આ સર્જરીમાં કોમન બાઈલ ડક્ટ તથા duodenam મા બાયપાસ કરવામાં આવે છે.

2)chemotherapy ( કીમો થેરાપી)

• => કીમોથેરાપીમાં મેડિસિનનું યુસ કરી એબનોર્મલ સેલ ને destroy કરવામાં આવે છે.
• Ex:=gemcitabine,
  Flurouracil,
  Capacitabine.

3)Radiation therapy ( રેડીએશન થેરાપી)

• => રેડિયો થેરાપીમાં હાઈ એનર્જી ગામાં રેસ( high energy Gamma Ray) નો ઉપયોગ કરી એબનોર્મલ સેલ્સને destroy કરવામાં આવે છે.

4)Target therapy ( ટાર્ગેટ થેરાપી)

• => ટાર્ગેટ થેરાપીમાં મેડિસિનનો યુઝ કરી જે એબનોર્મલ સેલ્સ એ ગ્રોથ અને મલ્ટિપ્લાય થતા હોય તેને inhibit કરવામાં આવે છે.

5) Dietary management ( ડાયટરી મેનેજમેન્ટ)

• => કેન્સર માં એડીક્યુએટ ડાયટરી મેનેજમેન્ટ ખૂબ જ અગત્યનો ભાગ ભજવે છે.
• => પેશન્ટને સ્મોલ તથા ફ્રીક્વન્ટ અમાઉન્ટમાં ફૂડ લેવા માટે કહેવું.
• => પેશન્ટને સોફ્ટ તથા લાઈટ અને સરળતાથી ડાયજેસ્ટ થઈ જાય તેવું ફૂડ લેવા માટે કહેવું.
• => પેશન્ટને ન્યુટ્રીશનલ સપ્લિમેન્ટ provide કરવી.
• => પેશન્ટને હાઈ ફેટ અવોઇડ કરવા માટે કહેવું.
• => પેશન્ટને આલ્કોહોલ તથા સ્મોકિંગ અવોઈડ કરવા માટે કહેવું.

##Nursing management of the patient with pancreatic cancer. પેન્ક્રીયાટીક કેન્સર વાળા પેશન્ટ નું નર્સિંગ મેનેજમેન્ટ લખો#

• પેશન્ટનું પેઇન લેવલ assess કરવું.
• પેશન્ટને જોન્ડીસ ની કન્ડિશન છે કે નહીં તેના વિશે એસેસમેન્ટ કરવું.
• પેશન્ટને બોડીમાં ઇચિંગ થાય છે કે નહીં તેનું અસેસમેન્ટ કરવું.
• પેશન્ટના યુરિન નુ એસેસમેન્ટ કરવું.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાયન એસેસ કરવા.
• પેશન્ટનું prothrombin ટાઈમ અસેસ કરવું.
• જો પેશન્ટનું abdominal distension થતું હોય, શોક ,સ્ટૂલ માં બ્લડ આવતું હોય તો તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરવો.
• nasogastric tube દ્વારા ડ્રેઇનેજ કરેલું તે secretion મોનિટર કરવું.
• નેઝોગેસ્ટ્રીકટ્યુબ ની પેટન સી મેઇન્ટેન રાખવી.
• પેશન્ટને ન્યુટ્રીશનલ સપ્લીમેન્ટેશન પ્રોવાઇડ કરવું.
• પેશન્ટને લો ફેટ, હાઇ કાર્બોહાઈડ્રેટ ,તથા હાય પ્રોટીનયુક્ત ડાયટ પ્રોવાઇડ કરવો.
• પેશન્ટને સ્મોલ તથા ફ્રીક્વન્ટ અમાઉન્ટમાં ફૂડ લેવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટને સેમી ફાઉલર પોઝીશન પ્રોવાઇડ કરવી પ્રોપરલી બ્રિધિંગ ને ઇમ્પ્રુવ કરવા માટે.
• પેશન્ટને પેન્ક્રીયાટીક એન્ઝાઈમ સપ્લીમેન્ટ તરીકે પ્રોવાઇડ કરવુ.
• પેશન્ટને સાઇકોલોજીકલ સપોર્ટ પ્રોવાઇડ કરવો.
• પેશન્ટ તથા તેના ફેમિલી મેમ્બર્સને તેની ફીલિંગ એક્સપ્લેઇન કરવા માટે કહેવુ.

define/explain cholecystitis.કોલેસિસ્ટાઇટિસને વ્યાખ્યાયિત કરો.

=> ગોલ બ્લેડર ( gall bladder) ના inflammation તથા સ્વેલિંગને cholecystitis ( કોલેસીસ્ટાઇટીસ) કહેવામાં આવે છે.

=> કોલેસિસ્ટાઇટીસ ના પણ બે ટાઈપ પડે છે.

1)Acute cholecystitis ( એક્યુટ કોલેસીસ્ટાઇટીસ),

• => એક્યુટ કોલેસીસ્ટાઇટીસનો ઓનસેટ( onset) એ સડનલી( suddenly) હોય છે

2)cronic cholecystitis ( ક્રોનિક કોલેસીસ્ટાઇટીસ).

• => ક્રોનિક cholecystitis એ progressively અને ગ્રેજ્યુઅલી થાય છે.

##other types of cholecystitis:=

1)calculous cholecystitis ( કેલ્ક્યુલસ કોલેસિસ્ટાઇટીસ)

• => આ કન્ડિશનમાં ગોલ બ્લેડરમાં રહેલા સ્ટોનના કારણે બાયલનો આઉટ ફ્લોર impaired થાય છે.
• => તેના કારણે bile એ ગોલ બ્લેડરમાં જ રહે છે અને તેના કારણે કેમિકલ રિએક્શન જોવા મળે છે.
• => તેના કારણે ગોલ બ્લેડરમાં રહેલી બ્લડ વેસલ એ કમ્પ્રેસ્ડ થાય છે અને વાસ્ક્યુલર સપ્લાય કોમ્પ્રોમાઇઝ થાય છે.
• => તેના કારણે ફાઈનલી ગેંગરીનનું ફોર્મેશન થાય છે અને perforation થાય છે.

2)Acaculaous cholecystitis ( એકેલ્ક્યુલસ કોલેસિસ્ટાઇટીસ)

• => એકેલ્ક્યુલસ કોલેસીસ્ટાઇટીસ એ કોઈપણ ગોલ સ્ટોનના કારણે હોતું નથી પરંતુ કોઈ પણ મેજર સર્જીકલ પ્રોસિજર , severe trauma, કોઈ પણ બેક્ટેરિયા ઇન્ફેક્શન તથા મલ્ટીપલ બ્લડ ટ્રાન્સફયુઝન ના કારણે cystic duct નુ obstruction થાય છે.

2)explain Etiology/cause of the cholecystitis.

• ગોલ સ્ટોન,
• બ્લોક સિસ્ટીક ડક્ટ ના કારણે,
• ischemia,
• મોટીલીટી ડિસઓર્ડર ના કારણે,
• કોઈપણ માઈક્રો ઓર્ગેનિઝમના ઇન્ફેક્શન થવાના કારણે.
• કોઈપણ એલર્જી રિએક્શનના કારણે.

3) explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of colycystitis.કોલીસિસ્ટાઇટીસના લક્ષણો તથા ચિહ્નો જણાવો#

• એબડોમીનલ પેઇન ,
• એબડોમિનલ ટેન્ડરનેસ થવુ,
• nausea,
• vomiting,
• ઇનડાયજેશન થવું,
• લો ગ્રેડ ફીવર આવવો,
• જોન્ડીસ,
• એબડોમીનલ ફુલનેસ તથા બ્લોટીંગ થવું.
• clay coloured stool.

4)explain the diagnostic evaluation of the cholecystitis. કોલેસિસ્ટાઇટીસના ડાયગ્નોસ્ટિક ઈવાલ્યુએશન લખો#

• history tacking and physical examination.
• abdominal ultrasound,
• ct scan,
• x rays,
• colecystogram,
• gallbladder radionuclide scane.
• blood test.

5) explain the management of the patient with the cholecystitis .કોલેસીસ્ટાઇટીસ વાળા પેશન્ટનું મેનેજમેન્ટ લખો.

• પેશન્ટને ઇન્ટરા વિનસ fluid પ્રોવાઈડ કરવું.
• પેસન્ટ ને માઉથ દ્વારા કાંઈ પણ ફ્લુઇડ તથા ફૂડ પ્રોવાઈડ ના કરવું .
• જો પેશન્ટને નોઝિયા તથા વોમિટિંગ થતી હોય તો એનટીએમેટીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટનું fluid તથા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ બેલેન્સ maintain રાખવું.
• જો પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો એનાલજેસીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટને કોઈપણ ઇન્ફેક્શન હોય તો એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.

• Ex:=pipperacilline,
• Ampiccilline,
• Metronidazole,
• Cifalosporine,
• Ciprofloxacine,

• surgery include removal the gall bladder ( cholecystectomy).
• ( ERCP:= Endoscopic retrograde chilangio pancreatography. )

• => આ પ્રોસીજર એ મુખ્યત્વે કોમન બાઇલ ડક્ટ મા જે સ્ટોન હોય તેને રીમુવ કરી અને બાઈલ ડકટ નું ઓપનિંગ કરી તેમાંથી ડ્રેનેઇજ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

1) define/explain cholilithiasis. કોલીથીયાસીસ ને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => કોલીલીથીયાસીસ એ એવી કન્ડિશન છે કે જેમાં સ્ટોન( hard diposite/calculi) એ solid composition ના લીધે ગોલબ્લેડરમાં ફોર્મ થાય છે.

2) explain the type of gall stones.ગોલ સ્ટોનના ટાઇપ લખો.

1)cholesterol stone ( કોલેસ્ટ્રોલ સ્ટોન)

• => કોલેસ્ટ્રોલ સ્ટોન એ મોસ્ટ કોમન ટાઈપનો સ્ટોન છે
• =>જે મુખ્યત્વે બાઈલમાં ખૂબ વધુ પ્રમાણમાં કોલેસ્ટ્રોલ પ્રેઝન્ટ હોવાના કારણે ફોર્મ થાય છે.

2)pigment stone ( પિગ્મેન્ટ સ્ટોન)

• => પિગ્મેન્ટ સ્ટોન એ મુખ્યત્વે bile નુ gall bladder excessive amount મા હોવાના કારણે ફોર્મ થાય છે.
• => પિગ્મેન્ટ સ્ટોન એ ડીઝોલ્વ થઈ જાય છે અને તેને સર્જિકલી રિમૂવ કરી શકાય છે.

2) explain the Etiology/cause of cholilithiasis. કોલીથિયાસીસના કારણ જણાવો.

• પ્રેગનેન્સી સમયે ગોલ બ્લેડરમાંથી એડીક્યુવેટ અમાઉન્ટ મા bile ને remove ન કરવાના કારણે.
• બીલીયરી ટ્રેક મા ઇન્ફેક્શન થવાના કારણે.
• લીવર સિરોસીસ.
• સિકલ સેલ એનિમિયા અને ક્રોનીક હિમોલાઈટીક એનિમિયા ના કારણે.
• ડાયાબિટીસ મલાઈટસ.
• મેદસ્વિતા ના કારણે.
• ઓવર વેઇટ ના કારણે.
• bone Merrow ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન કરવા ના કારણે.
• ઇન્ટ્રાવિનસ ન્યુટ્રીશનલ.
• ઓબેસિટી.
• ઇન્ફ્લામેટરી બોવેલ ડીસીઝ.
• અમુક પ્રકારની મેડીકેશન ના કારણે.

3)explain the Clinical manifestation/sign and symptoms of cholilithiasis. કોલીલીથીયાસીસ ના સાઇન તથા સિમ્ટોમ્સ લખો.

• એબડોમન ના અપર પાટૅ મા પેઇન થવુ.
• એબડોમિનલ સ્વેલિંગ થવું.
• એબડોમીનલ બ્લોટીંગ થવુ.
• એબડોમીનલ ટેન્ડરનેસ થવું.
• ગોલ બ્લેડર ડિસ્ટેન્ડેડ થવું.
• ગોલબ્લેડર ઇન્ફેક્ટેડ તથા ઇન્ફ્લેમ્ડ થવું.
• clay coloured stool.
• તાવ આવવો.
• ઠંડી લાગવી.
• ભુખ ન લાગવી.
• nausea without vomiting.
• પરસેવો વળવો.
• ઇનડાયજેસન.
• jaundice.

4)explain the diagnostic evaluation of the patient with the cholilithiasis. કોલીલીથીયાસીસ વાળા પેશન્ટ નુ ડાયગ્નોસ્ટિક ઇવાલ્યુએશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• Abdominal ultrasound.
• abdominal x rays.
• endoscopic ultrasound.
• colecystography.
• blood test .
• Endoscopic retrograde cholangiopancreato graphy( ERCP).
• percutaneous transhepatic cholengiogram ( PTCA).
• cholecystography.
• Murphy sign.

5)explain the management of the patient with cholilithiasis. કોલીલીથીયાસીસ વાળા પેશન્ટ નું મેનેજમેન્ટ લખો .

• પેશન્ટને લો ફેટ ડાયટ લેવા માટે કહેવું.
• જો પેશન્ટને બ્લીડિંગ થતું હોય, બોડીમાં itching હોય,jaundice હોય તો પેશન્ટને વિટામિન કે ( vitamin k) એડમિનિસ્ટ્રેશન કરવુ.
• જો પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો એનાલજેસિક મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• જો પેશન્ટને સ્પાસમોડિક પેઇન હોય તો એન્ટીસ્પાસમોડિક મેડિસિન તથા એન્ટીકોલીનેર્જીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• જો પેશન્ટને નોઝિયા તથા વોમિટિંગની કન્ડિશન હોય તો એન્ટીએમીટિક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટને ઇન્ટ્રાવિનસ ફ્લ્યુઈડ પ્રોવાઈડ કરવું.
• પેશન્ટને એન્ટિબાયોટિક મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• જો પેશન્ટને સિવિયર જોન્ડીસ ની કન્ડિશન હોય તો કોલેસ્ટીરામાઈડ ( cholestyramide) medicine પ્રોવાઇડ કરવી.
• patient ને urodeoxycholic acid( UDCA) તથા chenodeoxyxholic acid( CDCA) cholesterol ને ડીઝોલ્વ કરવા માટે પ્રોવાઇડ કરવી.
• # done dissolution therapy:=
• => આ dissolution therapy મા mono octain or methyl tertiary butyle એ ગોલબ્લેડરમાં ડાયરેક્ટલી ટ્યુબ અથવા તો કેથેટરનું ઇન્સર્ટ કરી administration કરવા મા આવે છે અને ગોલ બ્લેડર મા રહેલા સ્ટોનને ડીઝોલ્વ કરવામાં આવે છે.
• સ્ટોનને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન દ્વારા રીમુવ કરવામાં આવે છે.
• Do extra corporeal shock wave lithotripsy.
• Do intrcorporeal lithotripsy.

## explain the surgical management ##

1)elecro leproscopy cholecystectomy ( ઇલેક્ટ્રો લેપ્રોસ્કોપી કોલેસિસ્ટેકટોમી).

2)minicholecystectomy( મીનીકોલે સિસ્ટેક્ટોમી).

3) surgical choledocholecystectomy( સર્જીકલ કોલેડોકોલેસિસ્ટેક્ટોમી).

4)percutaneous cholecysystectomy ( પરક્યુટેનીયસ કોલેસિસ્ટેકટોમી).

##Nursing management ##

##Nursing assessment ##

• પેશન્ટનું પેઇન લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટનું કંસિયસનેસ લેવલ તથા એક્ટિવિટી લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટનું એન્ઝાઇટી લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટનું respiratory સ્ટેટસ તથા ન્યુટ્રીશનલ સ્ટેટસ અશેસ કરવું.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.

## Nursing management ##

• પેશન્ટનું પેઈન લેવલ અસેસ કરવું.
• પેશન્ટને ડીપ બ્રિધિંગ ટેકનીક માટે એડવાઇઝ કરવું.
• પેશન્ટને એનાલજેસીક મેડિસિન પ્રોવાઇડ કરવી.
• પેશન્ટના respiratory rate, deapth તથા breath sounds assess કરવા.
• જો પેશન્ટને abdominal pain,nausea અને વોમિટિંગ થતું હોય તો તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરવો.
• પેશન્ટને લો ફેટ તથા હાઈ પ્રોટીન વાળું ડાયટ ઇન્ટેક્ટ કરવા માટે એડવાઇઝ આપવી.
• પેશન્ટ ના વાઈટલ સાયન રેગ્યુલરલી મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટની intra venous લાઈનની પેટનસી અએસ કરવી.
• જો પેશન્ટને ની blood transfusion ની જરૂરિયાત હોય તો ક્રોસ મેચિંગ કરાવવું.
• પેશન્ટને કોઈપણ ઇન્ફેક્શન ના sign અને સિમ્ટોમસ છે કે નહીં તે adsess કરવું.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટને ડીપ બ્રિધિંગ એક્સરસાઇઝ કરવા માટે કહેવું.
• પેશન્ટનું ઇન્ટેક આઉટપુટ ચાર્ટ મેન્ટેન કરવો.
• ક્યુ પેશન્ટને પેઇન થતું હોય તો
• એનાલજેસિક મેડિસિન પ્રોવાઈડ કરવી.
• પેશન્ટને કંટીન્યુ excercise કરવા માટે એડવાઇઝ આપવી.

1)explain/define choledocolithiasis .કોલીડોકોલિથીયાસીસને વ્યાખ્યાયિત કરો.

• => કોલીડોકોલીથીયાસીસ એ એવી કન્ડીશન છે કે જેમાં ગોલ સ્ટોન એ કોમન બાઇલ ડક્ટ મા પ્રેઝન્ટ હોય તેને કોલીડોકોલીથીઆસીસ કહેવામા આવે છે.
• => ગોલ સ્ટોન એ મુખ્યત્વે ગોલ બ્લેડર માં ફોર્મ થાય છે ત્યારબાદ તે ગોલ બ્લેડર માંથી common bile duct and cystic duct મા પાસ થાય છે અને ત્યારબાદ તે કોમન બાઇલ ડક્ટ ને obstruct કરે છે.

2)explain the Etiology/cause of choledocolithiasis. કોલીડોકો લીથીયાસીસના કારણ જણાવો

• ગોલ સ્ટોન થવાના કારણે.
• ઓબેસિટી ના કારણે.
• ગોલ બ્લેડરમાં stasis થવાના કારણે.
• ગોલ બ્લેડર ડિસફંક્શન થવાના કારણે.
• અમુક પ્રકારની મેડિકેશનના કારણે.
• hereditary.
• ઓબેસિટીના કારણે.
• billiary stasis ના કારણ.
• કોઈપણ ઈન્ફલામેશનના કારણે.
• કોઈપણ ઇન્ફેક્શન થવાના કારણે.

3) explain the sign and symptoms/clinical manifestation of choledocolithiasis. એબડોમન ના અપર પાર્ટમાં પેઇન થવું.

• obstructive જોન્ડીઝ
• ડાર્ક યૂરિન.
• ફીવર.
• ક્લે કલર સ્ટુલ.
• pruritus.
• નોઝિયા.
• વોમીટીંગ.
• loss of appetite.
• બ્લડિંગ થવું.
• steatorrhea ( presence of the fat into the stool).

4)explain the Diagnostic evaluation of choledocolithiasis. કોલીડોકોલીથીયાસીસના ડાયગ્નોસ્ટિક ઈવોલ્યુશન લખો.

• history tacking and physical examination.
• Abdominal ultrasound.
• Endoscopic ultrasound.
• Endoscopic retrograde chilangiography ( ERCP).
• Percutaneous transhepatic cholengiography ( PTCA).
• x rays.
• Ct scan.
• MRI.
• complete blood count.
• liver function test.
• assess pancreatic enzyme level.
• Assess the billirubin level.

5)explain the treatment of choledocolithiasis.કોલીડોકોલીથીયાસીસ ની ટ્રીટમેન્ટ મેન્ટ લખો.

1) billiary Endoscopic sphincterotomy ( BES)

• => આ મુખ્યત્વે bile duct માં રહેલા સ્ટોનને રીમુવ કરવા માટે યુઝ થાય છે.

2)lethotropsy can be done.

3)Do cholecystectomy

• => જ્યારે સ્ટોન એ ગોલ -બ્લેડર તથા bile duct માં પ્રેઝન્ટ હોય ત્યારે કોલેસિસ્ટેકટોમી કરવામાં આવે છે.

4)Billiary stents ( બીલીયરી સ્ટેન્સ)

• => જ્યારે સર્જરી પોસિબલ ના હોય ત્યારે occusion ને ઓપન કરવા માટે બીલીયરી stent કરવામાં આવે છે તેના કારણે એડીકયુએટ drainage થઈ શકે છે.

Nursing management

• પેશન્ટને મોડરેટ અમાઉન્ટમાં ફિઝિકલ એક્ટિવિટી કરવા માટે એડવાઇઝ આપવી.
• પેશન્ટને ફાઇબર rich ફૂડ લેવા માટે એડવાઈઝ આપવી.
• પેશન્ટને લો ફેટ ડાયટ લેવા માટે એડવાઈઝ આપવી.
• લો ફેટ ડાયટ લેવાથી સ્ટોન નું ફોર્મેશન થવાના રિસ્ક એ રીડ્યુસ થાય છે.
• પેશન્ટના વાઈટલ સાઇન મોનિટર કરવા.
• પેશન્ટને કોઈપણ ડીહાઈડ્રેશનની કન્ડિશન છે કે નહીં તે assess કરવુ.
• પેશન્ટનું ઇન્ટેક આઉટપુટ મોનિટર કરવું.
• itching ને પ્રિવેન્ડ કરવામાં માટે બાથીંગ પછી મોસ્ટરાઇઝર ( moisturizer) અપ્લાઈ કરવું.
• સ્ક્રેચિંગને પ્રિવેન્ટ કરવા માટે નેઇલ એ શોર્ટ રાખવા.
• પેશન્ટને hot water થી bathing અવોઈડ કરવા કહેવું.